Roz-kojarzenia

Dzień zacząłem od rekolekcji. Najpierw wysłuchałem prezesa Kaczyńskiego, co też miało charakter odświętny. Nie było oświadczeniem, ale rozmową w studio. Prezes w takiej roli występuje rzadko. Jedne stacje telewizyjne miał na czarnej liście, inne, przyjazne jeździły do niego nagrywać w domu, albo w biurze. Odświętność nie tylko ja w jego występie dostrzegłem, jego ekipa też. Włożył lepszy - nie tak czarny - krawat. Bywając wśród ludzi szlachetniejemy. Młoda dziennikarka świetnie sobie poradziła. Zwyczajny dziennikarz pytał zwyczajnego polityka. Ważnego polityka ze starszego pokolenia.
Drugą nauką rekolekcyjną było kazanie i konferencja Hołowatego OP. Ma przemyślane swoje chrześcijaństwo i do przemyśleń zaprasza. Że uzdrowienia trzeba przede wszystkim chcieć i o nie poprosić. I o absolutnych pragnieniach, które trzeba znaleźć i się do nich przyznać. Na marginesie sobie zapisałem, że PO i PiS są niczym Żydzi i Samarytanie. I my, ich wyborcy, też. Kto jest kim - jak kto woli. Jezus jest z tych pierwszych, dobry Samarytanin - z tych drugich. Kobieta przy studni, po pięciu mężach i z aktualnym konkubentem, też była z drugich, ale odeszła uzdrowiona.

Wczorajsza modlitwa w przerwie Ligi Mistrzów - to nasz najlepszy układ godzinowy, 21.30, wszyscy przed telewizorem, wystarczy pstryknąć, światło przygasić i już - przywróciła sprawę oczywistości Boga. OCZYWISTOŚĆ. Może będzie kiedyś taki dogmat?
Z czego on się bierze? Że np. w modlitwie Bóg-Duch Święty jest taki oczywisty. Trudno się modlić w połowie. Modlisz się, albo nie. Jak się modlisz, to Duch Święty działa bezpośrednio w tobie. "Bez Niego nie możemy mówić Ojcze Nasz".
Ale nie tylko w modlitwie. Każdy ma chyba takie momenty. Setki osób na pewno na rekolekcjach jazzowych. W kościele na Służewie, albo w Internecie. Większość przeżywa to w obecności Andrzeja Madeja. Miliony, przy Janie Pawle II. Itd.itp. - każdy może, nie musi, zrobić własna listę.

Wiara jest, nie trzeba nią pocić swego czoła. Trzeba raczej zacząć od poruszenia serca. Rozumem trzeba. Rozum, gdy pracuje - to może aż pot się kroplić. A może trzeba uczestniczyć (partycypacja?) w prawdzie całą trójcą - wiarą, nadzieją (rozumną) i miłością?

Czy objawienie nie jest inną nazwą oczywistości? Co się objawiło jest jasne, jak Słońce. Pierwsze objawione imię Boga też ma postać jakiejś tautologii - "Jestem Który Jestem".

Co jest podstawową cecha oczywistości? Że nic nie muszę z nią robić. Ani w tę, ani wewtę. Na oczywistość się tylko otwiera i jeśli ma sie dość pokory, to sie ją adoruje. Oczywistość napełni każdego, kto się do niej nie odwróci, albo na nia szczelnie nie zamknie.

Dawne przeżycie z Kodnia, też coś z tego właśnie miało. Było to dawno (1984), ale nigdy nie zapomniałem. Bo nie była to zasłyszana teoria, długi wykład itd. To było wewnętrzne przeżycie. Oczywistość. Tak to sobie dzisiaj nazywam. Wtedy było to przeżycie Boga jako nieskończonej prostoty. Nieskończona Prostota była wtedy dla mnie oczywistością. Była we mnie i jakoś przede mną, podczas, gdy w refleksji - za mną - była gmatwanina. Tę gmatwaninę ja sam stworzyłem np. w relacjach z najbliższą rodziną. Zamiast prostego szczęścia i miłości, konflikty, milczenia, kłótnie, spory, nieporozumienia. Konkret rodziny jest dobrym materiałem eksperymentalnym. Bo jeśli w niej sobie nie poradzimy - to gdzie?

Ksiądz Twardowski w wierszu pociesza nowo-modnego ateistę - "Nie martw się. Na Pana Boga trzeba czasem poczekać". Dodam od siebie - tylko nie przegap oczywistości, która wcześniej lub później się zdarzy. Zanotuj. Jeśli nie tobie, przyda się innemu. Stajesz się odpowiedzialny za swoje oczywistości.

Jest się odpowiedzialnym także za swoje poglądy, zwłaszcza jeśli się je rozpowszechnia.
W Internecie krążą opinie koleżanki-radnej Krystyny po ostatnim posiedzeniu Rady Gminy. Wiele osób dzieliło się ze mną swoimi uwagami od paru dni, ale nie chciało mi się o tym zbyt wiele myśleć, tym bardziej pisać. Skoro nabrałem już jednak wystarczającego dystansu, zajmę stanowisko.
Po pierwsze - bo to zbyt wazna sprawa. Po drugie - stawia w złym (fałszywym) świetle żonę (rodzinę). Po trzecie - wpływa na klimat pracy w szkole.
Każdy może mieć poglądy i je głosić. Złem jest tylko pokątność (tylko w wybranym kręgu) rozpowszechniania opinii dotyczących innych, a właściwie całej gminy. Zwłaszcza, gdy ma się możliwość (i obowiązek) głosić je otwarcie i publicznie, gdy jest się funkcjonariuszem publicznym (radną/ym, nauczycielem/ką, członkiem władz stowarzyszenia...).
Projekt "Decydujmy razem" w którym uczestniczymy jako wspólnota lokalna, jest coraz szerzej znany i otwracie dyskutowany, choćby na Fb. Nic w nim nie może stać się po kryjomu. Jest w nim 108 gmin i powiatów z terenu całej Polski. Program ma na celu dobro wspólne - rozwój społeczeństwa obywatelskiego (otwartego, nie szeptanego, nie-klanowego). Po 16 latach panowania u nas innych wzorów i schematów rzecz jest niezwykle trudna i doniosła.
Nie można znów obrażać (się lub innych) i dzielić. Nie można niczego dobrego zbudowac na nieufności, podejrzliwości i pokątnie ropowszechnianych opiniach. Program "Decydujmy Razem" ma ogólnodostępne, opublikowane zasady, reguły, założenia itd. Tylko ludzie bez wiedzy, lub zaślepieni złą wolą dopatrywać się mogą w nim tajemnych układów. Niektórzy pewnie sądzą świat według innych zasad, dlatego w cytowanej wypowiedzi koleżanki-radnej znalazły się zwroty "idea na samym wstępie została wypaczona... kultura społeczna i działanie zgodnie z zasadami współdecydowania powinny to wymusić... wybrano według tajemniczego klucza... dla mnie to przejaw nie liczenia się ze zdaniem radnych... po co nas pytać... lepiej było wskazać palcem... grono "wzajemnej adoracji?"... niektórym zostało to narzucone.... przymusowa dobrowolność... w gronie "samych swoich".".

Radna nie wierzy w samorządność i demokrację? Nauczyciel-wychowawca nie wierzy w otwartość i przejrzystość w relacjach z ludźmi? To chyba niemożliwe. Żyjemy wreszcie w normalnej gminie. O tym wszystkim możemy (wszyscy!) szczerze i publicznie rozmawiać.

Grażyna pewnie odpowie sama.

Żeby znaleźć rozwiązania nowego problemu, trzeba często wejść na nowy poziom myślenia. Czasem trzeba roz-kojarzyć, żeby znaleźć nową syntezę (skojarzenie wyższego rzędu).

Wiara, rozum i (rekolekcyjne) emocje

Necie, ojczyzno moja, ty jesteś jak życie. Ile cię cenić trzeba, ten tylko wie, kto cie przejściowo traci. Ile wtedy (złych) e-mocji! Cholera.

„Emocje są wpisane w mury, budynek ma ponad sto lat” - mówi Emilian Kamiński, twórca teatru Kamienica.

Posła Iwińskiego (SLD) dobrze mi się słucha, gdy mówi o świecie. Ma wiedzę. Berlusconi jest bardzo sprawnym politykiem, mówią - trzecia kadencja, duże poparcie, sukcesy wewnętrzne i zagraniczne. I podobno ma dobre relacje z episkopatem. Podobnie Barrack Obama.

Emocje wybuchają, ale życie ma się kierować wiarą i rozumem. Kolejność jest właściwa. Najpierw jest wiara, potem dochodzi rozum. Odrzucając w jakimś momencie wiarę, dokonujemy samookaleczenia. Tak samo nie można odrzucić emocji, ba! nawet panować nad nimi. Rozum i wiara mogą razem jakoś wyznaczyć im rozsądne miejsce w życiu, czy raczej porządkować teren po ich wybuchu. Choćby na tym przykładzie widać niezbędność równowagi i współpracy między wiara i rozumem. Jak sam rozum mógłby uporać się lub posprzątać po niektórych emocjach, skoro one wymykają się władzy rozumu, co rozum sam przyznaje we wszystkich publikacjach na ich i swój temat? Niech np. w sprawach miłości ktoś zda się tylko na rozum!

Dogmat o nienaukowości wiary, jest takim samym przesądem jak wiara w czerwone wstążeczki przypinane noworodkom.

Dzień zaczął się nijako. Smutno. Po ostatnich dwóch moich wielkich - we własnym mniemaniu - postach, świat dookoła ani drgnął. Podziękowałem Grażynie i Jakubowi z hehodos, ale nadal się czuję darmozjadem i zawalidrogą. Żyć tak, nie za bardzo chce się długo.

Opatrzność jednak czuwa nade mną. Dała pocieszenie, przywróciła życie. Nagrałem sobie wczoraj nauki rekolekcyjne, na które skierował mnie Łazarz. Dzisiaj wysłuchałem. REWELACJA! Dominikanin Andrzej Hołowaty rzeczywiście: "a) ma fantastyczny głos, którego aż chce się słuchać (nadawałby się na hipnotyzera) b) wie, co chce powiedzieć c) mówi to d) kończy e) łączy słowo rekolekcyjne z muzyką rewelacyjnie f) jest nieźle obeznany z filozofią i potrafi mądrości filozoficzne wpleść w swoje kazania".

Łazarzu, on jest obeznany z filozofią dużo bardziej, niż nieźle. Muzykę kocha, a jak łączy? - nie ma w nagraniu, szkoda. Dobrze, że kościół przychodzi do mnie w necie, nie stanę się heretykiem.
Rekolekcje i całe tzw. duszpasterstwo bezosobowe powinny być zakazane. One hodują iluzję. Są antyreligią XXI wieku. Ostro piszę? Nie za ostro. To jest także mój kościół. OSOBOWY OSOBĄ JEZUSA. Kościół mojego osobowego życia i śmierci. Nie tylko czcigodnej tradycji. Prawdziwa religia musi mieć kontakt z rzeczywistością. Podstawową jej rzeczywistością jest żywy człowiek. I człowiek ma być droga kościoła. Nasze potoczne doświadczenia mówią niestety coś przeciwnego. Hołowaty powtarza "tradycja, otwarcie na „nowe” i kontakty osobowe".

Dominujący styl życia i pracy instytucji kościelnych wygląda, jakby został wymyślony, narysowany na papierze. Za czasów PRL i dawniej. Dwa światy - parafialno-plebanijny i świecki, z urzędami, instytucjami i ludźmi zajmującymi się sprawami życia codziennego. Pełna – wzorcowa wprost - rozłączność.

W filmie amerykańskim (patrzyłem 10 minut) stary proboszcz uczestniczy i zabiera głos na zebraniu mieszkańców i władz lokalnych. Normalność? W ilu naszych parafiach i miejscowościach? Nieobecność księży w życiu wspólnot lokalnych uważana jest wprost za dogmat. Często odreagowują politycznymi kazaniami.

Tradycja, otwarcie na nowe i kontakty osobowe – to nic nadzwyczajnego. Tak jest zbudowany człowiek i jego życie. Sama tradycja powinna być tylko w muzeum. Kto nie umie nawiązywać kontaktów osobowych i pracować z ludźmi, nie powinien trafiać do parafii. Są jeszcze zakony. Ale jest jeszcze coś gorszego, czego nie mogę zrozumieć przez całe katechetyczne życie. Masa księży nie zna siebie nawzajem i wcale się nie potrzebuje. Czy oni mogą budować jakiekolwiek wspólnoty? Jeśli diecezja nie jest wspólnotą biskupów i księży, to jak oni mają budować i służyć wspólnotom na dole? Tak jest w starym wojskowym dowcipie - "co ma mieć żołnierz pod łóżkiem? Ma mieć porządek". A ksiądz biskupa? Ksiądz ma biskupa się bać. Tu też jest dużo psów pogrzebanych.

Otwarcie, kontakty, tradycja - to nauka Soboru Watykańskiego II (aggiornamento, J23), Katechizm Kościoła Katolickiego i nauczanie już 5 kolejnych papieży. Jak więc ktoś, kto ma to w nosie, czyli w "głębokim poważaniu" - może nazywać się katolickim?

Może dojdzie do tego, że Rady Parafialne będą odpytywały nowych proboszczów z wiedzy na temat dokumentów i ducha soborowego!? Nie można uważać się w XXI wieku za człowieka wykształconego bez wyrobienia sobie stanowiska w sprawach wiary na dokumentach Soboru Watykańskiego II (de facto całe nauczanie JPII), a nie tego, co mówi babcia z dziadkiem.

Słucham kazań i nauk rekolekcyjnych ojca Hołowatego - ja, ojciec Józef, dJ - i pustka z początku dnia stała się pełnią obecności w (niewidzialnej) wspólnocie. W tym, co słyszę i co widzą oczy duszy - młodych rozsiądniętych na podłodze surowego kościoła. Jest tam Hela i Łazarz, mam nadzieję, że i Zosia. Razem chłoniemy każde słowo, każdą chwilę ciszy, współ-oddechy setek innych osób. Chłoniemy obecność, bliską nam tajemnicę, akceptację i miłosierdzie. Tchnienie Ducha (Świętego). Jest w nas - niezaleznie od tzw. wieku - taki sam głód prawdy, miłości. Jest niegasnąca nigdy nadzieja ostatecznego spełnienia ludzkich poszukiwań sensu.

Który z naszych kaznodziejów i parafialno-katechetycznych duszpasterzy powie - "Nietzsche, myśliciel wspaniały, geniusz. atakujący chrześcijaństwo za..." - skoro nie przejdzie im przez usta żadne dobre słowo o ludziach innej opcji? Rekolekcjonista na Służewie tak powiedział.

Takiego, zasłuchanego w Hołowatego OP, rozmodlonego, szukającego ciągle siebie samego i w sobie, myślącego, nie rozdzielającego wiary i rozumu w żadnej sprawie (dogmatów i chodzenia po kolędzie), Kościoła - pragnę! Dla siebie już coraz mniej, coraz bardziej dla dzieci, własnych i katechetycznych.

Nie chcę kościoła, który nie ma kontaktu z rzeczywistością. Muszę rozbijać tę szklarnię hodującą iluzje. Jezus napluł na ziemię. Zrobił błoto. Dziś znów musiałby rozbijać. Mamy być sobą, a nie magmą bez wyrazu. Z pasją.

Rekolekcje jazzowe, przezywane w łączności z własnymi dziećmi i setkami im i mnie podobnych, przywróciło mnie dziś do życia. Gdy skończyłem słuchać, myśleć, modlić się, pisać - Jasiek dorzucił ducha z Bolonii: 30-lecie małżeństwa rodziców włoskiego di amico - i linka na stronę. Dzis na uniwersytecie będą mówili o Katyniu. Małżeństwo i rodzina jest dla nas świętością. Katyń też. Mogę mu przesłać natychmiast materiały. Mam je wszystkie w jednym miejscu. Plus notka o nim w Wikipedii, albo innych źródłach. Na zdjęciu w artykule dyrektora Muzeum Techniki im. Kazimierza Jackowskiego, Jerzego Jasiuka, ppłk Kazimierz wygląda jak wykapana babcia Kapaonowa. My, nauczyciele historii w Zespole Szkół Rzeczpospolitej Norwidowskiej nie możemy znaleźć lepszych materiałów do lekcji przed Dębem Pamięci. Historia podeszła pod płot. Nie da się już wyplenić, ani wykorzenić.

Bóg unosi sie nad chaosem świata. Chodzi w stumilowych butach i nawiedza nas w każdym miejscu i o każdej porze. Chętnie posługuje się Internetem. Ania Broda dorzuca link na ich nową płytę "Liturgia". Wchodzę w nową (internetową) liturgię.

Wszystko, co mogłem - na tę chwilę - napisałem. Pisząc, czułem się bosko. Odsapnę i znów stanę się darmozjadem, nierobem i zawalidrogą.

Niesamowity czas, niesamowite pokolenie

Widzieliśmy wielkie znaki. Ci, urodzeni w 1960 i wcześniej, którzy jeszcze żyją. Przeżyliśmy 5 niezwykłych lat.

1978, 16 października -

- Byłem w akademickim szpitalu na ulicy Uniwersyteckiej, położony na obserwację pracy nerek. Czułem się trochę jak w domu. Szpital zajmował część monstrualnego budynku "Bratniaka", domu studenckiego Politechniki Warszawskiej. Byłem studentem Akademii Teologii Katolickiej, ale miałem za sobą dwa lata na politechnice (SiMR). Byłem bywalcem gmaszyska. Miałem tam kumpli ze świętokrzyskiego, Kazia Płazę i Waldka Kotwicę.

Byłem obserwowany, a sam zobaczyłem największą sprawę w najnowszej historii świata. Leżałem sam w pokoju, gdy dotarła wiadomość z konklawe. Przeżyłem noc dumania w niezwykłym uniesieniu - tak to określam od 33 lat. Dumanie, medytacja wiodły mną tymi samymi ścieżkami, które wypełniły tekst papieskiego przemówienia z 2 czerwca 1979 na placu Zwycięstwa. Polska-Kościół-dzieje-odpowiedzialność-Polaków.

W karcie wypisowej mam też łaciński zapis "neurosis vegetativa gradu majoris", nerwica wegetatywna stopnia dużego. Nerwice i niezwykła wrażliwość chodzą w parze. Da się z nimi żyć. Czasem okazują się darem.

1979 -

- Pierwsza Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski. Przyjechał w czerwcu, ale zaczęło się wcześniej. Pamiętam spotkania, odprawy wolontariuszy do służb porządkowych. Byłem wtedy przewodniczącym ROMA (Rada Organizacji Młodzieży Akademickiej na ATK), więc byłem dowodzącym pewnego odcinka. Stąd moje starcie z dowódcą milicyjnym. On widział tłumy, ja pielgrzymów. On - masy. Ja - osoby.

Plac Zwycięstwa 2 czerwca - i unoszącego się nad nim, nad nami wszystkimi Ducha (Świętego) - opisałem wczoraj.

Po pielgrzymce dostałem paszport (cudowny jej skutek?). Pojechałem do Taize (Wojtek - dzisiaj Augustianin w Anglii - mi podpowiedział. Także ks. Jerzy Bors namawiał). W drogę wziąłem mocno juzż sczytaną pierwszą papieską encyklikę Redemptor Hominis, i dwa powitalne proporczyki, biało czerwony z jednej, biało-żółty (papieski) z drugiej. Proporce - już za granicą - przypiąłem do plecaka. Też stałem się znakiem.

1980 -

- Sierpień zastał mnie we Francji. Pierwsza informacja, że coś w Polsce się dzieje dotarła do mnie poprzez francuskiego kierowcę, który zabrał mnie na auto-stopie gdzieś w Bretagnii, na trasie z Rennes do Paryża. Spytał o "les grevistes de Gdansk" i kim jest Lech Valesa. Nazwisko brzmiało dumnie, wymawiane jak naszego dawnego króla, francuskiego przecież pochodzenia.

Reszty dowiadywałem się z gazet, które łapczywie wypożyczałem (biblitekarka szła mi na rękę) na przerwie obiadowej w bibliotece Institut de Touraine a Tours. Inni szli na posiłek. Męki i wahania trwały do grudnia. Ruskie czołgi i przypadki autostopowicza sprowadziły mnie do Polski tuż przed Bożym Narodzeniem. Przełom roku spędziłem samotnie w Annopolu.

1981 -

Solidarność zakwitła w gminie Strachówka. 13 maja - zamach na papieża, zebranie w Rozalinie. Koniec maja - spotkanie Taize w Katowicach, śmierć i pogrzeb Prymasa Tysiąclecia. Wszystko jest opisane w Ziarnie Solidarności.

1982 -

- zabójczy stan wojenny. Wojna polsko-jaruzelska. Niszczenie społeczeństwa, pamięci, ideałów, patriotyzmu. Zagnieżdżanie małości, służalczości, podłości. Torturowanie ducha.

Dla mnie początek wspólnotowej działalności w kościele, w parafii świętego Jana Kantego w Legionowie. Zaczęło się od śpiewania kolęd. Potem były regularne spotkania modlitewne w podziemnej salce. Zorganizowałem między-pokoleniowy opłatek w sali parafialnej. Byli na nim rodzice. W ostatnim dniu marca zmarł śp. ojciec. Bywałem w warszawie na patriotycznych wydarzeniach. Stawałem naprzeciwko wozów pancernych i oddziałów milicyjnych, kryłem się w kościołach, leżałem pod samochodem na parkingu przed PAN, by nie dać się złapać bojówkom Jaruzelskiego. We wrześniu rozpocząłem pracę katechety. Tam się wszystko zaczęło. Wybuchła nasza wspólnota młodzieżowa. Pojechaliśmy na I Spotkanie Ekumeniczne do Kodnia. Poznaliśmy Andrzeja Madeja! Spotykaliśmy się już w dolnej kaplicy, z betonowym (wtedy jeszcze nie zamalowanym olejną farbą) Jezusem na ceglanej ścianie. To był nasz Jezus. Dla jednych zstępował z nieba, dla innych wstępował. Wyrywał się ku nam. My, ku Niemu. To też zostało później opisane.

*****

Przeżyłem. pełnię (swojego) czasu. W wielu momentach czułem to samo co papież. On "u początku swej papieskiej posługi zwracał się do nas wszystkich". Ale nie tylko do nas. Głośno, publicznie zwracał się "do Niego". Stawał się przejrzysty. Zwracał swoją myśl i serce. I nie krył, że też tak odczytuje historię swoją i człowieka na Ziemi. "W tej doniosłej godzinie dziejów, w której znajduje się Kościół i cała wielka rodzina współczesnej ludzkości... czas, w którym Bóg w swoich tajemniczych zamiarach powierzył mi posługę powszechną związaną ze Stolicą św. Piotra w Rzymie. Trudno jeszcze w tej chwili powiedzieć, co będzie oznaczał ów rok na zegarze dziejów ludzkości, jaką okaże się datą dla poszczególnych ludów i narodów, krajów i kontynentów".

Przeżyło wielu z mojego pokolenia. Kiedy powtórzy się takie pięciolecie (z interwałami wielkiego/czystego dobra i wielkiego/czystego zła)? Dlaczego sale szkół, parafii, redakcji przed nami się nie otwierają? Będziemy znikać po kolei. Czy mają innych proroków? Czy nie mają wyczucia na profetyczny wymiar historii? Czy aż tak straszne spustoszenia uczynił komunizm PRL i stanu wojennego?

Początek mojej teologii

Jak ludzka pokraka wstaję na czworaka. Nawet do lekarza nie chce się wlec mojej ociężałości. Mimo to wolę obraz starego JP2, niż starego Berlusconiego (75), czy Mubaraka (83). Przykłady pewnie można mnożyć.

Teraz jestem jak mamusio-ojciec. Wciągnąłem Grażyny szlafrok. Będzie zła, ale chyba mnie nie zabije :-)

Powinienem raczej zająć się pisaniem mojej teologii, niż uczeniem w szkole. Zobaczymy, jak się ułoży ścieżka medyczno-postzawodowo-przedemerytalna.

Każdy chyba ma swoją teologię, choć mało o niej mówimy. Stałym punktem zaczepienia mojej jest fakt, poczucie, że nie jestem sam. Nie w przestrzeni domu i miejscowości, ale w przestrzeni istnienia. Nie mam za to poczucia, że wszystko przeze mnie się stało, z tego co się stało do tej pory. Ale dobrze wychodzę na tym, co się stało. Wszystko nie jest bezsensowne. Ma sens, ma sens. Mogę go doświadczać i akceptować. Możemy się przenikać i współtworzyć. Czuję się jego żywą cząstka.

Współtworzy - to nie niszczy. Nie może nawet zniszczyć śmierć! Ta część we mnie, która dotyka istnienia i sensu jest niezniszczalna, choć istnieje na bazie zbiologizowanej materii. Niezniszczalna, bo współtworzona przecież także przez to, czego już materialnie nie ma, ale było i w tym sensie trwa. Nie jestem sam, wymykam się czasowi, materii, przestrzeni. To początek mojej teologii. Doszedłem do punktu, w którym rozum i wiara idą razem. Póki mogę się nimi jako tako posługiwać.

Papieżowe rocznice dają do myślenia. Tyle się wydarzyło. Nie mam wątpliwości, że początkiem zmian w naszej części świata i nie tylko, był 16 października 1978 roku. Nie sam wybór papieża, ale właśnie Karola Wojtyły. Kiedy o nim mówimy widzimy i instytucję i osobę. Osoba jest starsza i większa. On pisał Tryptyk Rzymski w swoich realiach, my nasze - w swoich.

Czasem możemy dotknąć historii. Wystarczy na przykład odtworzyc nagranie dźwiekowe oklasków na Placu Zwycięstwa z 2 czerwca 1979. Ile trwały? 10-15 minut? Ważne były nie tylko słowa końcowej modlitwy "Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze tej ziemi", ale także cała wcześniejsza synteza teologiczno-historyczno-moralna o narodzie. Oklaski falowały natężeniem i kierunkami. Przechodziły w śpiew odwiecznych polskich narodowych i religijnych pieśni. Kiedy zamierały z jednej strony placu, wybuchały w innej. Wzruszenie, spełnienie, wolność, utożsamienie z papieżem i pokoleniami, które żyły przed nami... I była w tym Polska od zarania dziejów, wzięta tęczą zachwytu.

Nagranie tych kilkunastu przełomowych minut w naszych dziejach powinno być podstawą wykładu najnowszej historii Polski i Europy. To było arcydzieło teatru dziejów i Ducha Świętego. Niech się nawet Hamlet schowa. Odchodziliśmy z placu wolnymi ludźmi.

Podobne - i inne - było działanie okrzyków "Solidarność, Solidarność" w stanie wojennym. Chcieli, Jaruzelski z towarzyszami, zabrać nam wolność i ducha, który był w nas. Chcieli wyszarpać nam trzewia. Bo byliśmy głodem wolności i ducha wolności przerośnięci na wskroś. Nie można było tylko ograniczyć wolności słowa, prawdy (!!!), prasy, zgromadzeń itd. Chcieli zabić ducha. Za kwiaty na Grobie Nieznanego Żołnierza w dniu 3 Maja i 11 Listopada wsadzali do więzienia. Krzyż z kwiatów po pogrzebie kardynała Wyszyńskiego rozwalali. Niech Jaruzel z siebie - i inni z niego - nie robią bohatera narodowego. Jest klasycznym przykładem anty-bohatera. Jedną tezą o mniejszym złu stanu wojennego chce przykryć wszystkie swoje świństwa. I wielu się nabiera. Niech położą wszystko na szali, całą jego działalność i jej skutki. To nie nienawiść do starego człowieka. To prośba o uczciwość i rzetelność.

Niech wyjmą z archiwum milicji i służby bezpieczeństwa nagrania scen np. z Krakowskiego Przedmieścia,z tego samego miejsca przed kościołem Świętego Krzyża (Sursum Corda), który został strzaskany w Powstaniu Warszawskim, a na którego odbudowanych schodach witaliśmy Jana Pawła II w 1979. W 1982 naprzeciwko nas stały wozy pancerne, armatki wodne, gazy łzawiące i oddziały (hordy) uzbrojone PRL (jako części całego Układu Warszawskiego). My mieliśmy tylko w sobie rozpaczliwy okrzyk wolności "SOLIDARNOŚĆ, SOLIDARNOŚĆ". Kto go nie słyszał w całości, nie wie, czym była rewolucja solidarności. Nie wie, jak wolność do nas przyszła. I do połowy Europy. Dzisiaj jej zew idzie dalej w świat.

Czy ktoś poddał analizie fonograficznej, psychologicznej, teologicznej itp. tamte nagrania? W nich drzemie moc. Nawet wspomnienie chwyta za gardło. I dziś można się popłakać. W nich można dotknąć historii.

Ducha Świętego?

Dostaliśmy niebywały skarb do rąk. Jana Pawła II - Karola Wojtyłę. Możemy go przekazać następnemu pokoleniu, tak jak od pokolenia rodziców odziedziczyliśmy pamięć II RP, Powstanie Warszawskie i tradycje pielgrzymowania na Jasna Górę. Nie możemy stawiać tylko pomników i nazywać szkoły jego imieniem, pokażmy osobiste ścieżki spotkania z nim i jego twórczością: katechetyczną, literacką, narodową, globalną. Wskazujmy ukryte, także w nas, ścieżki do źródeł wody żywej.

Papież-życie-wspomnienia 1,2

1.

Rzucałem wczoraj wieczorem okiem w ekran TV i klepałem w klawiaturę na Fb. W życiu wiele się dzieje jednocześnie. Obie czynności chyba się wzbogaciły, zyskiwały na realiźmie. Do klawiatury powracałem mądrzejszy. Na film patrzyłem nie-syntymentalnie.

Dwa najważniejsze owoce tej pacy? Czas i tekst. Dostawałem czas potrzebny na refleksję. Nie pisałem na odlew. Do tekstu sięgnąłem w Internecie po scenie, kadrze przed kamerą. Stary JPII otworzył się nagle przed kolegą księdzem, przyjacielem Niemcem, Józiem Ratzingerem, profesorem, teologiem, kurialistą rzymskim, granym przez polskiego aktora, i zwierzył zamysł - "Chce napisać nową encyklikę. O kulturze życia". Następne ujęcie pokazało zmaganie się ze złotym piórem na firmowym papierze z logo pontyfikatu. Pióro chciało wydać z siebie pierwsze zdanie. Kreśliło, a nawet padło bezsilne na papierze. Szukałem w necie, co je tak wykończyło.

Dzisiaj i w najbliższych dniach będę szukał tego stwierdzenia, które wypowiedzial wtedy filmowy papież. Było mi bliskie, bo był w nim silny racjonalizm, nie tylko słodka wiara. Papież dawał bardzo rozumne sformułowania dwutysięcznym wierzeniom. Starał się być współczesny. I cały soborowy.

Były inne sceny, bardzo osobistym przeżywaniem owocujące. Pierwsza, kiedy długo klęczy przy mszalnym podniesieniu. Walczy, szuka, czeka? Chcę tak samo się zmagać przed napisaniem słowa.

Druga? Z dramatycznych świadectw czasu Solidarności i stanu wojennego. W takim klimacie podejmowałem decyzję o powrocie do Polski i tworzeniu Solidarności w gminie Strachówka. "Wtedy byłem tu, a wtedy tutaj". Stałem na schodach Świętego Krzyża, kiedy przejeżdżał z Okęcia na przerobionej ciężarówce marki "Star". Potem byłem "wielkim" porządkowym z "oficerską" gwiazdką na Krakowskim Przedmieściu, wpuszczającym na Plac Zwycięstwa. Gdybym był konsultantem filmu kazałbym statycznej kamerze zatrzymac obraz na 2/3 minuty po słowach "Niech zstąpi Duch Twój". Spazmatyczne oklaski, falujace nad placem, ulicami, domami, kościołami, palacami i kamienicami w niebo! Wibrujace, od szmeru do grzmotu. Co wy o tym wiecie, którzyście nie byli! Duch wtedy krzyczał jak nad Jordanem, to jest Syn mój umiłowany, Jam jest z wami. To była jednoczesnie Góra Przemienienia. Zwycięstwo nad tyranią, fałszem, upokorzeniem. Zwycięstwo nad wszystkimi tyraniami świata. Słowo nas wyzwoliło. Było na początku.

A potem był 13 Maja 1981. Zebranie w Rozalinie - 43 mieszkańców. Modlitwa za Papieża. I święte przysięgi, że się nie poddamy, a jeśli trzeba będzie - pójdziemy jak kamienie na szaniec. I kolejne zwycięstwo ducha - pogrzeb Prymasa Tysiąclecia. Wróciliśmy z Katowic (był i sąsiad Wiesiek, wybrał grupę medytacji w ciszy, wtedy też poznałem Darka, teraz proboszcza z Tłuszcza od Męczenników), z przerwanego spotkania Taize. Brat Roger był z nami. Kardynał Casaroli nauczył sie po polsku powiedzieć kazanie. Śpiewaliśmy same pieśni Zmartwychwstania (nie śpiewajcie mi innych!). Portret Prymasa, przewiązany kirem towarzyszył zebraniom solidarnościowych powstańców w annopolskim domu, u Matki Boskiej Annopolskiej (w Ogrodzie Królów, Jackowskich i Kapaonów). Jaruzelski w Polsce, a Łapka w Strachówce chcieli zniszczyć drzewo życia. Zniszczyli strasznie dużo, ale wszystkiego zniszczyć im sie nie udało. Duch jest nieśmiertelny.

Choć film upomniał się o godność i wielkość moich wspomień. Niech mnie nie uczą, gdzie ma Ojczyzna. Mieszkamy w Rzeczpospolitej Norwidowskiej :)

2.

Jaka trzeba mieć odwagę intelektualną, by położyć przed światem taki dokument jak encyklikę w ogóle, a np. encyklikę o kulturze życia w szczególności. Że też zawsze muszę wyszukać jakiś inny punkt widzenia na "oczywiste" sprawy. Papież przecież jest m.in. od wydawania encyklik. Dobre sobie. Niech każdy sam postawi sobie pytanie, od czego jest papież. Pra i pre-obrazy ewangeliczne to jedno. Drugie - to funkcjonowanie w dzisiejszym (ciągle zmieniającym się) świecie. Musi być liderem, wprowadzać zmiany itd.

Za to, że zawsze patrzę własnymi oczami i rozumem, płacę cenę samotności. Jak niewielu jest ludzi pragnących się objawić. Gotowych się odkryć, przyznać do siebie, do własnych zdziwień, pytań. Szperać w necie i w sobie, żeby rozumieć najprostsze sprawy. Jedźmy, nikt nie woła.

Facebook i Sobór Watykański II - 1,2,3

1.

Nie było źle. Wszyscy przeżyli imieniny i Prima Aprilis i jakoś wyjechali. Zastanawiam się, czy nie napisałem wczoraj za dużo. Ale przecież wczoraj pisałem szczerze. Dlatego, m.in., dzisiaj mogę się zastanawiać także nad sobą. Dwie sprawy ucieszyły mnie bardzo. Dłuższa rozmowa o kościele z x. Fabianem i wymiana politycznych uwag z Emilą na Fb. W wielu sprawach możemy się różnić, ale tylko rozmawiając cierpliwie i długo możemy poznać inną stronę medalu.

Facebook jest niezastąpionym forum wymiany poglądów. Nauczyłem się już sporo z dyskusji na stronach Jaśka i Łazarza. Nauki nigdy za wiele. Tematy mają - z punktu widzenia nas, starszego pokolenia - wybuchowe. Wiara religijna i ateizm, filozofia życia, prezydent Komorowski itp. O dziwo, nie wpadają w agresję słowną, nie obrażają, nie bronią się rozpaczliwie. Można? Mam szczerą wolę uczyć się od młodego pokolenia. Starszego też, choć moim zdaniem jest bardziej wycofane i nieskłonne do wychodzenia poza pewne ramki. Sprawdźcie. Często coś mówią, ale pilnują, żeby nie za dużo, nie wszystko. Często ograniczają się do powtarzania sloganów i ogólników. Też jestem zagrożony tym schorzeniem. Trudno się wtedy czegoś od nas nauczyć.

Pierwszą trudnością jest jak najpełniejsze zaprezentowanie siebie, czyli poglądów na daną sprawę. Dlatego urzekła mnie dawno, dawno temu metoda soborowa. Komisja specjalistów przygotowuje projekt. Rozsyła po całym świecie. Biskupie, ich doradcy, komisje naukowe, ośrodki uniwersyteckie mogą wyrazić swoja opinię, nanieść uwagi. Wszystko wraca do komitetów redakcyjnych i pod obrady plenarne. Na koniec odbywa się głosowanie, przechodzi większością 2/3 głosów. Mozna na koniec omodlić i zakomunikować światu - Duch Święty i my - postanowiliśmy.

Kiedyś myślałem, że dokumenty soborowe są tym kompendium intelektualnym, na którym wznosi się cała budowla współczesnego kościoła. Myślałem, że to oczywistość. Dziwiłem się nawet, kiedy Jan Paweł II i inni wielcy pasterze mówili o konieczności lektury i wcielania ich w życie. Chciałem wierzyć, że jest inaczej i zachęty są niepotrzebne. Przecież ja czułem się dzieckiem soboru od pierwszej swojej katechezy. Ojciec (rodziny) dostał opublikowane przez "Pallotinum" w 1968 roku oficjalne dokumenty Soboru w Rodzinie Rodzin, która była dziecięciem Kardynała-Prymasa Tysiąclecia. Egzemplarz z własnymi podkreśleniami nosiłem na sale katechetyczne. Na zaocznej teologii (2.5 roku) to był mój elementarz. Miałem prawo sądzić, że to kościelna rzeczywistość-oczywistość. Na półce domowej biblioteki stoi publikacja "Więzi" (1996, z kasetą CD) pod takim tytułem - "Dzieci Soboru zadają pytania". Kto ciekaw, niech czyta, jest wersja elektroniczna. W książce pytania stawia m.in. Sławek Sowiński. Skoro Sławka poznałem na sali katechetycznej, w relacji katecheta-młodzież, myślałem, że mam prawo mieć choć wrażenie (!), że Sobór jest już oczywistością dla trzeciego pokolenia. Od jego zakończenia minęło 45 lat.

Dzisiaj odkrywam z ogromnym zdziwieniem, że tak nie jest. Jak jest to możliwe? Niech odpowiedzą socjologowie, kościoła i nie tylko. Ja zacząłem kombinować tak:

- nie wystarczy przeczytać i być może zaliczyć na egzaminie

- żeby docenić wielkość i żywotność soborowej nauki trzema mieć najpierw prawdziwy "głód światopoglądowy"

- po nasyceniu głodu, żeby docenić wielkość i żywotność soborowej nauki, musi zaistnieć spójność z nią dopracowywanego obrazu świata

- na obraz świata ogromny wpływ ma oczytanie filozoficzno-literackie

- czy w seminariach przekazują spójny obraz współczesnego świata (np. ważna kwestia miejsca tomizmu w kościelno-duchownym systemie myślowym). Moim zdaniem tomizm sprzyja dogmatycznemu myśleniu, inne filozofie mniej

- czy współczesna myśl filozoficzna (fenomenologia, personalizm, filozofia dialogiczna, w pedagogice NLP itd) wyrobiła sobie prawo obywatelstwa w seminaryjno-plebanijnych murach

Bez dobrego rozwiązania tych problemów soborowa mądrość może pozostać na papierze. Mądrość niewykorzystana, choć bez niej nie można nawet pomyśleć żadnego nauczania papieskiego po Vaticanum Secundum. Soborowe stwierdzenie, które przypadkiem wczoraj zacytowałem, "stworzenie bez Stwórcy zanika", znalazło się w tekście orędzia Benedykta XVI na Jego Światowe Spotkanie z Młodzieżą w Madrycie, sierpień 2011. Bez cytowania i innego powoływania się na dokumenty Soboru nie ma także Katechizmu Kościoła Katolickiego. Z mądrością soborową powinny już się zetknąć dzieci przygotowujące się do I Komunii Świętej.

Nieobecność i opór wobec logiki Soboru jest oporem całej naszej społecznej i kościelnej materii. Co ma do tego Facebook? Urabia naszą oporna materię myślenia, dyskutowania, argumentowania. Jest powszechny, publiczny. Jest szansą otwierania się i wychodzenia z własnego podwórka do innych, do całego świata. O ile szuka się z jego pomocą (i całego Internetu) czegoś więcej i samemu chce się więcej samego siebie dać.

2.

Oglądamy dokument o papieżu. W jego drodze do Jana Pawła II podkreślają etap Sobór Watykański. Autorzy filmu podkreślają znaczenie Soboru. Kiedyś przyjąłbym w dobrej wierze takie stwierdzenie, jako oczywistość. Dzisiaj wiem, że kryje się za nim wielkie uproszczenie. Ocena historii i znawców nie musi odpowiadać rzeczywistości kościoła w wielu krajach, diecezjach i parafiach. Mam za sobą rozmowy i wypowiedzi wielu księży z różnych stron Polski. Nawet zasłyszane mimochodem na odprawie katechetycznej w kurii warszawsko-praskiej. Rozmowa o Soborze wymaga intelektualnego klimatu, podejścia w duchu "Wiara i Rozum" - to jest ciągle chyba mniejsza część naszej wspólnoty kościelnej. Przeważa podejście tradycjonalistyczne.

3.

Bardzo czekam na głos w dyskusji na Fb. Na blogu unikam, jak mogę, dłuższych wtrętów politycznych.

Nic nowego

Każdy post ma swój punkt zaczepienia. Dzisiaj? Imieniny Grażyny i (bo) Prima Aprilis.

Siedzę przed klawiaturą. Jest mi zimno i wszystko mnie boli. Dobrze, że nie musiałem iść do szkoły. Pół etatu jest dobrym wyjściem. Przeziębienie i podobne stany są u mnie permanentne. Gram na innym boisku.

Czy można doskonale opisać siebie? Swój światopogląd? Swoje poglądy polityczne itd? Chyba tylko w mniejszym lub większym przybliżeniu. Ale warto się starać. Kto się bardziej zbliży do punku "0" bardziej zajrzy za kurtynę.

Imieniny Grażyny (i moje dołączone) to duże wyzwanie. Istna impreza w slumsach. Trzeba się jakoś zorganizować i wyskrobać jakieś pieniądze. Bardziej się zadłużyć. To da się zrobić. Ale z gliną nic zrobić nie możemy. Jak oni dzisiaj dojadą, wjadą, wyjadą? Glina pokropiona wodą nadaje się na wyroby garncarskie, ale nie na parking. Czekają nas kolejne upokorzenia. 

Więc z jednej strony cieszymy się, z dugiej - stajemy pod pręgierzem wielu oczu. Goście i my musimy głębiej zajrzeć w nagą prawdę. Boli.
Warto by czasem z ludźmi rozmawiać, zaczynając od ustalenia pułapu dochodów na osobę. To wele tłumaczy.

Jestem człowiekiem, którego już właściwie nie ma. Choćby z punktu widzenia definicji "istota społeczna". Ale także dlatego, że nie mam z kim rozmawiać o tym, co jest dla mnie ważne. O tym piszę. Sobie a muzom.
Wierzę, że rozmowy o tym, w co wierzymy, są ciekawsze, choć trudniejsze, od innych, potocznych, codziennych. Są bardziej osobiste, tzn. ludzkie. Interesuje mnie zarówno akt wiary, jak i jej treść (wiara teologiczna jest ujęciem szczególnym).
Jest wiele spraw, o których się mało mówi. Zwracał na to uwagę w Dobkowie Jerzy z Pogranicza. Choćby o przeżywaniu dorosłości dzieci i rodzicielstwie w ogóle. Pewnie, że tematy przychodzą wraz z wiekiem, np. zupełnie mnie juz nie interesuje wątek o urządzaniu się w życiu, ale o bilansie życia i przygotowaniach do odejścia - i owszem.

Mam też całkiem własne, o potrzebie pisania, obserwowania, fotografowania. Ta potrzeba - to bardzo silne oddziaływanie. To moje dziwadełko, któremu daremno się opierać kochana solenizantko, dzieci, siostry i bracia pielgrzymi, przy- i nieprzy-ja-ciele. To jest mój kapitał twórczy.

Kapitał zawierzenia jest mało rozpoznany przez kapitał ludzki, społeczny i światową ekonomię. W Bibli jest o nim zdanie - " Wszystko bowiem, co z Boga zrodzone, zwycięża świat; tym właśnie zwycięstwem, które zwyciężyło świat, jest nasza wiara". A “stworzenie bez Stwórcy zanika” (II Sobór Watykański).
W każdą wspólnotę wnoszę siłę swojej wiary (kapitał zawierzenia). Ona zwycięża świat, nie ja.
Jest do napisania projekt - "Duchowe komponenty działania".

Gdybym wyszedł przed siebie i szedł, szedł - to w jakim kierunku? W lewo Marysin, Szamocin, las i Wiktoria. Na wrost - las, bagno, Osęka. W tył - pola, Naborówka, Jugi. W prawo - Rozalin, Jadów... Legionowo. Tam bym chyba szedł. W krainę dzieciństwa, początków katechezy i wielu przyjaciół. Choć w Strachówce więcej życia zostawiłem, z opłakanym - niestety - skutkiem społecznym.

Tak więc to los nasz babrać się w glinie, słuchaczy mieć niemych, albo umarłych. Być jako w trupie doskonałej nad kompletowy aktor. Co do mnie rzecz jest inna, ja to jestem... To wszystko było już kiedyś opisane. Nic nowego pod Słońcem.

Aspiryna i koc dobrze mi robią. Zżymam się pod nim, gdy media biadolą nad podwyżką cen paliwa. Jeśli mają taką wrażliwość ekonomiczno-społeczną, to dlaczego nie organizują narodowej zrzuty np. na rodziny wielodzietne? Pamiętam, jak w studio telewizyjnym w wieczór wyborczy po zwycięstwie PiS-u prof. Adam Strzembosz (były Prezes Sądu Najwyższego i przewodniczący Trybunału Stanu) zgłosił szlachetny pomysł, by ci, których dochody na osobę w rodzinie przekraczają 3 tys. zł. założyli fundusz stypendialny dla dzieci z rodzin ubogich. Warto nadmienić, że jego siostra Teresa (1930-1970) – była aktywną działaczką katolicka, tworzyła m.in. ośrodki adopcyjno-opiekuńcze i domy samotnej matki, "dzień jej zaczynał się o świcie, a kończył późną nocą". Adam Strzembosz był dla mnie autorytetm. Jego propozycja była szczera i głęboko przemyślana. Zwycięzcy i inni przytakiwali. Jednak - HIPOKRYZJA OPANOWAŁA ŻYCIE PUBLICZNE W POLSCE. Z podobnych pomysłów żyje i działa tylko Fundacja Dzieła Nowego Tysiąclecia - żywy pomnik Jana Pawła II. Hipokryzja i skąpstwo zżera polityków i nowobogackich. Gdy słyszę o kolejnym zaproszeniu na imprezę organizowaną przez polityków i samorządowców z okazji beatyfikacji papieża, to mnie mdli. Gdyby zapraszali na cichą medytację - poszedłbym, nawet gdyby to byli SLD-owcy.