Tekst - 艂膮cznie z tytu艂em - i grafika wygenerowane przez AI, na podstawie mojego tekstu opublikowanego na blogu, na podstronie: ROK NORWIDOWSKI ZAWSZE - widziane ze Strach贸wki.
W eksperymencie ALICE w Europejskim Centrum Bada艅 J膮drowych CERN, tu偶 pod Genew膮, dzia艂a niezwyk艂y system – Fast Interaction Trigger (FIT).
To detektor, kt贸ry w niesko艅czenie kr贸tkim czasie – liczonym w pikosekundach – rejestruje zderzenia cz膮stek elementarnych i decyduje, kt贸re z nich s膮 wystarczaj膮co „interesuj膮ce”, by zosta艂y zapisane do historii bada艅 nad pocz膮tkiem wszech艣wiata.
W moim eseju „Szybki wyzwalacz interakcji” ten precyzyjny przyrz膮d staje si臋 metafor膮 ludzkiej 艣wiadomo艣ci. Tak jak FIT wybiera zderzenia warte zapisu, tak nasz umys艂 wybiera te do艣wiadczenia, kt贸re staj膮 si臋 znacz膮ce — momenty, w kt贸rych 艣wiat naprawd臋 si臋 „ujawnia” (a my zyskujemy dane do to偶samo艣ci).
Okazuje si臋, 偶e zar贸wno w mikro艣wiecie fizyki cz膮stek, jak i w biologii bia艂ek czy w fenomenologii my艣lenia, dzia艂a ten sam mechanizm: interakcja jako spos贸b istnienia (relacyjny sps贸b naszego istnienia).
W fizyce — cz膮stki ujawniaj膮 si臋 dopiero w zderzeniu.
W biologii — bia艂ka przybieraj膮 form臋 dzi臋ki dynamicznym oddzia艂ywaniom wewn臋trznych si艂.
W 艣wiadomo艣ci — sens powstaje w kontakcie ze 艣wiatem, w zetkni臋ciu podmiotu i przedmiotu.
艢wiadomo艣膰 jest wi臋c nie biernym lustrem, lecz aktywnym detektorem bytu – czym艣 w rodzaju wewn臋trznego FIT-u, kt贸ry rejestruje i wsp贸艂tworzy zdarzenia rzeczywisto艣ci. Ka偶de prze偶ycie, ka偶da chwila rozpoznania, ka偶da intuicja to swoiste „zderzenie”, w kt贸rym 艣wiat m贸wi do nas: „jestem”.
Z tej perspektywy filozofia przyrody – tak jak j膮 kiedy艣 rozumiano – zyskuje nowy wymiar. Nie chodzi ju偶 tylko o to, by pyta膰, z czego zbudowany jest 艣wiat, ale jak 艣wiat ujawnia si臋 w 艣wiadomo艣ci.
Fizyka, biologia, informatyka i filozofia splataj膮 si臋 w jednym pytaniu:
co sprawia, 偶e co艣 zaczyna istnie膰 – dla nas?
艢wiadomo艣膰, jak si臋 okazuje, nie jest ko艅cem 艂a艅cucha poznania, lecz jego najczulszym instrumentem.
To w niej — szybciej ni偶 w detektorach CERN-u — rodz膮 si臋 zderzenia, kt贸re maj膮 sens.
To ona jest szybkim wyzwalaczem interakcji, dynamicznym sercem do艣wiadczania rzeczywisto艣ci.
.jpg)