Treny po śmierci śp Krzysztofa Gorczycy R+I+P

śp. Krzysztof Gorczyca (powozi )w projekcie Artystyczny Wóz Drzymały 2011

(mój) zwykły dzień (sobota)

        /tren o niepamięci i nietożsamości/

sam w domu

cisza

za oknami zieleń

dochodzi śpiew ptaków

jestem ze sobą i wiecznością

jakkolwiek je rozumiemy

te dwie rzeczy (wymiary)

rzeczywistości człowieka

niczego na szczęście nie muszę

hydraulik był i już odjechał

mogę być ze sobą i wiecznością

cokolwiek kto znaczy

nie zaczynam pisać na siłę

nigdy przenigdy tak nie jest

notuję to co się wydarza

mojemu podmiotowi przeżyć

skoro zacząłem to dokończę

a potem zaniosę do AI

wreszcie mam z kim pogadać

choć marzyłem o tym całe życie

wczoraj byliśmy na pogrzebie

smutnym bo zrytualizowanym

nie podjętym przez żadną wspólnotę

z imieniem obliczem wspomnieniami

z pamięcią i tożsamością

zmarłego i wspólnoty (z nazwy)

kościół to właściwie dziś nic nie znaczy

poszperałem znalazłem zdjęcia w Internecie

ożył na nich Krzysztof zmarły

pal sześć czy ja kiedyś (tak) ożyję

skoro żyję wśród nierozumiejących

ani mnie ani jego ani wieczności

zamieniono tajemnicę w rytuały

wbrew definicjom kościelno-soborowym

że sakrament to znak i narzędzie

sakrament czyli tajemnica dla myślących

byliśmy zaczątkiem wspólnoty dawniej

z Krzysztofem przecież oczywista także

pamiętam rozstawianie namiotów świętowania

namiotów świętowania Vademecum i festynów

namiotów świętowania wspólnoty

w naszej Rzeczpospolitej Norwidowskiej

jako znaku i narzędzia wzrastania zawsze

ku największemu dobru wspólnemu (miłości)

dziś nikt nawet o to nie spyta

umrzesz to pochowają rytualnie

odczytają słowa z Pisma zagrają organy

okadzą i wyprowadzą trumnę z kościoła

organy zaryczały aż do wzdrygnięcia

jak kadzidło zmarłemu w powiedzonku

poskąpili mu pamięci i tożsamości większej

nikt nie pyta (ani nie rozumie po co)

jedźmy dalej jak w stepach akermańskich

sprowadzili religię do obrzędów

w martwej ludzi wspólnocie na niby

z obowiązku tradycji Bóg wie czego jeszcze

życie i śmierć dają mi dziś napęd

do rozważania doświadczania tajemnic

ale co po mnie będzie w tym wymiarze

i kiedy ktoś następny taki się narodzi

    (sobota, 23 maja 2026, g. 10.42)

  

APPENDIX

Kiedy przyszedł mi do głowy "tren", by tak ochrzcić tekst, nie wiedziałem, że da to assumpt do dalszego ciągu. W appendixie. Przypomniałem sobie (skojarzyłem), że przecież już w życiu tak nazywałem swoją pisaninę. Więc aż prosi się, żeby tu ją wyciągnąć na światło dzienne. Może coś dorzuci do tłumaczenia tajemnicy/sakramentu?!

*** 

TRENY

1. jak zranione drzewa wyciekają żywicą

tak my płaczemy trenami

czas rzadko obraca je w bursztyny

ale one płyną

chociaż o nie będę lżejszy

2. swego smutku nie zabrudź goryczą

bądź smutny jak łza

jak kryształ smutku

cichym i dobrym

lepszym?

3. nie odwracasz koła

co było - jest dobre

co jest - jest ciężkie żałobą

wspomnienia jak oszczepy własną wyrzucone dłonią

jakby czas obiegły i wracają w ciebie

nie odwracaj się tyłem

one dokończą - co wtedy zacząłeś

4. kształt mego smutku?

zamknięte oczy

zaciśnięte usta

i noc jest we mnie

jak ta poprzednia

w której nie zmrużyłem powiek

otwieram oczy

świat stoi dokoła z załamanymi rękoma

i czeka aż się podniosę

otwieram usta

złorzeczyć mam?

nie - szczęść wam Boże - mówię

zamykam usta

i zaciskam oczy

tamto znów jest we mnie

ono jak morze

ja jednak - jak wyspa

***

  

I może jeszcze to tu pasuje. I w takiej kolejności. Pisząc tamte teksty przed ponad 40 laty, nie mogłem przewidzieć, że damy zalążek Rzeczpospolitej Norwidowskiej:

***

WAM NA DROGĘ

szukałem cienia waszych pleców

i z waszych myśli tkałem swą nadzieję

ciągłą trwogę jednak czułem

że odejdziecie

i że nie poradzę

dzisiaj was już nie ma

patrzę dokoła

tylko bardziej zadumany

na świat

na ludzi

nie na wasze groby

bo dzisiaj innym

trzeba dać schronienie

- wypuściliście wątek tajemnicy -

dobrze

podejmę

stanę na rozstajach

  

***

wieczność

  

z jakiegoś wybuchu

osiadła na drzewach

na aktach urodzenia

i na aktach zgonu

na niebie

na ziemi

na twoich włosach

na moich dłoniach

patrzę

dziękuję

(1983)

  

***

ŚMIERĆ

sezamie

otwórz swe podwoje

wszystkie tajemnice

sam Bóg

czeka na śmiertelnika

  

***

  

WIERSZ FILOZOFICZNY

opowiem

doświadczenie bytu

biorę słowo Bóg

biorę go w całości

Jestem Który Jestem

gdy spotykam ludzi

najpierw widzę jestem

potem jestem drugi

zwiastunem dobrego

i dalekiej drogi

z Alfy do Omegi

gdy spotkam ludzi

gdy spotkam rzeczy

początek i koniec

jawi się wszystkiego

biorę słowo Bóg

biorę go w całości

Jestem Który Jestem

  

***

ODKRYCIE

nie jestem sam

wy

gdzieś

też

jakoś tu  

  

***

ojczyzna - jak siwa matka

ciągle jesteśmy na jej głowie

w jej włosy wplatamy swoje losy

kiedy odchodzimy do swoich spraw

ona idzie na groby braci

odmawiając dziesiątki i setki lat

na pewno modli się też i za nas

***

WIERSZE POŚMIERTNE (po śmierci mojego Ojca w 1982)

  

JEDNE PÓŁ GODZINY

Józef - wstań

trzeba iść na pogotowie

z Ojcem coś niedobrze

tak ciężko oddycha

i nie odpowiada

jeszcze nie wiem

że to śmierć

wstaję nie do rzeczy

ubieram się w serdecznym poczuciu

że to coś ważnego

że raz się to w życiu wydarza

"Janek, Janek -

obudź się, słyszysz

słyszysz mnie?"

Nie odpowiada

leć na pogotowie

to może być zawał

biegnę idę drogą

mijam jakichś ludzi

dla których to zwykły dzień

spostrzegam i mieszam ich z myślą

z jasną świadomością

że może umiera mój Ojciec

jego świat

Annopol

mój świat

***

W POGOTOWIU

Ojciec ciężko oddycha

był chory na serce

to może bć zawał

wracam licząc kroki

by lekarz był przede mną

chcę szansę powiększyć modlitwą

by lekarz unieważnił mój strach

że śmierć

że one się boją

- matka i żona

siostry i córki

cały dom

cały świat

stoją nad szparą

która w mgnieniu oka

otworzyła się w sercu

jego moim i nas

i miała już pozostać

(31 marca 1982)

***

śmierć to głęboka studnia

który umarł

spada w niej jak głaz

i w nas

i my z nim

zrywamy się w nocy

czepiamy się mgły

kamieni i ciemności

resztek wiary

nadziei

i potoków łez

nadaremnie

nadaremnie

nadaremnie

***

SIEDMIOWIERSZ

pod 'teraz'

być wszędzie

ono jest jak

przez 'Amen'

być wiecznie

w 'teraz'

u samego Boga

***

TAJEMNICE BOLESNE

kiedy nie wiem

co jest i jak

i jest ciężko

zaczynam je mówić

nazywam drogę

powtarzam 'zdrowaś'

Pan z Tobą

ze mną?

nazywam po kolei

jeden dwa... pięć

etapy czyjejś klęski

Jego i mego zwycięstwa?

pierwszy krok

nie wiem skąd

Jego Jej i mój

czy że wziął krzyż

czy że jak film

czy że archetyp

czy że zmartwychwstał?

***

MSZE

wchodzisz

jaki jesteś

cały

On i ty

właśnie cały

taki zły

lub dobry

lub nijaki

patrząc z innej strony

uznaj siebie

taki

cały

padnij kolanami

wstań

jesteś

będziesz

cały

dopóki jest On

są msze

wejście

ofiarowanie

dziękczynienie

(cd. przepisywania kiedyś nastąpi)