Tylko trzy punkty!

1. Najpiękniejsze dziś były katechezy, na których uczniowie klas 4,5,6 dali swoje odpowiedzi na pytanie o "znaczenie zachowania "na modlitwie" na całe życie i na cały świat." REWELACJA. Ale ich katalog przedstawię jutro. Jak dożyję - jak mawiają mądrzy ludzie w moim wieku :-)
No i jeszcze: dwie dziewczynki z klasy trzeciej w imieniu całej klasy podziękowały mi za uroczystość Rocznicy I Komunii świętej. No, no, no - anim się spodziewał. Ba, już się przyzwyczaiłem ;-) Aktualnie toczę wręcz heroiczny bój o pamięć chwalebnych wydarzeń w najnowszych dziejach gminy. Niczym głos wołającego na pustyni :(

2. Nowe technologie w nauczaniu. Na prezentację i decyzję o zakupie tablicy interaktywnej (przenośnej) czekałem dwa lata, od czasu ostatniego English Teaching Market, w którym uczestniczyłem (a nawet prezentowałem nasz projekt "Angielski u sołtysa"). W Starych Jabłonkach tablice były już wcześniej. Nie chodzi o modny gadżet. Chodzi o nowe technologie edukacyjne, o NLP itd. Tablice są częścią nowych metod i budowanych na nich podręcznikach. Tablica stała się częścią metody i podręcznika, żadnym luksusem. Oczywiście, tak działamy, jeśli jesteśmy głodni nowoczesnych koncepcji człowieka. To wymaga poniekąd uczciwego obrachunku i ostatecznego rozstania się z martwymi koncepcjami "kolektywnej mentalności" i związanej z nim pedagogiki. Dzieli je przepaść.
Pewnie, że mieliśmy Janusza Korczaka, ale i on został zepchnięty na margines najpierw przez hitlerowskie Niemcy, a później, już po zagazowaniu wraz dziećmi (!) w nieodległej Treblince, przez złowieszczą ideologię PRL, czyli marksistowski materializm. Ale - do kogo ta mowa? Żadna władza nie podejmie tematu, bo za dużo może stracić wyborców w starszym (czyli moim) pokoleniu. Resentymenty w nim ciągle są żywe.

3. Rewelacyjny jest wiersz Marysi o kotku, na jakiś konkurs. Jej pierwszy i wymuszony! No, no, no!

Nie ma wolności we Wszechświecie bez osoby ludzkiej!

Rocznica I Komunii pokazała- en passant - hierarchię wartości, którą buduję, tak lub inaczej, od 30 lat w Strachówce. Nie ja się liczę - lecz wartości, którym służę, którym oddałem się na służbę: Solidarność, samorząd, katecheza.
Ja - nie muszę się nikomu podobać, moja praca - powinna.

Nie dbam o to, co zewnętrzne. Czasem się tym bawię, czasem prowokuję. Idę do środka. Chcę iść do głębi. DO ISTOTY RZECZY.

Czwartek, piątek, sobota - Maróz (nieformalny Kongres Wsi Polskiej), wieczorem w sobotę - spotkanie i wspólnota stołu w gościnnym, nowo postawionym, wśród starych sosen, drewnianym domu Grażyny i Krzysztofa Kalinowskich w Nowym Jadowie, niedziela - rocznica, a Grażyna pojechała z Renatą, młodzieżą i dziećmi na wiejski festyn w gminie Grębków. "Kto pracował na miłość, ten potem z miłością pracować będzie...".

Zdjęcia z rocznicy dałem na Fb.
Teraz piszę parę słów, żeby wrócić do rutyny, a za plecami gra telewizor. Słucham ścieżki dźwiękowej filmu dokumentalnego o Papieżu (odc. 7 i 8). Rabin opowiada zdarzenie z życia Kardynała Wojtyły. Rodzina, która przechowała żydowskie dziecko w czasie wojny, przyprowadziło je do kardynała, żeby je ochrzcił, bo jego rodziice zginęli. Wojtyła pyta - "a czego by chcieli dla tego dziecka jego rodzice?". Uczciwi ludzie odpowiedzieli - "chcieli, żeby mógł żyć w żydowskim otoczeniu". - "To ja go nie ochrzczę".
Ciąg dalszy tej opowieści - ktoś spytał papieża, czy to prawdziwe zdarzenie? Odpowiedział tylko - "on teraz mieszka w Brooklynie". Po 34 latach wiedział, co się dalej dzieje z dorosłym człowiekiem, którego nie ochrzcił. Rabin dodał jeszcze, że "papież nigdy nie chrzcił Żydów w podobnych sytuacjach - "oni i tak juz tyle wycierpieli, stracili rodziców!".

A w innej opowieści jest pokrewna sytuacja. - Przyszedł do kurii na ulicę Franciszkańską w Krakowie syn Romana Ingardena powiedzieć tylko, że jego ojciec umarł. Ojciec był sławnym filozofem, ale nie nazbyt praktykującym katolikiem. Kardynał Wojtyła wpadł mu w słowo - "to ja go pochowam".
Oto przykłady służby człowiekowi - nie zwyczajom, tradycjom i "uświęconej" praktyce większości znanych nam ludzi kościoła. Karol Wojtyła przejął się człowiekiem - osobą - jedynym bytem we Wszechświecie obdarzonym wolnością. Przejął się nauką Soboru. Jako papież powtarzał - "człowiek jest droga Kościoła". Nie odwrotnie - jak czynem, mniej może słowami, pragnie narzucić światu (lokalnie i globalnie) wielu hierarchów wielu religii i wyznań mniejszego i większego kalibru.

Religia, kościół też są tylko drogą. Mają służyć człowiekowi - rozpościerać przed nim dywan poza czas i przestrzeń, do nieba. Człowiek - osoba - i tylko człowiek - jest wolny! Wolność pozwala mu transcendować własne (liczne) słabości, małości i ograniczenia! Mówiąc językiem Objawienia, jest stworzony na "obraz i podobieństwo Boże", jest Jego dzieckiem, dziedzicem, domownikiem - jest większy niż wszelka religia! Kościół jest według nauki wiary "mistycznym ciałem Chrystusa". Kościołem my jesteśmy, połączeni (i włączeni) mistycznym ciałem. "Oto Ciało Chrystusa" - dzisiaj (22.maja.2011) usłyszało i przyjęło w komunii miliony osób.

A my, obywatele tego świata, próbujemy wolną osobę podporządkować na wiele sposobów!

PS.
Grażyna wróciła z dziećmi. Dołożyłem zdjęcie z Żarnówki. Jest ekumenicznie, pasuje do wcześniejszego tekstu :-)

Maróz 2011

Spotkania w Marózie to istny Kongres Wsi Polskiej. Dużo się dzieje na płaszczyźnie myślenia o wsi/ W tym roku - "Przyszłość, młodzież, wieś, wyzwania".Zgłaszam pomysł budowania jedności - zintegrowanej wspólnoty lokalnej. Żyjemy w ramach pewnej określonej grupy rodzin. Wiele spraw mamy wspólnych, ale jeszcze nie było wspólnego spotkania rad: gminnej, szkolnej, parafialnej... Do roboty jest maaaaaasę :)My nie weźmiemy stowarzyszenia Rzeczpospolita Norwidowska ze sobą do groby >)

Osoba i transcendencja

1. Człowiek, a raczej osoba transcenduje siebie w kierunku coraz wyższych wartości.
2. Czy nie myślicie, że mimo to strasznie mało wkoło w tzw. "naszym świecie" wymiaru osobowego? Tylko same funkcje, stanowiska, tematy, przedmioty, dzienniki, sprawozdawczość, statystyki, oficjalności, media, polityka i spłaszczony obraz świata - co kto robi, zrobił, albo planuje.
Czy nie jesteśmy ciągle szkieletami ludów? Czy nie jesteśmy ciągle tylko projektem przyszłej społeczności "przepalonej sumieniem (na dłoni)"?

Tylko osoba myśli, współ-czuje i podejmuje odpowiedzialność. Osoba - czyli kto, co?

Czy to, co najważniejsze ciągle nie jest skryte, przykryte skorupą tego, co ustalone konwencjami społecznymi, mniejszego i wyższego kalibru?

Co jest u nas na wierzchu?

Opisz osobę w sobie, nie funkcjonariusza z pracy (ucznia, studenta), albo prywatnie właściciela posesji (czyli tzw. domu). Dom - to pokolenia. To historia życia, wartości, sukcesów i porażek na drodze, aby być sobą (człowiekiem-osobą). Domu także nie da się pomyśleć bez transcendencji (nie jest tylko realizacją budżetu domowego). Szkoda, że za życia nikt już ze mną o tym nie porozmawia, nie wypada, albo "nie potrafię".

Takie były dziś tematy katechez. Klasa V szukała punktów stycznych u dwóch autorów: Karola Wojtyły (fragment "Stanisław") i Cypriana Norwida ("Do Stanisławy Hornowskiej"... z Łochowa). Jest ich wiele.
Klasa VI definiowała osobę. Maja wiedzę w tym zakresie z nauki o języku i literaturze (podmiot - wykonawca czynności), próbowaliśmy wejść na grunt realizmu poznawczego. Wszystko przez modlitwę, od której zaczynam katechezy od 29 lat. Cisza, medytacja, życie i świat wewnętrzny. Katecheza, przynajmniej jej początek zawsze jest zaproszeniem do którejś z komnat twierdzy wewnętrznej (św. Teresa z Avila).
Klasa IV była zaproszona, aby odkryć w sobie Giotta, Tycjana lub Murilla, ilustrowaniem jakiegoś imienia Matki Bożej Loretańskiej.
Klasa "0" i I-sza są theatrum same z siebie. TWIERDZĘ, ŻE TU WSZYSTKO SIĘ ZACZYNA W PEDAGOGICE. JEŚLI NIE NAUCZYMY ICH W WIEKU 6-7 LAT JAK ZACHOWAĆ SIĘ NA MODLITWIE - WOBEC BOGA - TO NIE NAUCZYMY PÓŹNIEJ JAK SIĘ ZACHOWAĆ WOBEC DRUGIEGO CZŁOWIEKA I OBOWIĄZKÓW. Trzecia ma swoja rocznicę.

Dobrze, że jest Internet! "Poprzestawanie na tym, co stanowi nasze naturalne obdarowanie, bez którego nie byłoby w ogóle człowieka, nie tylko że stanowiłoby zaprzeczenie tego, kim w swojej istocie jest człowiek – jako zdolny do niemal nieograniczonego wykraczania poza to, co jemu wrodzone, ale w istocie sprowadziłoby świat do bardzo „płaskiej” i bezbarwnej rzeczywistości." (tutaj, zaprzyjaźnij się z Soborem).

Jak wygląda ten porządek rzeczy w Centessimus annus? Wracam do niej, powtarzam, cytuję. I jeszcze nie raz, aż uporządkuję ten wielotakt i wkuję na blachę :)
0) JEST PRAWDA - to fundament.
1) osoba
2) szukanie prawdy
3) stosunek do życia, śmierci itd.
4) stowarzyszenia, aby uczłowieczyć, od-anonimować, nadać osobowy charakter
5) tym, co pomaga się uzewnętrznić jest religia - przez uwewnętrznienie! - z jednoczesnym zaproszeniem do wspólnoty!!!!

ad. 0) - Bóg, Objawienie, prawda naukowa i życiowa. "Posłuszeństwo prawdzie o Bogu i człowieku jest pierwszym warunkiem wolności."
ad. 1) - "Z racji godności swojej wszyscy ludzie, ponieważ są osobami, czyli istotami wyposażonymi w rozum i wolną wolę, a tym samym w osobistą odpowiedzialność, nagleni są własną swą naturą, a także obowiązani moralnie do szukania prawdy, przede wszystkim w dziedzinie religii. Obowiązani są też trwać przy poznanej prawdzie i całe swoje życie układać według wymagań prawdy." (Sob.Vat.II)
ad. 2) - "Człowiek jest przede wszystkim istotą, która szuka prawdy, usiłuje nią żyć i pogłębiać ją w dialogu, który obejmuje dawne i przyszłe pokolenia”. Poszukiwanie prawdy charakteryzuje też kulturę narodu i jest procesem odnawiającym się w każdym pokoleniu. Dlatego pierwszą i najważniejszą jest praca, która dokonuje się w ludzkim sercu. Każdy człowiek buduje własną przyszłość i wpływa na losy innych ludzi, w zależności od tego, jak pojmuje siebie samego i swoje przeznaczenia (!!!). Żaden człowiek nie może twierdzić, że nie wpływa i nie jest odpowiedzialny za los drugiego człowieka, swego brata"
ad. 3) - Wszystko się bierze z natury człowieka. Z osoby. Trzeba opierać się nie na ideologiach, ale na prawdzie o człowieku. Trzeba mieć poprawną koncepcję osoby ludzkiej...„oprócz praw, które człowiek nabywa własną pracą, istnieją takie, które nie mają związku z żadnym wykonanym przezeń dziełem, lecz wywodzą się z jego zasadniczej godności jako osoby (stworzonej na obraz i podobieństwo Boga).”
Nie można zrozumieć człowieka, analizując jedynie jego aktywność gospodarczą, przynależność klasową i polityczne poglądy. Żeby zrozumieć człowieka trzeba wejść na pole kultury, języka, historii. Trzeba przemyśleć postawy przyjmowane „wobec podstawowych faktów egzystencjalnych, takich jak narodziny, miłość, praca, śmierć. Osią każdej kultury jest postawa człowieka wobec największej tajemnicy: tajemnicy Boga”. Kultury narodów są różnymi odpowiedziami na pytanie o sens osobistej egzystencji. Człowiek jest ważniejszy niż kapitał, inwestycje i polityka. Tylko osoby, z samoświadomością siebie i sensu swojej egzystencji mogą być liderami w społeczeństwie! (moje, jk)
Z poprawnej koncepcji osoby ludzkiej wywodzi się zarówno dobro wspólne, które „nie tylko prawem najwyższym jest dla władzy; ale jego źródłem i celem”, a także i to, że zgodnie z prawem natury „wszelka władza powinna mieć na oku nie interes osób rządy sprawujących, ale dobro tych, którzy są jej poddani”. Tu wszystko się zaczyna (niczym w symbolicznych i uniwersalnych Wadowicach). Państwo nazywamy "rzeczą pospolitą", bo łączy ludzi z sobą dla dobra pospolitego, czyli powszechnego (św. Tomasz z Akwinu). Taka jest nauka zarówno filozofii, jak i wiary chrześcijańskiej.
Nawet Kościół musi ciągle pamiętać, że - „człowiek jest pierwszą drogą, po której winien kroczyć Kościół w wypełnianiu swojego posłannictwa".
ad. 4) - "Trzeba uznać w całości prawa ludzkiego sumienia, związanego tylko prawdą, czy to naturalną, czy też objawioną. Uznanie tych praw stanowi pierwszą zasadę wszelkiego porządku politycznego, prawdziwie wolnego... Ważna rolę spełniają stowarzyszenia, które uruchamiają swojego rodzaju system solidarności, a także inne tzw. społeczności pośrednie. Dojrzewają one jako prawdziwe wspólnoty osób i umacniają tkankę społeczną, zapobiegając jej degradacji, jaką jest anonimowość i bezosobowe umasowienie... Osoba ludzka żyje i "podmiotowość społeczeństwa" wzrasta wtedy, kiedy wiele różnych relacji wzajemnie się ze sobą splata. Często jednostka dusi się dziś pomiędzy dwoma biegunami: Państwem i rynkiem... zapomina się, że ani rynek, ani Państwo nie są celem międzyludzkiego współżycia, bowiem ono samo w sobie posiada szczególną wartość, której Państwo i rynek mają służyć".
Rynek w przypadku samorządu można zastąpić słowem "inwestycje", inwestycje w gminie nie mogą przesłonić bardziej podstawowych poziomów rozwoju.
Człowiek poprzez pracę nie tylko zmienia przyrodę, ale także urzeczywistnia siebie jako człowieka, a nawet poniekąd "staje się bardziej człowiekiem". Dzięki temu "dochodzi do głosu pierwszeństwo podmiotowego znaczenia pracy przed przedmiotowym", to znaczy przed wynikami ekonomicznymi. I dlatego "praca jest dla człowieka, a nie człowiek dla pracy". Trzeba też rozróżniać przedmiotowe i podmiotowe podejście w dziedzinie religii. Religia tez jest dla ludzi, a nie ludzie dla religii. Papież mówi gdzie indziej o sensotwórczej funkcji pracy (a ja dopisuje natychmiast sensotwórczą rolę religii). Drugą jej funkcją jest wspólnototwórczość (i znów zarówno w dziedzinie pracy, jak i religii). Praca jednoczy i tworzy wspólnotę. Pracą jest także współdecydowanie - partycypacja społeczna (praca w sercu i w pocie swego czoła).

W początkach naszej cywilizacji, po tzw. rewolucji neolitycznej o bogactwie decydowało posiadanie ziemi, później różne inne formy własności. W naszych czasach nabiera znaczenia własność wiedzy, techniki i umiejętności. Dziś bogactwo krajów uprzemysłowionych polega o wiele bardziej na tym typie własności i pracy aniżeli na zasobach naturalnych. Dlatego zdolność rozpoznawania w porę potrzeb innych ludzi oraz sposobów (także produkcyjnych) najlepszego ich zaspokojenia jest ważnym źródłem bogactwa współczesnego społeczeństwa. Coraz częściej mówimy o kapitale ludzkim i kapitale społecznym. Dochodzi wreszcie do naszej świadomości, że głównym bogactwem człowieka jest - wraz z ziemią - sam człowiek. To właśnie jego inteligencja pozwala odkryć możliwości produkcyjne ziemi i różnorakie sposoby zaspokojenia ludzkich potrzeb. To jego zdyscyplinowana praca i solidarne współdziałanie z innymi umożliwia tworzenie szerszych i godnych zaufania wspólnot życia i pracy, mających dokonywać przekształceń środowiska naturalnego i środowiska społecznego. Proces ten wymaga zaangażowania tak ważnych cnót, jak rzetelność, pracowitość, roztropność w podejmowaniu uzasadnionego ryzyka, wiarygodność i wierność w relacjach międzyosobowych, męstwo we wprowadzaniu w życie decyzji trudnych i bolesnych.
Jeśli człowiek zaniedba, albo wręcz wyrzeknie się postawy bezinteresownej, szlachetnej, wrażliwej na wartości estetyczne, która się rodzi z zachwytu dla istnienia i dla piękna, oraz pozwala odczytywać w rzeczach widzialnych przesłanie niewidzialnego Boga, który je stworzył, łatwo zmienia się w tyrana dla innych.
Demokracja bez wartości łatwo się przemienia w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm.

Istnieje też zbiorowa odpowiedzialność za popieranie rozwoju!! (JPII)
Trzeba podjąć ogromny wysiłek wzajemnego zrozumienia, poznania i uwrażliwienia sumień
Rozwoju nie należy ponadto pojmować w znaczeniu wyłącznie gospodarczym, ale w sensie integralnie ludzkim. Jego celem nie jest tylko zrównanie poziomu życia ale tworzenie solidarną pracą życia bardziej godnego, konkretne przyczynianie się do umocnienia godności i rozwoju uzdolnień twórczych każdej poszczególnej osoby, jej zdolności do odpowiedzi na własne powołanie. Szczytem rozwoju jest zatem możliwość korzystania z prawa-obowiązku szukania Boga, poznawania Go i życia zgodnie z tym poznaniem.
W imię sprawiedliwości i prawdy nie wolno dopuścić do tego, aby podstawowe ludzkie potrzeby pozostały nie zaspokojone. Konieczne jest udzielenie ludziom potrzebującym pomocy w zdobywaniu wiedzy, we włączaniu się w system wzajemnych powiązań, w rozwinięciu odpowiednich nawyków, które pozwolą im lepiej wykorzystać własne zdolności i zasoby.

U papieża możemy znaleźć światło do rozumienia naszej misji w samorządach, wspólnotach, stowarzyszeniach, w państwie. Papież prezentuje ze wszech miar nowoczesne myślenie.
Poprzez decyzje dotyczące produkcji i konsumpcji ujawnia się określona kultura jako ogólna koncepcja życia. Określając nowe potrzeby i nowe sposoby ich zaspokajania, koniecznie należy się kierować integralną wizją człowieka, która ogarnia wszystkie wymiary jego istnienia i która wymiary materialne i instynktowne podporządkowuje wewnętrznym i duchowym. Natomiast odwoływanie się bezpośrednio do jego instynktów i ignorowanie na różne sposoby jego wolnej i świadomej natury osobowej może prowadzić do wytworzenia nawyków konsumpcyjnych i stylów życia obiektywnie niegodziwych lub szkodliwych dla fizycznego i duchowego zdrowia.
W samym systemie gospodarczym nie ma kryteriów pozwalających na poprawne odróżnienie nowych i doskonalszych form zaspokajania ludzkich potrzeb od potrzeb sztucznie stwarzanych, przeszkadzających kształtowaniu się dojrzałej osobowości. Dlatego pilnie potrzebna jest tu wielka praca na polu wychowania i kultury.
Każda decyzja o inwestowaniu, czyli o daniu jakiejś społeczności okazji do dowartościowania jej pracy, płynie również z postawy ludzkiej sympatii i zaufania do Opatrzności.
Czasem człowiek wikła się w sieć fałszywych i powierzchownych satysfakcji, podczas gdy powinien spotkać się z pomocą w autentycznej i konkretnej realizacji swojej osobowości.
ad. 5) - "Zarówno jednostki jak i całe społeczności poszukując własnej tożsamości i sensu życia odkrywają religijne korzenie kultury swych narodów oraz samą „osobę Jezusa, jako adekwatną egzystencjalnie odpowiedź na pragnienie dobra, prawdy i życia, obecne w sercu każdego człowieka”.

Lekceważenie natury człowieka, stworzonego dla wolności jest niedozwolone z punktu widzenia etycznego (i praktycznie niemożliwe).

Kim jest zatem człowiek? Jak staje się pełną, dojrzałą jednostką ludzką? Wszystko wskazuje i prowadzi do rodziny. Jest ona pierwszą i podstawową komórką "ekologii ludzkiej", w której człowiek otrzymuje pierwsze i decydujące wyobrażenia związane z prawdą i dobrem, uczy się, co znaczy kochać i być kochanym, a więc co konkretnie znaczy być osobą. Rodzina oparta na małżeństwie, gdzie „wzajemny dar z samego siebie, mężczyzny i kobiety, stwarza takie środowisko życia, w którym dziecko może się urodzić i rozwijać swe możliwości, nabywając świadomości własnej godności i przygotować się do podjęcia swego jedynego i niepowtarzalnego przeznaczenia”. Rodzina jest „sanktuarium życia.” Jest ona święta: jest miejscem, w którym życie, dar Boga, może w sposób właściwy być przyjęte i chronione przed licznymi atakami, na które jest ono nieustannie narażone i może rozwijać się zgodnie z wymogami prawdziwego ludzkiego wzrostu. Wbrew tak zwanej kulturze śmierci, rodzina stanowi ośrodek kultury życia Nie jest to jednak model powszechny. Często człowiek skłania się do traktowania siebie samego i własnego życia bardziej jako „zespołu doznań, których należy doświadczyć, aniżeli dzieła, które ma wypełnić.” Stąd się wywodzi brak wolności. (różne zniewolenia).

W hierarchii wartości społecznych najpierw jest osoba, nierozerwalnie związana z rodziną. Potem dopiero idą różne wspólnoty i społeczności, w których każdy z nas realizuje się jako człowiek. To zaś zależy od tego, czy wzrasta jego udział w autentycznej i solidarnej wspólnocie, czy też się pogłębia izolacja w złożonym układzie stosunków, w których panuje bezwzględna rywalizacja i wyobcowanie, w których człowiek traktowany jest nie jako cel, ale jedynie jako środek dla czyichś (bądź grupowych) interesów.
Pojęcie alienacji da się zastosować także do wizji chrześcijańskiej - alienacja polega na odwróceniu relacji środków i celów. W takiej fałszywej sytuacji człowiek, nie uznając wartości i wielkości osoby w samym sobie i w bliźnim, pozbawia się możliwości przeżycia w pełni własnego człowieczeństwa. Taki człowiek nie nawiązuje relacji solidarności i wspólnoty z innymi ludźmi (dla której został stworzony). Człowiek staje się naprawdę sobą poprzez wolny dar z siebie samego.

Człowiek jest obdarzony "zdolnością transcendencji" jako osoba. Można do tego dojść własnym rozumem, jak Roman Ingarden w „Książeczce o człowieku” („jestem siłą, która sama siebie tworzy... jeśli odda się dobrowolnie na wytwarzania dobra, piękna i prawdy – wówczas dopiero istnieje”).
Bardzo wyobcowany jest człowiek, który nie chce wyjść poza samego siebie, uczynić z siebie daru ani stworzyć autentycznej ludzkiej wspólnoty, Człowiek, który troszczy się wyłącznie albo głównie o to, by mieć i używać, niezdolny już do opanowywania własnych instynktów i namiętności oraz do podporządkowania ich sobie przez posłuszeństwo prawdzie. Taki człowiek nie może być wolny. Posłuszeństwo prawdzie o Bogu i człowieku jest pierwszym warunkiem wolności, pozwala człowiekowi uporządkować własne potrzeby, własne pragnienia i sposoby ich zaspokajania według właściwej hierarchii. Tak, by posiadanie rzeczy pomagało mu wzrastać.

Nauki humanistyczne i filozofia pomagają zrozumieć samego siebie, także jako "istotę społeczną". Pomagają również wyjaśnić, na czym polega centralna rola człowieka w społeczeństwie. Ale tak naprawdę tylko wiara objawia mu w pełni jego prawdziwą tożsamość i właśnie z niej wyrasta nauka społeczna Kościoła. Kościół stara się wykorzystywać dorobek nauk przyrodniczych i filozofii. Kościół objawia człowieka samemu sobie i pragnie towarzyszyć mu na drodze zbawienia, "zdolność rozumienia człowieka" czerpie z Bożego Objawienia.
"Aby poznać człowieka, człowieka prawdziwego, człowieka integralnego, trzeba poznać Boga", mówił papież Paweł VI, a święta Katarzyna ze Sieny (współ-patronka Europy) wyrażała w modlitwie tę samą myśl: "W Twojej naturze, wieczne Bóstwo, poznam moją naturę".

Antropologia chrześcijańska jest zatem w istocie jednym z działów teologii; z tej samej racji nauka społeczna Kościoła, zajmując się człowiekiem, interesując się nim samym i jego sposobem postępowania w świecie, "należy (...) do dziedziny (...) teologii, zwłaszcza teologii moralnej" (JPII) . Wniosek stąd prosty, że „rozwiązanie aktualnych problemów ludzkiego współżycia wymaga uwzględnienia ich wymiaru teologicznego”. Inne systemy zamykają go w egoizmie, we własnych, ciasnych granicach i pożądaniach zmysłowo-instynktownych, co ostatecznie jemu samemu i innym..... Kościół konsekwentnie i systematycznie przyczynia się do ubogacenia godności człowieka i pozostaje "znakiem i zabezpieczeniem transcendentnego charakteru osoby ludzkiej".

Rozumieć myślącego dwunoga (cd. łażenia po Warszawie)

Kto chce szukać prawdy, niech zapomni o wszystkim innym. Myśl nawija się na kołowrotek świadomości bez przerwy. Trudno zajmować się czymś drugim. A jeśli, to jeśli służy. Mogę, jeśli mogę, kosić trawę, jeśli znowu mogę porzucić kosiarkę w każdej chwili i biec do komputera, albo do notatnika z celulozy, byle chyżo. Myślenie staje się fizjologią.

Więc kiedy 40 lat temu miałem intuicję, że może być inaczej, i już po 40-tce można się zająć pisaniem, to byłem w błędzie. Dopiero na emeryturze, w domu starców, lub w grobie. Kiedy istota i istnienie staną się - tak, lub inaczej - jednym. Nie można służyć Bogu i mamonie.

Skazałem się na łażenie przez Warszawę rozmyślnie. Chciałem jej doświadczyć. To znaczy czegoś innego przez dłuższą chwilę, niż siedzenia dzień w dzień w krzakach. Młodość w niej i szlaki znaczyły wiele, rysowały mój kontur.
Nie ustaliłem trasy. Wiedziałem dokąd mam dojść, na którą godzinę. I mniej więcej skąd. Reszta sama wyszła.

Ulicę Grzybowską wyciągnąłem z bardzo starej pamięci, ponad 50-letniej. Papieskie znaki - z młodości. Gmach "Pasty" pomylił mi się z gmachem Poczty Głównej, tzn, jego topografia. "Gmach był wzniesiony w technologii żelbetowej, szkieletowej. Jak na owe czasy była to bardzo nowoczesna konstrukcja. Gmach swoim wyglądem przypominał gotycko-romańską wieżę." Znak "Polski Walczącej" znalazł się nagle przed moimi oczami nie w tym miejscu co się spodziewałem. Oprzytomniałem. Cała reszta była tam gdzie trzeba. Przez jakiś czas byłem innym człowiekiem, choć równie nikomu niepotrzebnym. Zawalidrogą poniekąd - "wchodzi mi pan pod nogi". Musiałem jednak wykonać zadanie. Grażyna nie mogła, prowadziła zebranie ogólne dla rodziców w Rzeczpospolitej Norwidowskiej. Musiałem dopić kielich upokorzenia. Nawet w liceum miał być przecież dzień otwarty nie dla dziadków, tylko ojców i matek. Trudno, tak wyszło.

Zapach konwalii w lokalu "na rogu" obok kawy Latte, pisanie wiecznym piórem, przyglądanie się ludziom, życie z nimi choć w taki szczero-eko-pokrętny sposób, sprawia mi jeszcze przyjemność. Intelektualną. Pytałbym wszystkich o to samo, o życie w jakimś rysie (rycie?), o śmierć, o rodzinę, dlaczego ten mąż, ta żona, dlaczego sam, sama, i może - co robią dzieci... A taki siedzi, patrzy jak idą, siedzi i siedzi, idą i idą.

Aleja Solidarności stała się dłuższym rozdziałem żywej książki żywej biblioteki. Szukałem starej jadłodajni, znalazłem "Teatr Kamienica". Wziąłem wszystkie prospekty. W domu poczytam.
Kupiłem bułki z oliwką, kiełbasę jakąś tam, podsuszaną, której nie ma jeszcze w katalogu, oczywiście z promocji, i kefir. Zestaw jak za dawnych lat.
Usiadłem na ławce przed kinem "Muranów", tak jak siadałem w innych stolicach, Paryżu, Londynie, Nowym Yorku i tak samo jadłem i patrzyłem przed siebie. Całe życie chciałem zrozumieć co siedzi w ssaku dwunożnym wszystkożernym. Tylko ten gatunek jest obdarzony rozumem. Mam zdolność myślenia - po co - dlaczego - nad sobą i całą resztą. Samoświadomość nie daje mi spocząć ani na chwilę w moim wszechczasie. Czy to jest Broadway, Piccadily, Champs-Elysee, wiejska dróżka i polna ścieżka.
Mijali mnie ludzie jeszcze starsi ode mnie, pani z drugą pod rękę, któraś musiała mieć więcej niż dziewięćdziesiąt, bo inaczej ile miała ta pierwsza, i artystka z kartonowym blokiem, teczką, bardzo dużego formatu, i Youppie w garniturze na rowerze, i nie youppie, i... Jaki będzie ich wieczór i dzień następny? Za każdym zostaję zastygłym spojrzeniem.
Ale chciałem już być w domu przed telewizorem, mówić Olku, Andrzeju nie kłóćcie się, Marysiu nie wrzeszcz, albo najlepiej wyjdźcie i zamknijcie drzwi za sobą. Pewnie bym najpierw nim usiadł, sprawdził co się dzieje na blogu i na Facebooku.

Skończyłem pożywać, wstałem, ruszyłem przed siebie.
Minąłem miejsce gdzie mieszkał Cyprian Norwid w 1836, kiedy mu prababka ze Strachówki umarła. Młody był, 15-letni. Zaraz za sąsiada miejsce ma kościół reformowanych ewangelików, w którym to kościele odbywały się nabożeństwa ekumeniczne, kiedy jeszcze młodym po Taize się chciało budować lepszy świat. Tam się spotykało biskupa, Polaka i innych. Polak dziś chyba dobrze zarabia, bywa nagradzany. Wędzonego węgorza od nich (chyba ślubnego) jedliśmy z Andrzejem Madejem jadąc PKP z Warszawy-Zielonki do Lublińca na ewangelizacyjne rekolekcje niedługo po zabójstwie księdza Popiełuszki. Daty pamiętam, bo wiersz mu napisałem, o dnie mulistym zalewu pod Włocławkiem.

Doszedłem do celu pośredniego, przesuwanego kościoła. To była sensacja w tamtych czasach, a ojciec pracował w Instytucie Techniki Budowlanej (kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z 30 listopada na 1 grudnia 1962 został przesunięty o 21 metrów). Miałem wtedy 9 lat. Czekałem na jego powrót z Warszawy na ulicy Kościuszki 26m5 w Legionowie i wypijałem przynajmniej pół litra mleka, które dostawał w pracy. Później czekałem na "Express wieczorny" i jakieś powieści w odcinkach, chyba pamiętam coś o Montevideo, albo inna Andrzeja Wydrzyńskiego. W soboty wieczorami słuchało się w radio "Matysiaków".

Kościół - o wielkie dziwo - otwarty. Siwy, starszy ode mnie odprawiał swoja prywatna drogę krzyżową. Jak nasz papież, codziennie? Może żona mu zmarła, może ma inne światło wewnętrzne. Miłe, w tym samotnym świecie, między Państwem a Rynkiem, nigdy nie jest sam. Chce współ-nieść krzyż. Może po to mu kościół przestawili?
Ja odwrotnie, w młodości, chodząc po Warszawie do kościołów zachodziłem. Czasem na spowiednika trafiłem. Czasem godzina ciszy ratowała mój świat. Nie posiedziałem tym razem, fizjologia (po kiełbasie promocyjnej z pieca?) mnie pogoniła do "Poniatówki" prędzej niż myślałem. Zdążyłem, oni mają ten kościół "naPrawdę" pod bokiem (proponuję stróżom języka polskiego taką pisownię na stałe, coś musi być Stałe i z Wielkiej Litery!).

Od pań profesorek usłyszałem to, co nieraz mówimy innym rodzicom (i dziadkom). Dobrze, że choć sie ostrzygłem wcześniej i ogoliłem. Jednak głowy popiołem nie miałem posypanej. Takiej nie znałem żadnej swojej córki, ani syna. Choć za każde inaczej, ale dziękować i martwić się trzeba. Każda słabość w nich ma korzeń w moim niedorastaniu do Człowieczeństwa, bardzo szumnie i prawdziwie mówiąc. Jest grzech, jest prawda, jest Zbawiciel. Dla każdego z nas. Było mi przykro, ale nie dlatego, że musiałem słuchać, tylko, że Hela musi przechodzić taki okres w życiu. Daleko ją to zaprowadzi, bo wcześnie zaczęła kopać się z koniem trojańskim, którego każdy ma w sobie. Wobec pań profesorek wyznałem w nią wiarę. Jestem materiałem na ojca, katechetę i dziadka refleksyjnego, nieskorego do potępień, rozumiejącego Człowieka.

Autokary Dar-Busa wożą na kierunku wschodnim ludzi zmęczonych. Podróży nie towarzyszą intelektualne rozmowy. Raczej o wczesnym wstawaniu, wymianie zgniłych podłóg, lub nowszych parapetów.
Jaki wśród nas panuje format człowieka, kultura, ludzki wymiar, horyzonty, aspiracje???
Wjeżdżamy coraz bardziej w zieleń, wieczór już się zbliża. Inny świat.
Na rynku w Jadowie, na ulicy księcia Józefa Poniatowskiego wiatr kołysze gałęziami drzew, ptaki w nich gwiżdżą i trelują sobie ze wszystkiego. Słońce gaśnie na spiczastym obrysie kościoła świętego Jakuba. Samochody przejeżdżają co jakiś czas. Dwie piekarnie i trzeciej sklep firmowy zapraszają na świeży chleb.

PS.
Dzięki Dorocie Suwalskiej znajomej z Fb trafiłem na tego bloga. Zaraz wpisałem się do jego obserwatorów.

Sentymentalne łażenie po Warszawie (1)

Skoro musiałem, wykorzystałem, zrobiłem sobie łażenie po Warszawie. Punkt docelowy - V LO "Poniatówka". Wystartowałem spod trasy W-Z. Schodami do góry, do kościoła św. Anny. Specjalnie zaszedłem do kaplicy loretańskiej. "Ważnym elementem jej wystroju są epitafia i tablice pamiątkowe, poświęcone między innymi Cyprianowi K. Norwidowi i Józefowi Piłsudskiemu. Szczególny charakter mają tablice upamiętniające polski wysiłek wojenny, takie jak Pomnik Chwały Kawalerii i Artylerii Konnej WP czy tablica Polskich Sił Powietrznych 1939-1945. Swoje epitafium mają w tej kaplicy także ofiary zbrodni katyńskiej, a inicjatorem epitafium był przewodniczący Komitetu Katyńskiego Stefan Melak, który zginął w katastrofie pod Smoleńskiem. - To epitafium jest bardzo piękne, ponieważ jest konar drzewa, wycięte drzewo, pod korzeniami drzewa są czaszki. Przeniesiony krzyż spod Pałacu Prezydenckiego bardzo dobrze wpisał się w całość tej kaplicy - podkreślił proboszcz ks. Siekierski".

Chciałem potem przejść się moimi ulicami, jeszcze od czasów "Lalki" i Bolesława Prusa. Zaraz po ślubie zrobiliśmy sobie z Grażyną zdjęcie pod pomnikiem dzielnego szewca Kilińskiego (rzeźba Stanisława Jackowskiego) i pod pomnikiem dziadka Prusa, któremu gołębie wciąż srają na kapelusz.
Szedłem więc dzisiaj swoja Warszawą. Na przeciwko św. Anny stałem w 1979 w szpalerze porządkowych, papież mijał nas ocierając się sutanna :)
Na ulicy Ossolińskich był zaś mój odcinek wpuszczania ludzi (pielgrzymów) na plac Zwycięstwa pamiętnego 2 czerwca 1979 roku. Byłem odpowiedzialny za ten odcinek z ramienia kościelnego organizatora. W czasie kazania krążyłem od Krakowskiego na obrzeża placu. Tam przeżyłem kazanie, a zwłaszcza wybuchy i długie salwy oklasków i potop religijno-patriotycznych śpiewów. Dziś przy wylocie ulicy stoi namiot "Solidarni" z asysta służb porządkowych i policji. Nie przyciągnęli mojej uwagi, niewyraźni, nic - co by było w stanie oderwać myśli od wspomnień. Cóż to znaczy wobec wielkiej historii Ducha, która tam się rozegrała.

Pałac prezydencki mijam, jak mijałem. Turyści zagraniczni robią zdjęcia zabytku. W bocznej uliczce do Akademii Sztuk Pięknych jest plenerowa i czasowa galeria o "Konstytucji 3 Maja". Dobrze mi z nią. Polska jest jedna i ma ponad 1000 lat. Żadna współczesność nie może jej przechwycić dla siebie.
Idę aż na róg Nowego Świata z Alejami Jerozolimskimi, nie tylko ze względów katechetycznych, ale żeby wypić kawę Latte, bo pamiętam jej smak od dnia konferencji na XX-lecie naszej samorządności, która odbyła się w Senacie RP. Miałem wejściówkę-zaproszenie przez program Liderzy PAFW, z edycji Grażynowej. Przy kawie czekałem wtedy na innych, patrząc na palmę i de Gaulla, pod którym byliśmy umówieni. Ciągnie wilka do lasu i szklanki z białym spienionym mlekiem.

Lazłem dalej. Marszałkowską wzdłuż co nieco odnowionych szklanych ścian dawnych domów towarowych "Centrum" i żałosnych pozostałości po najnowocześniejszym onegdaj kinie "Relax". Bliżej ulicy Sienkiewicza przypomniał mi się już nieistniejący punkt xero, w którym odbijałem program wyborczy do pierwszych wyborów samorządowych roku 1990. Kazio pamiętał w nim o każdej drodze i wsi, podaliśmy tez nasze personalia. Żadnych stref cienia, jawność nad jawnością, może tym zwyciężyliśmy? Musiałem wtedy jechać do Warszawy bo bliżej nie mogłem zrobić odbitek formatu A3. Byłem poniekąd przyzwyczajony do kursowania na tej trasie, z Warszawy przywoziłem "bibułę" (od Wieśka Kęcika, ul. Racławicka, obok stadionu Gwardii).

Skręciłem w Grzybowską pod Teatr Żydowski i synagogę "Nożyków". Eh, wielokulturowość! I herbata z Edytą Geppert w kawiarence obok, czekając na film w Instytucie Francuskim (w jego dawnej siedzibie). Ale i inne wspomnienia sięgające sporo jeszcze zniszczonej Warszawy. Pamiętam jak wracaliśmy z Kościoła Wszystkich Świętych po jakimś świątecznym (grudniowym?) spotkaniu Rodziny Rodzin. Ciemno, zimno, wietrznie było. W ruinach, spod jakiejś cegły magister, późniejszy profesor wyciągnął czerwony banknot. Nam, dzieciom (6-8 lat) wydawało się, że to "ruiny skarbów". Przez wiele lat tak myślałem.
Dziś nie ma już ani tego, co został profesorem, ani dwóch magistrów, a niektórzy są znowu blisko ruiny.

Czasem trzeba pojechać do Warszawy, gdy życie przymusi. Lubie iść wśród innych ludzi, patrzeć, zastanawiać się skąd, dokąd, jak żyją. Mam tak od małego. Jak kiedyś na moście we Wrocławiu. "Ludzie idą przez most, z jednego na drugi... a taki siedzi, patrzy jak idą... Siedzi i siedzi, idą i idą".

Hala Mirowska - gdzie w sali pod spodem, na studium WF Politechniki Warszawskiej, mgr Józef Grudkowski wyciskał z nas siódme poty na siłowni. Nie było zmiłuj. Na zaliczenie trzeba było podnieść tyle a tyle procent swojej wagi. Na sprawdzianach u niego biło się rekordy, bo umiał motywować. "Nie cackaj się ze sobą - raz, dwa, w górę". Poszło, opuść.

(cdn.)

Media do życia wiecznego

Media graja nam na nerwach. Moje emocje bardzo są zależne od nich. Teraz na przykład piszę pod działaniem złości, że nie działa nam Internet w domu (słabiutko). Dzisiaj pracuję i właściwie żyję z pomocą Internetu. Cóż to za życie.
„Między Ziemią a Niebem” zaplątała się polityka. Miała być rozmowa o Radiu Maryja, ale poseł Zbyszek Girzyński natychmiast zrobił wrzutkę, że „PJN chce się tylko za pomocą tej dyskusji dostać na listy wyborcze PO”(!?) i uniemożliwił merytoryczna rozmowę.
Oni chyba ćwiczą, jak zabić (nie dopuścić) takie rozmowy. Wojtek Reszczyński dorzucił swoje o „prawdziwych Polakach”, co podobno się mierzy miłością do kraju, i skończyła się rozmowa o najbardziej kontrowersyjnym radiu (w kategorii gazet równa się z nim pod tym względem tylko Gazeta Wyborcza). Rozumiem posła Zbyszka i redaktora Wojtka, zbyt wiele w najbliższych wyborach położyli nadziei i rachub w Toruniu.
Tylko Marka Zająca było mi żal. Trzymaj się Marek, lubię cię :)

Media dają też oczekiwane i nieoczekiwane radości:
1) Najpierw to, że sami możemy publikować! To, że możemy się objawiać! Choć niestety w rodzie Polaków (ho, ho, ho... a na pewno od czasów Cypriana Norwida) nie jest to jeszcze popularne. Nawet w XXI wieku, wśród nam współczesnych, 21 lat po transformacji ustrojowej, ale cóż to jest dla zmian w mentalności – nie obrażajcie się – nad mentalnością personalistyczną ciągle ciąży mentalność kolektywistyczna (wypadkowa tzw. stosunków produkcji - pomarksistowska kategoria - świadomość zależna od „bazy materialno-społecznej”).
2) Czasem można przeczytać taki komentarz, jak pod filmikiem z Vademecum z koncertu Rex Gloriae „Gaude Mater Poloniae”. Ile radości możemy sprawić sobie komentarzami. To jak okazanie życzliwości uśmiechem na ulicy, a czasem tylko jak prosta odpowiedź na pozdrowienie. Netykieta jest też miara kanonu wychowawczego i kultury osobistej.
3) Podzieliłem się chlebem komunijnym i naturą z bocianem i sarnami pod lasem, ktoś dostrzegł, dziękuję. Ja dostrzegłem radość z I Komunii w parafii MB Królowej Polski w Wołominie. Tak łatwo czynić świat trochę lepszym, Ludzie pokorni powiedzą „Małolepszym :)”. Wszystkich chciałbym dzisiaj pozdrowić, wymieniając, nie wymieniając z imienia i nazwiska...
4) Mogę żyć w nieustannym dialogu, nie wychodząc z domu. Dziękuję wszystkim szczerze i głęboko zaangażowanym we wspólnoty samorządowe (czyli gminy), a także Wspólnocie Samorządowej (czyli stowarzyszeniu), zwłaszcza tym, których nie irytuję za bardzo moim pisaniem, z którymi tak bardzo chciałbym kiedyś podjąć poważną (nawet teologiczną) rozmowę na bliskie nam, żyjącym na dole struktury społeczno-samorządowej tematy.
5) Kto wiąże media, w tym Internet z dostępem do piękna, dobra, prawdy? A przez to wpływanie nie tylko na nasz intelekt, ale także życie wewnętrzne? A tym są ex definitione i par excellence! Kochane media. Także aparat fotograficzny i wieczne pióro. Każda niespodziewana prawda, piękno i dobro zapraszają do medytacji. A medytacja jest jeszcze lepszą drogą. W DOBRYCH CZASACH ZYJEMY. Komu mamy dziękować? Rodzicom, przodkom i... BÓG ZAPŁAĆ!