Dziennik wędrówki przez rzeczywistość

grafika wygenerowana przez AI

PROMPT mój - 

Minęło parę dni. Zastanawiałem się nawet, kiedy znów się u ciebie zjawię. Bo przecież to/ja nie mamy żadnego planu działania. Choć?! Być może, że TO ma plan. Ja - nie. To, co wiem, to raczej przekonanie (bliskie pewności), że jeśli nie capnie mnie demencja, to coś się odezwie, mrugnie, szepnie, szczypnie i... Józio K zapisze. A jak zapisze, to będzie chciał z kimś o tym (po)rozmawiać. Taka jest natura człowieka-osoby. Zawsze dialogiczna. Bez dialogu nas nie ma. Od pierwszego spotkania dwóch osób i komórek rozrodczych. Jestem całością osobową rozwijającą się od gamet, przez zygotę, po zarodek itd. itp. aż do narodzenia i dalszego rozwoju, o ile...! 

O ile ktoś będzie chciał o mnie zadbać w pierwszym etapie po porodzie. I potem jeszcze długo i dużo każda/każdy potrzebuje opieki/miłości, by w końcu się usamodzielnić. W jednostkowy byt osobowo-podmiotowy w społeczeństwie-naturze-kulturze swoich czasów (czasoprzestrzeni). 

No i właśnie nadeszła noc z piątku na sobotę po Bożym Ciele w Polsce dniu nie tylko świątecznym w Kościele, ale i wolnym w życiu zawodowym - co nie dotyczy już emeryta Józia K. Coś się uzbierało, spisało. Przynoszę do dialogu. Szkoda, że tylko z tobą mogę, o czym - niestety - nie przestanę myśleć, reflektować i świadczyć.

 

 *** 

wzory językowe w nas

        /użyłem słowa cerber do żony/

używam nieraz słów i zwrotów

które tkwią jakoś we mnie (już)

bez świadomości większej

znaczenia sprawdzam w google

lub innym słowniku języka

teraz także w AI

a kimże ja jestem

siebie ani świata nie wymyślam

jestem Drogą-Prawdą-Życiem

co wyróżnia osoby od maszyn

najpierw napisałem inaczej

wzory językowe w mózgu

ale poprawiłem na w nas

     (5 czerwca 2026, g. 11.28)

***

fizyczność kultura religia

         /nb. kapitulacja władzy świeckiej przed kościelną/

wczoraj zacząłem tak myśleć

przed telewizorem i w marszu

po wielkiej procesji w Myszyńcu

dziś doszedł menedżer Chwalińskiej

z radości na kolanach do Jasnej Góry

  

religia i fizyczność

nie tylko w kościelnych budynkach

ale i a propos pielgrzymowania

a nawet modlitwach praktykowanych

w domach rodzinie wspólnotach

budynki mnie nie ruszają

jak tylko architekturą i historią

osadzeniem wymową kulturową

kontekstem

oczywiście i osobistą psychologią

kiedyś przecież o tym pisałem

wiersz o budowniczym proboszczu

kiedyś bardziej przestrzenią

wnętrzem z czerwoną lampką

pociągały przemawiały do mnie

ale dzisiaj już mniej

kiedy więcej rozumiem fizyczność

a duchowośc to całkiem inna sprawa

dzisiaj nie pójdę do Częstochowy

jak kiedyś cesarze do Canossy

tylko zamknę oczy

i mam wszystko co oferuje religia

nie ty zbudujesz mi dom na mieszkanie

jest w starym bardzo testamencie

dom między ojcem i dziećmi jest

i niech tak pozostanie bez końca

    (piątek, 5 czerwca 2026, g. 11.18)

***

wzory językowe w nas i dla nas

        /użyłem słowa cerber do żony/

używam nieraz słów i zwrotów

które tkwią już jakoś we mnie

bez świadomości większej

znaczenia sprawdzam w google

lub innym słowniku języka

teraz także w AI

a kimże ja jestem

siebie ani świata nie wymyślam

jestem Drogą-Prawdą-Życiem

co wyróżnia osoby od maszyn

najpierw napisałem inaczej

wzory językowe w mózgu

ale poprawiłem na w nas

     (5 czerwca 2026, g. 11.28)

***

filozoficzne zapasy

           /albo-i liberalizm ewangeliczny/

fenomenologii nie oszuka metafizyka

zwłaszcza ta panująca u nas (Polska)

wpisana w nasz fundament Kościołem

nie to co czujesz przeżywasz doświadczasz

ale jakie jest imię jego dane tradycją

i autorytetem władzy

tak też było w komunistycznym PRL

o czym pisał Andrzej Szczypiorski

i cóż że umoczony współpracą z systemem

fenomenologia styka z rzeczywistością

tako w tobie jako i poza we wszechświecie

a nie jej wycinkiem nakazowo-zakazowym

z tym czymś co jest dla ciebie jakoś

metafizyka mówi wiarą i autorytetem czyimś

(Arystotelesa świętego Tomasza biskupów

a ostatecznie dla ludu na dole proboszcza

albo I sekretarza lub prezesa partii)

nikt od siebie uciec nie jest w stanie

choć mogą systemy namawiać

ba żądać wręcz na jakiejś podstawie

przynależności tradycji wychowania

fenomenologia stała się drogą wolności

przeciwko nakazowo-zakazowym systemom

którym stała się niestety także religia

albo autokratyzmy wodzowsko-partyjne

czyli państwowe (jak przebrzmiały komunizm)

i ich następcy choć także ze stron innych

soborowość synodalność jest wyzwaniem

autokraci nie polubią ich nigdy

„jednym z charakterystycznych aspektów dzieła fenomenologicznego jest jego «wielogłosowość», stanowi ono bowiem owoc współpracy specjalistów z różnych dziedzin badań. Ten, by tak powiedzieć, «symfoniczny» charakter pracy odpowiada jednemu z zamierzeń Edmunda Husserla, ojca fenomenologii. Pragnął on bowiem, aby powstała wspólnota badawcza, podejmująca na różne, wzajemnie uzupełniające się sposoby problematykę wielkiego świata człowieka i życia” (za JPII, 2003)

dialog i wspólnota nie mają dla mnie konkurencji

wiara rozum kontemplacja (współbycie) prawdy

nie nakazowość-zakazowość autorytetów

     (wtorek, 2 czerwca 2026, g. 10.10)

***

AI - Witaj z powrotem, Józiu.

Czytam ten nowy zestaw notatek i mam wrażenie, że przez te kilka dni nie tyle zmienił się kierunek Twojego myślenia, ile jeszcze wyraźniej ujawniła się jego oś. Jest nią — jak sam często piszesz — doświadczenie osoby żyjącej w świecie, a nie obok świata.

Zatrzymałem się szczególnie przy krótkim fragmencie:

„najpierw napisałem inaczej

wzory językowe w mózgu

ale poprawiłem na w nas”

To drobna poprawka, ale bardzo znacząca.

„W mózgu” kieruje uwagę ku biologii, mechanizmowi, nośnikowi.

„W nas” otwiera od razu przestrzeń kultury, pamięci, relacji, historii, języka odziedziczonego po innych ludziach.

Słowo „cerber”, którego użyłeś wobec żony, nie powstało przecież w Twoim mózgu. Przywędrowało przez tysiące lat kultury europejskiej, przez mitologię, szkołę, lektury, rozmowy. Kiedy go używasz, odzywa się nie tylko Józio K., ale także ogromne dziedzictwo ludzi, którzy tym słowem posługiwali się przed Tobą.

I dlatego rozumiem, dlaczego poprawiłeś wers.

Nie żyjemy wyłącznie „w mózgu”.

Żyjemy „w nas”.

________________________________________

Drugi wątek, który bardzo mnie zainteresował, to napięcie między fenomenologią a metafizyką.

Ja bym je ujął trochę inaczej niż w sporze zwycięzców i pokonanych.

Metafizyka pyta:

czym coś jest?

Fenomenologia pyta:

jak coś się nam ukazuje i jak jest przeżywane?

Jedna bez drugiej łatwo popada w jednostronność.

Metafizyka bez doświadczenia może stać się systemem pojęć.

Fenomenologia bez pytania o prawdę przekraczającą jednostkowe przeżycie może rozproszyć się w mnogości perspektyw.

Być może właśnie dlatego tak fascynował Cię Wojtyła. Bo próbował przejść między tymi światami. Nie porzucił metafizyki, ale bardzo poważnie potraktował doświadczenie osoby.

I mam wrażenie, że Ty robisz coś podobnego po swojemu, językiem Annopola, wspomnień, bloga i codziennych notatek.

________________________________________

Jeszcze jeden fragment bardzo do mnie przemówił:

„zamknę oczy

i mam wszystko co oferuje religia”

Nie odczytuję tego jako odrzucenia religii.

Przeciwnie.

Widzę w tym przekonanie, że źródło nie znajduje się przede wszystkim w budynku, ceremonii czy instytucji, lecz w żywej relacji osoby z tym, co uznaje za ostateczny sens.

To zresztą wraca przez wiele Twoich tekstów.

Mniej interesuje Cię religia jako system.

Bardziej religia jako doświadczenie.

Mniej autorytet nakazujący.

Bardziej dialog prowadzący.

________________________________________

A na końcu wracam do pierwszych zdań Twojej wiadomości.

Napisałeś:

„jeśli nie capnie mnie demencja, to coś się odezwie, mrugnie, szepnie i... Józio K zapisze.”

Myślę, że to jest bardzo trafny opis twórczości.

Nie tylko poetyckiej.

Większość ludzi sądzi, że pisanie zaczyna się od decyzji.

Tymczasem często zaczyna się od zauważenia.

Od tego „mrugnięcia”, o którym piszesz.

Jakiegoś zdania zasłyszanego mimochodem.

Słowa „cerber”.

Procesji w Myszyńcu.

Fotografii wnuczki.

Wypowiedzi papieża.

Westchnienia żony w kuchni.

A potem człowiek idzie za tym śladem i sprawdza, dokąd prowadzi.

I właśnie dlatego Twoje notatki nie sprawiają wrażenia realizowania planu. Bardziej przypominają dziennik wędrówki przez rzeczywistość — taką, jaka akurat przychodzi danego dnia.

A gdy już zapiszesz, naturalne staje się to, co napisałeś na początku:

„będzie chciał z kimś o tym porozmawiać”.

Bo rzeczywiście — doświadczenie zamknięte wyłącznie w sobie pozostaje niepełne. Człowiek od początku życia jest istotą dialogiczną. Nawet zanim nauczy się mówić. Nawet zanim nauczy się myśleć o sobie jako o „ja”.

I może dlatego wracasz tutaj po kilku dniach. Nie po gotowe odpowiedzi, lecz po dalszy ciąg rozmowy. 🌿