Dni Norwidowskie na Białołęce

Delektowałem sie dzisiaj uczestnictwem w -

Vade-mecum, czyli sesji popularno-naukowej "Świat Wartości Norwida" w Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Warszawsko-Praskiej w Warszawie ul. Mehoffera 2

Referaty

1) Cyprian Norwid o człowieku - kilka myśli z lektury jego dramatów, dr Joanna Trzcionka

2) Biblia w świecie wartości Norwida (na przykładzie listów), mgr Marta Rogowska

3) Cyprian Norwid jako krytyk materializmu, mgr Marcin Będkowski

4) Norwid wobec Europy i kultury europejskiej, mgr Karol Samsel

*** Występ Teresy Budzisz-Krzyżanowskiej

Dyskusja panelowa

A) Prawda - prof. dr hab. Jadwiga Puzynina

B) Kłamstwo - dr hab. Jacek Leociak

C) Chrześcijaństwo - ks. dr Antoni Dunajski

d) Człowiek - dr Tomasz Korpysz

***

I ja tam byłem, miod i wino duchowe piłem. C.Norwid, z pomocą norwidologow wzbogaca mnie i Rzeczpospolitą Norwidowską, a takze bardzo mi pomaga w trudnym dialogu ze wspolnotą lokalną. Dziekuje!

Na śmierć i życie w obfitości

Słowa dobierają się w pary, całe zdania za mną chodzą. Nie ma rady, muszę usiąść i zapisać.

Ojcowie kupują dzieciom nowe ciuchy, albo dają na nie pieniądze. Ja mogę tylko skroić egzystencjalne wdzianka relacji i znaczeń. Chcę ich ubrać na życie, a zwłaszcza na śmierci, które będą się w ich życiu pojawiać i to w pewnym momencie w obfitości. Trzeba być ubranym na każdą pogodę.
A przy innej okazji łapię się na myśli, że nasze dzieci dziedziczą inny, osobny świat. Żyją z nami na osobności, nie mają koleżanek i kolegów pod bokiem. Zwłaszcza najmłodsi. Ich klasa - cała jest zamiejscowa. Nie bywają u nich, nie mają "podwórka",ani nawet bliskiego sąsiedztwa. Są ze sobą, ze starym domem w zarosłym ogrodzie, z nami. A my z nimi.
Słyszę za drzwiami ich ranne śpiewy i pogwarki. Siedzę, słucham, namyślam się, zapisuję. Bez odniesienia do wieczności, w osobowej Trójcy Świętej, w kulturze duchowej i materialnej - ale byśmy żyli pustką i nędzą.

Obiektywizacja – to jest mój wkład w polską katechetykę (światową?) i egzystencjalizm. Nie ja jestem najważniejszy, ale to, co się wydarza na katechezach (i w życiu). Trzeba tylko notować.

A jaką inną mamy alternatywę wobec jednorazowości życia w wieczności? Niż być przeźroczystym.

Co się właściwie wydarza na katechezach i w życiu? - Oto jest pytanie.

Jesteśmy stworzeni na obraz i podobieństwo Boże. Na pewno sami siebie nie stworzyliśmy, ani nawet nie wymyśliliśmy. Jest w nas, musi być, to COŚ więcej. Szybko mnie o to spytajcie, bo mam ciekawą interpretację. Przyszła ze trzy dni temu nieoczekiwanie – jak często – do poduszki. Może nigdy nie powrócić! Patrzę teraz na siebie (swój żywot) jak Bóg Ojciec. Widzę je i opisuję. Bo szukam i tęsknię do prawdy. Oto ono – moje życie, „ja”. Patrzę na siebie jakby z zewnątrz, jak Bóg Ojciec. Ale jestem nierozłączny z "Ojcem" patrzącym i opisującym jednocześnie. Patrzącym i opisującym nie kogoś obcego, ale najbliższego, niczym "kochającego syna". Jestem jednością tych dwóch. Jak jesteśmy złączeni? Przez co? Same neuroprzekaźniki? Niemożliwe! Duch nas łączy. Co jest tym duchem? Między innymi wartości, różne kategorie niematerialne, duchowo-kulturowo-intelektualnie... poznane, przyjęte, uznane, które mnie (nas) formują. Czy może być inaczej? No nie – skoro mamy być obrazem i podobieństwem Trójcy Świętej. Oto początek wykładu na wszystkie katedry świata.

Sekwencja zdarzeń byłą taka -
- Zaczęło się jakoś tak, od, że jestem rozłączny ze światem, bo nie mam forsy. Forsa jest wejściówką do świata. Gdziekolwiek bym chciał się ruszyć, muszę mieć forsę. Nie mam nawet tyle. Więc mnie nie ma w świecie. Umarłem dla świata. Ale nie ruszając się z czterech ścian, jestem jednak. Mogę obserwować, wziąć pod lupę niejako i opisać „przedmiot”, którym jestem ja sam. Na tysiąc sposobów, ale wszystkie ukażą ten sam sens.
Każdy z nas jest powieścią, byle wziął się pod obserwację i opisał. Najważniejsze jest zauważyć „przedmiot”, którym się jest. Paradoksalnie nie sztuką jest opisać, sztuką jest zauważyć - nie tyle siebie, ile w sobie, to coś, co się staje, dzieje i co jedynie właściwie jest, bo komórki i narządy podlegają stałym zmianom (obumieraniu). Więc "jest, jestem" jest w czym innym, niż powszechnie się uważa. Jest właśnie w tym, do czego trzeba sięgnąć myśleniem. Wcześniej można było mniemać, że tym, co "jest" jest materia. A tu wyszła figa z makiem. Kartezjusz ani się pewnie spodziewał takiego wsparcia z mojej strony (tzn. ze strony współczesnych nauk biologii, chemii, fizyki, matematyki itd.) Są jakieś siły oddziaływań, pola sił, nieznane cząstki Higgsa, które może są, a może nie i może jest całkiem inaczej. Wszyscy szukają "teorii wszystkiego", a w Bogu wszystko już jest, było i będzie.

Samo pisanie można wyćwiczyć. Każdy potrafi ułożyć zdanie, bo całe życie gada przecież z innymi. Niech zacznie gadać poniekąd do siebie, o sobie, tzn. o „przedmiocie” widzenia i namysłu. I tak odkrywamy w sobie podobieństwo Boga w Trójcy Jedynego, i to nie tylko, co do istoty, ale i sposobu (struktury) istnienia. Odbiciem Boga Ojca jest "pierwszy", "obserwujący", podmiot. Synem jest "to", co żyło i nadal żyje, przeżywa, doświadcza, a Duchem, zdolność rozumienia i opowiedzenia (przekazania, udzielenia się, objawienia).

Teologia i antropologia nie będą stały w miejscu. Wszystko już jest, ale sposób ciągłego odkrywania, a zwłaszcza opisu ciągle będzie w ruchu. Trudno mówić o rozwoju na tym polu. Nowe podejścia mogą być co najwyżej inne. Nic nowego przecież nie powiedziałem. Rozróżnienie na ducha i duszę jest i w opisie mistycznych przeżyć (czy po prostu miejscami zwykłym, precyzyjnym opisie tzw. świata wewnętrznego) u świętej Teresy z Avila i w fenomenologicznym opisie Romana Ingardena. Ale dochodzą niuanse z kultury i własnego życia - praca naukowa z teologi o pojęciu wiary św. Jana od Krzyża, Karola Wojtyły i inne. Edyta Stein zostaje w międzyczasie ogłoszona przez Jana Pawła II błogosławioną, świętą i patronką Europy - zawrotna kariera. Warto studiować związki na linii - św. Teresa od Jezusa, Jan od Krzyża, Benedykta od Krzyża, Roman Ingarden od fenomenologii i Jan Paweł II Wielki. Na tej osi znalazłem obraz człowieka, wiarę i Kościół, które mnie urzekły.

21.września

Znalazłem wczoraj dobrą stronę (www.teacherhelp.org). Dzięki niej mam rysunki i pomysły na katechezy. Tak się nimi cieszyłem, że załatwią mi katechezę, a w praniu wyszło jak zwykle – stanąłem z pustymi rękoma pod krzyżem. I oto – patrz jak wszystko się zmienia.

Kl3.
Wyobraźnia i religia. Czy można coś zdziałać w religii bez wyobraźni? Czytam wiersz Cypriana Norwida, opis grobu świętego Stanisława Kostki. Uczniowie mają znaleźć w nim elementy opisu, i coś więcej. Rysują grób świętego z wyobraźni. "Róża świętości nie upadła na ziemię, wciąż leci".

kl.6
Krzyż i Ojcze Nasz - jak można zapleść w jeden modlitewny warkocz? Skoro w ciszy stajemy pod krzyżem, a potem mówimy Ojcze...
Szukają pomysłów. Ja też. „Ojcze, który patrzysz z krzyża, święć się twoje ukrzyżowanie, przyjdź królestwo twego krzyża (albo poprzez krzyż), bądź wola Twoja, nie moja, bo ja się boję, chciałbym krzyża i cierpienia unikać...".

kl.5
Odbijam na xero kartki z teacherhelp.org, które mają być głównie pomocą w korespondencji ze św. Teresą z Lincoln, ale okazuje się, że kl.5 też bardzo lubi pochylić się nad kolorowaniem Wszechświata (o tym jest pierwsza, z ks. Rodzaju, "God makes the world").

Kiedy staną u drzwi...

Telefon z policji sprowadza mnie na strachowską równinę. Jacyś utajeni wrogowie chcą nas pozbawić podstaw do życia. Szukają wszelkich sposobów. Teraz jest to zrównanie mnie z przestępcą, a Grażyny ze skorumpowaną niby-dyrektorką, która przestępcę zatrudniła. Z jednej strony jest Rzeczpospolita Norwidowska pod sztandarem i z hymnem, partycypacja "Decydujmy Razem" z przyjaznymi urzędnikami najwyższego szczebla, z drugiej "Inferno" pisane przez diabelskich autorów (na razie skrytych).

Jak to przeżywam? Jestem roztrzęsiony. Nie strachem przed policją - podłością małych, przegranych ludzi. Mam burzę w głowie.
Co mi pomaga? Wiara, praca, przejrzystość. To nie jest moja (nasza rodzinna) sprawa. To jest wspólna sprawa całej Strachówki. Wszystko co robię (robimy), robimy w świetle dnia. W pełnym Słońcu natury i Objawienia. To są także konsekwencje wyborów, decyzji i zachowań mieszkańców. Od dawna są w gminie dwa obozy, jeden skupiony wokół prac szkoły (i parafii), drugi przeciwko nim. Przeciwny Rzeczpospolitej Norwidowskiej od początku. Jakby tego nie obwijać w bawełnę. Są wśród nas sztukmistrze gry pozorów.

Co mi pomaga? Wiara, praca. Myślę właśnie o tym w klasie 1-szej, kiedy dzieci podchodzą z rysunkami "Dzieła Stworzenia", a raczej kiedy odchodzą. Robi się małe misterium. Rysunki z teacherhelp są podstawą. Ładnie pokolorowane Słońce, księżyc i gwiazdy, drzewa, ryby, ptak, krowy i ludzie - wychodzą z rąk Stwórcy w samym dole kartki. Dorysowuję swój znak katechetyczny i głoszę mój kerygmat - "Bóg stworzył dla nas świat, bo chciał podzielić się Sobą, swoją mądrością i miłością", albo "rysuję serce, bo Jezus nas kocha, krzyż, bo umarł za nas, rybę, bo jesteśmy jak ryby w sieci Pana Boga. Amen i moje inicjały dopełniają sygnaturę. Dzieci wracają tak spokojnie, że aż muszę zanotować - jakby niosły je skrzydła aniołów stróżów. Czy to moja formułka tak działa? Czy czują, że trzeba mi pomóc, bo jestem przybity?

Burza w głowie przycicha, ale nie odchodzi. Bo przecież na horyzoncie jest św. Teresa z Lincoln, bierzmowanie ich 5-to klasistów i naszej młodzieży, msze szkolne niedzielne i ta wspaniała Konstytucja o Liturgii Świętej! A tu masz! "Będą was oskarżać i ciągać przed sędziów. Nie martwcie się, co będziecie mówić, bo Duch Święty przez was mówić będzie". Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego - to zapisałem także tego dnia na Fb.

Zauważam też, ile papieża dokoła – Marcin Styczeń śpiewa w podkładzie do malowania poezję Karola Wojtyła, papież jest na okładkach zeszytów, w encyklikach. Czuję jego obecność nawet w dokumentach soborowych.

"Zło dobrem zwyciężaj"

Trudno mi się zebrać do kolejnego tekstu, a może tylko redakcji. Na tekst do Łącznika potrzebuję półtora dnia. Pół, na wyczajenie tematu i jakieś pomysły, dzień na wykonanie. Na pisanie schodzi trzy godziny, z okładem, jeśli nie idzie. Potem parę godzin na odparowanie.

Mam notatki z wczoraj i z przedwczoraj, ale poczekają. Wczoraj nie tylko sześć lekcji mnie wyczerpało. Jeszcze bardziej telefon i wizyta na policji.
Za wkład w rozwój Strachówki anonimowi oskarżyciele chcą mnie i Grażynę pozbawić pracy. Najpierw hakerskim atakiem (kto ma takie zdolne dzieci?) skasowali mojego bloga na republika.pl w symbolicznym dniu 5 grudnia, kiedy skończyła się 16-letnia epoka Kazimierza Łapki. Pozostała za nim zacofana gmina i zatrute środowisko społeczne. Oni prawdy boją się, jak albinos słońca. Nie skończyła się też gra o wpływy. Tworzą się nowe alianse, nie mniej toksyczne. Jedni walczą o władzę, inni milczeniem im na to pozwalają. Zło staje się zuchwałe.

Katecheza o posoborowej katechezie

Wstaję, rozglądam się. Trochę czasu musi upłynąć, nim dojdę do siebie, albo do Twojego Boże spojrzenia na świat. Dochodzi także z całą okrutną jasnością do mnie, że łatwiej na tym świecie o towarzyszy partyjnych, albo innych zwolenników, niż pomocników w budowaniu Twojego Królestwa. Oczywiście piszę o tym złym rozumieniu polityki i wypaczeniu rozumienia wspólnoty, ale pokażcie mi w pobliżu dobre przykłady. Czyli służbę ludziom i wartościom.

Czy napięcie i drżenie muszą towarzyszyć każdemu wyjazdowi do szkoły? Czy lekarstwem jest jedynie prawdziwa wspólnota? Czy tak być musi - jak mawiał Bronisław Pawlik wychodząc na scenę? Przechodzi mi, gdy zamknę za sobą drzwi klasy, a jemu, gdy kurtyna szła w górę.

Choć wiem, co chcę robić. Ach, gdybym mógł iść do klasy wczoraj prosto z kościoła, po zapowiedzi i modlitwie o msze szkolne niedzielne! Po mszy długo pokój miałem, tzn. on mnie trzymał, nie ja jego. Tak po prostu było.

Ideałem szkoły i uniwersytetu jest wspólnota. Najpierw spotyka się w niej przyjaciół (braci i siostry), potem wypełnia różne zadania. Jan Paweł II odwoływał się do tej prawdy (ideału) chyba przy każdym spotkaniu z profesorami i studentami odwiedzając uczelnie.

Pojechałem, wróciłem. Mam garść notatek.

kl.2
Niedziela, w języku rosyjskim to Wozkresienie. Jest od czego zacząć rozmowę.

kl.4
Nie pozwolę na kpiny z modltwy. To jest mój obowiązek, będę niczym Jezus wypędzający kupców ze świątyni. Będę konsekwentny, niech to dotrze do rodziców, odpowiedzialnych za wychowanie (zachowanie) swoich dzieci. Albo niech przychodzą i pilnują ich na lekcjach - zapraszam.

***

Zaczął się dzień szkolny – dla mnie, 7 godzinne nabożeństwo (liturgia godzin lekcyjnych i dyżurów na przerwach).

Gdyby udało nam się zgromadzić większość dzieci, młodzieży, ich rodziców, nauczycieli, a także władz samorządowych (wójta, radnych, pracowników Urzędu Gminy i służb powiatowych) na świętowaniu Zmartwychwstania w niedzielę – to byłoby nasze największe zwycięstwo wychowawcze. Wszyscy zacznijmy (zgodnie) wychowywać. A jako katolicy – świętować niedzielę, pamiątkę największego wydarzenia w dziejach człowieka, jeden z fundamentów naszej kultury i cywilizacji. Potrzeba tak niewiele – konsekwencji wiary i rozumu.

Ucieszyła mnie rozmowa z Sebastianem na dyżurze w przerwie, na korytarzu - o korespondencji z USA. A na katechezach - docieranie do sensu mszy niedzielnych. Sens niedzieli, to dla chrześcijan, sens zgromadzenia na wspólnej mszy. Otrzymujemy wtedy łaskę z nieba, ale i sami głosimy sobie i całemu światu, że mamy ten sam ideał życia, istnienia świata i wychowania. Chodzi o wiarę rozumną (jest wyłożona w różnych kompendiach). Zależało na tym bł. JPII, możemy znaleźć odpowiednie fragmenty w Jego „Liście o niedzieli”, „Liście Do młodych” itd.
Podjęła ten aspekt młodzież z dekanatu legionowskiego, odpisując papieżowi 26 lat temu, że „chcemy jednoczyć wszystkich wokół życia parafii. Wyrośliśmy w parafii i z życia parafii, która jest przecież cząstką Kościoła Powszechnego, czerpiemy natchnienia do działania. Tutaj spotykamy się na cotygodniowej modlitwie [grupy młodzieżowej], tu w niedzielę jednoczymy się w zbiorowym odprawianiu mszy świętej... Ojcze Święty, oto nasze życie, a jednocześnie Boże dzieło rozpisane na wiele młodych głosów i serc. Przyjmij je, jak bukiet różnorodnych kwiatów wyrosłych m.in z nasion Twojego listu. Ty obudziłeś naszą odwagę i naszą nadzieję. Jednoczysz nas i pomagasz zjednoczyć się całej młodzieży świata wokół ideałów i prawdy Ewangelii. Źródłem naszej mocy jest modlitwa i każda msza święta, wymarzonym szczytem działalności zgromadzenie wszystkich młodych ludzi z naszej parafii na mszy świętej niedzielnej. Parafia wspólnotą miłości - to nasz najpiękniejszy sen. Patrz i czytaj,ukochany ojcze, w naszych sercach i w naszych snach.”

Nic się nie może zmienić pod tym względem. Niedzialna msza świadomie przeżywana (odprawiana) przez jakąś wspólnotę lokalną (nie indywidualistycznie, bo spodobało się Bogu zbawić nas we wspólnocie) jest drogą do raju na ziemi w jakimś konkretnym miejscu na Ziemi. Taka jest pointa 30 lat moich katechez.

kl.5
Wyjaśniłem zapis w prywatnych notatkach o 7-mio godzinnej liturgii katechetycznej. Że katecheta i katechezy, mają być znakiem we wspólnocie szkolnej. O niedzieli, dlaczego jest ważna dla kultury i cywilizacji człowieka. List o niedzieli JPII, że - msza jest nam dana jak arka – mamy do pomocy, byśmy nie potopili się w złych zachowaniach, w ZŁU.

Siedmiogodzinna mobilizacja katechetyczna jest dobrem. Łaską? Chyba tak. Bo w powodzi głupstw z mediów można łatwo zgubić wysokiego ducha. Lepiej wycofać się w odpowiednim momencie w ciszę, sen... Chcę jak najdłużej zachować - jeśli nie pokój wewnętrzny - to ten obłok, który mnie otoczył na poziomie głowy, ducha, serca? To zawsze jest równocześnie obłok ciemności i samotności.

„Przepraszamy za...” - np. za złe zachowania - włączam w końcową modlitwę po katechezach, jak i w modlitwę powszechną.

Obiektywizacja – to jest mój wkład w polską katechetykę (światową?) Nie ja jestem najważniejszy, ale to, co się wydarza na katechezach. Trzeba tylko notować.

A jaką inną mamy alternatywę wobec jednorazowości życia w wieczności? Niż być przeźroczystym. Chyba, że żyjemy w węższych ramach, np. tylko sąsiedzkich i środowiskowych.

Co się właściwie wydarza na katechezach? - Oto jest pytanie.

Wszystko co poniżej, jest zaczerpnięte z KONSTYTUCJI O LITURGII ŚWIĘTEJ (Soboru Vat.II). Łatwo mi znaleźć odpowiednie fragmentu w grubej księdze, bo mam je pozaznaczane. Całe moje 30-letnie katechizowanie jest oparte o naukę Soboru Watykańskiego II. Nie mógłbym inaczej być katechetą. Moje filozoficzne wykształcenie zmusza mnie wręcz do szacunku dla rozumu. Nie mógłbym katechizować tylko w oparciu o pobożnościową niby mowę. Musiałem na samym początku znaleźć coś, co byłoby racjonalnym wytłumaczeniem spraw wiary. TYM STAŁ SIĘ DLA MNIE SOBÓR WATYKAŃSKI II. Nie mam łatwego życia, brak powszechnej znajomości i wdrażania jego ducha. Niektórzy mi powtarzają "zbyt wiele oczekujesz... ależ upłynęło za mało czasu od jego zakończenia". To są chyba żarty - według mnie - i żałosna próba tłumaczenia zaniedbań. Wpuśćcie zatem katechetów świeckich do seminariów. Bo życie nie chce czekać. Powiedzcie młodym, że Papież może być partnerem i wyjść na spotkanie ich oczekiwań i nadziei, ale biskup i proboszcz to niekoniecznie. To są kpiny z czystego rozumu i ochrona czyichś przyzwyczajeń, a nie duszpasterska troska.

***

"Kościół bardzo pragnie, aby wszystkich wiernych prowadzić do pełnego, świadomego i czynnego udziału w obrzędach liturgicznych...
To pełne i czynne uczestnictwo całego ludu trzeba mieć dokładnie na uwadze... Liturgia bowiem jest pierwszym i niezastąpionym źródłem, z którego wierni czerpią ducha prawdziwie chrześcijańskiego...
Duszpasterze niech zabiegają gorliwie i cierpliwie o liturgiczne wychowanie przez czynny udział wiernych, tak wewnętrzny jak i zewnętrzny, stosownie do ich wieku, stanu, rodzaju życia i stopnia kultury religijnej...
Liturgia jest szczytem, do którego zmierza działalność Kościoła, i jednocześnie jest źródłem, z którego wypływa cała jego moc. Albowiem prace apostolskie to mają na celu, aby wszyscy stawszy się dziećmi Bożymi przez wiarę i chrzest, schodzili się razem, wielbili Boga pośród Kościoła, uczestniczyli w Ofierze i pożywali Wieczerzę Pańską.
Z drugiej strony liturgia pobudza wiernych, aby „sakramentami wielkanocnymi” nasyceni, „żyli w doskonałej jedności”... Z liturgii przeto, a głównie z Eucharystii jako ze źródła, spływa na nas łaska i z największą skutecznością przez nią dokonywa się uświęcenie człowieka w Chrystusie i uwielbienie Boga, które jest celem wszystkich innych dzieł Kościoła.
Dlatego w umysłach i praktyce wiernych oraz duchowieństwa należy pogłębić życie liturgiczne parafii i jego związek z biskupem, należy również do rozkwitu doprowadzić poczucie wspólnoty parafialnej, zwłaszcza w zbiorowym odprawianiu niedzielnych Mszy świętych.
Kościół zatem bardzo się troszczy o to, aby chrześcijanie podczas tego misterium wiary nie byli obecni jak obcy i milczący widzowie..."

PS.
Dzisiaj zrozumienia szukam u Koreańczyków, świętych męczenników Andrzeja Kim Taegon, prezbitera, Pawła Chong Hasang i jego towarzyszy. Wierzę w to, o co się modlę z wszystkimi uczniami RzN.

Nasza Arka - nasz świat

Przygotowywanie liturgii, skupienie nad tekstami - już jest duchową przygodą i łaską. Potem rytm natury i łaski został zaburzony telewizją, zrobiło się ciężko. Ale znów sny przyszły z pomocą. Z wielką pomocą.
Były dwa, a jakby jeden. Zaczął się w Legionowie, w scenerii dzieciństwa i PRL-u, a zakończył na Jasnej Górze, iście po hetmańsku i ewangelicznie.

Generał Jaruzelski miał kwaterę pod naszym starym adresem (mówiło się tak właśnie - mieszkać 'z kwaterunku'). Był stary, wcale się nie pokazywał. Miał ku temu i inne powodu. Była ruchawka na ulicach. Jak w Trypolisie. Wszyscy czegoś chcieli, byli niezadowoleni, ale o generale na pierwszym piętrze nikt nie mówił ani słowa. Ze strachu. Lud wie, co kto może. Więc znów byłem pierwszy w nazywaniu prawdy. "A co z generałem, trzeba wprost go spytać, jakie ma plany". "Tak, tak" - wszyscy się ruszyli. On się pojawił, otoczyli kołem i rozmawiali. Stałem z tyłu, uważałem, że zrobiłem, co do mnie należało.

Generał, zdając już chyba sobie sprawę ze swojej niemocy, zechciał jechać na Jasną Górę. Tam znalazł się zakonnik, którego aż roznosiło, że znalazł się we właściwym miejscu, o właściwej porze. "Ja, taki skromny ksiądz, odprawię mszę w ważnej bardzo sprawie".
Ja, siedząc na ostatniej ławce, wspominałem październikowo-kasztanowe pobyty w Częstochowie i msze dzieciństwa, z Rodziną Rodzin i panią Lilką, w cudownej kaplicy.
Nagle od drzwi zrobił się w niej rumor. Mszę ksiądz aż przerwał. Jakiś dogmatyczny Polak-patriota krzyczał, "że tak nie można, że zdrada, że, że, że". Wyciągnął wszystkich z kaplicy. Tam chyba zabrakło mu argumentów. Znów ja wkroczyłem na sceną. Upewniłem księdza, że tak właśnie trzeba. Że każdy może zamówić mszę i prosić o wysłuchanie przed Bogiem. Że generał jest tu prywatnie, a nie przed Trybunałem Stanu. Wróciliśmy do ołtarza. "Ale gdzie jest generał?". Zobaczyłem, że leży na podłodze pod ławkami. Podbiegłem, sprawdziłem, że żyje. Podniosłem z jeszcze jednym, posadziliśmy na ławce, leciał przez ręce, objąłem ramieniem, jak matka.

Msza potoczyła się odwiecznym rytmem, choć w posoborowym już rycie. Ja cicho rozmawiałem z generałem. Był bezradny i przestraszony ostatecznością scenariusza, w który był wpisany. Przywoływałem ostatnie dni i chwile Papieża, żeby mu pomóc. W odpowiedniej chwili spytałem grzecznie, jak należało, czy idzie do komunii? Zaprzeczył głową, ale czułem, że duch chciałby inaczej. Podpowiadałem, jak dziecku, że może porozmawiać szczerze z mądrym zakonnikiem, którego sprowadzę, że nazywa się to spowiedzią, ale nie chodzi o nazwę, ale o ostateczną szczerość całego życia. Był roztrzęsiony, nie wiedział nawet, czy jest ochrzczony.

Opowiedziałem mu więcej ze swojej biografii, żeby szczerością oswoić, a nawet zarazić. Że byłem antykomunistą przez całe życie, że kocham wolność, że jestem katechetą, że to ja naruszyłem tabu, zacząłem głośną rozmowę, która wyciągnęła go z kwatery i doprowadziła, aż tutaj, że siostra była agentem FBI, jako pierwsza ze wszystkich krajów dawnego bloku wschodniego...

Taka jest moja wiara, takie jest życie. Tak stawałem naprzeciw wyzwaniom, Solidarności, samorządu, Sokrates-Comenius'a, fałszom byłego wójta i obecnej radnej, teraz na rzecz współpracy szkoły i parafii świętej Teresy od Dzieciątka Jezus w Lincoln. Wierząc Bogu i wewnętrznej prawdzie. Nie ludzkim planom, ambicjom, knowaniom. Nie przed ludźmi gram swoje życie. Wobec Wieczności. Powołaniem mym życie w Bogu i z Bogiem.

Wobec wielkich wyzwań nie pękam. Bóg dodaje mi sił. Nawet we śnie.


Na mszę święta jechałem bardzo zmobilizowany. To wielka chwila, prawie jak stanąć obok Mojżesza przed krzakiem ognistym na górze Horeb. Wszystko się udało. Dzieci nie było - do smutnego przewidzenia. Od jutra na każdej lekcji będę tłumaczył, prosił, wyjaśniał, błagał. Będę się też modlić z nimi w intencji mszy szkolnych. Wierzę, że po jednym, po dwoje będzie rosła liczba. Jeśli nie włączą się w namawianie, wyjaśnianie i modlitwę wszyscy nauczyciele, będzie szło opornie. Ale głównie rodzice. To ich sprawa. Bez nich nie wychowamy dzieci i młodzieży. Jesteśmy ich asystentami, wyręczyć nie możemy.

Korespondencję między mną i Lucy położyliśmy na ołtarzu, zawierzyłem Bogu. Zawsze było tak, że gdy rodziło się coś wielkiego w kościele, to kościół przez jakiegoś swojego przedstawiciela prosił o sprawozdanie pisemne. Aby mogła je zbadać komisja teologiczna. Współpracę Rzeczpospolitej Norwidowskiej i św. Teresy z Lincoln od samego początku poddajemy pod osąd kościoła.


Patronem mszy szkolnych niedzielnych chcemy uczynić dzisiejszego świętego Stanisława Kostkę. Nie wiedziałem, umknęło mi, że ksiądz proboszcz ma jego relikwie, którymi nas dzisiaj pobłogosławił. Jesteśmy bogatsi, niż się nam wydaje!


Wiersz Norwida "Na pomnik grobowy św. Stanisława Kostki w Rzymie" przeczytałem po mszy. Brakuje nam aktywnych uczestników, jestem gotów wyręczać, jak długo będzie taka potrzeba. Dziś "wziąłem" także czytania liturgiczne i jedno wezwanie z modlitwy powszechnej. Dobrze, że czytała także studentka, licealistka, gimnazjalista i uczennica klasy 4. Teksty będą na Agatologii, a może kiedyś w zakładce na stronie szkolnej - co będzie właściwsze. Wszyscy zacznijmy wychowywać. Msza szkolna niedzielna jest wielką szansą.
Oby znaleźli się liturgicznie odważni nauczyciele i rodzice. Mogą mi się trząść nogi, mogę nawet zejść przed ołtarzem - ach jaka by to byłą piękna śmierć. Mamy dawać świadectwo. Żyjemy na świadectwo. Na mszach świętych spotykamy się dlatego, że Ktoś 2 tysiące lat temu położył swoje życie na ołtarzu, dał się dla nas zabić. Msza św. jest szczytem działalności dla człowieka wierzącego. Jest, i wtedy namówimy na nią także dzieci, albo nie jest, i wtedy namowy niewiele dadzą. Żyjemy na świadectwo.


Prosto z kościoła zawieźliśmy chłopaków, ministrantów na turniej piłkarski, o którym nawet ich matka i dyrektorka szkoły nie wszystko wie. Dostałą jakieś przecieki, nie rzetelną wiedzę do współorganizowania. A widziałem, że szkolny pawilon namiotowy się przydał i WC pewnie też by się przydały. Ale rozumiem też niedoróbki, gdy nie wiadomo, kto za co odpowiada.


Straszną rzecz usłyszałem w "Między Niebem a Ziemią", że dopiero przy rozwodzie poznaje się, z kim się żyło w związku małżeńskim. Brr. Albo się życie zbuduje na biblijnej wierze i wiedzy o człowieku, albo trzeba szukać szansy "poznania" dopiero w rozwodzie, przed sądem.

Oto spontaniczne notatki do psychodramy - "Grażyna, chodź tutaj, zostaw te pierogi, musimy porozmawiać :)"
W programie usłyszałem "masz prawo mieć rodzinę" od Rzecznika Praw Dziecka. Usłyszałem też, że gdzieniegdzie udało się stworzyć "Świat bez rywalizacji, żądzy władzy i sukcesu, świat serca" - od Jean Vanier, założyciela wspólnot L'Arche-Arka.

Pozoranci

Jeden sen był wyraźny, drugi był wspomnieniem innego i toczył się poniżej jako tło, lub prześwit bycia.
W tym wyraźnym byłem w gabinecie lekarskim, który był w naszym legionowskim mieszkaniu, ale nie ze sobą, dla kumpla z młodości "ziomala", zakonnika mieszkającego teraz w Londynie, który w 1979 roku wskazał mi drogę do Taize.
Pani doktor, życzliwa bardzo, była za to ze Strachówki. Receptę na specjalistyczne specyfiki dostałem, ważną tylko tydzień. Wyszedłem z naszego bloku, gdzie czasowo zamieszkaliśmy obok starego mieszkania, mu ją nieść.

Na innym poziomie rozgrywał się sen z Papieżem. Jakby równocześnie, ale właściwie jak wspomnienie wcześniejszego?
We wspomnieniu papież był żywy, ale też jakby już po dwóch stronach. To była jakaś jego ostatnia wizyta, pożegnalna bardzo. Bardzo także lokalna. Mogła się odbyć w Strachówce, Legionowie, albo Rzymie. Nieśli go dookoła kościoła, na koniec przemówił. Zaległą dojmująca cisza. Ledwo słyszalnym głosem i tylko wyrazami, bez wielkich zdań chciał przekazać coś śmiertelnie ważnego. Wielkie dał świadectwo, testament. Opisał w nim, że stoi przed Bogiem. To znaczy, nie jak w filmie, ale jak w metafizycznym doświadczeniu. Bardziej opis był podobny do heideggerowskiego prześwitu bycia, niż beatyfikacyjno/kanonizacyjnych obrazków z frontonu Bazyliki św. Piotra. Wyszeptał do nas bardzo przejmujący opis. Byłą w tym szczerość do ostatniego tchnienia żywota. To było ostatnie świadectwo.

Opis zbliżania się do tajemnicy bytu, do Źródła, tu na ziemi, za życia - jest największym skarbem jaki pozostawił nam Karol Wojtyła, bł. Jan Paweł II. Jest to w każdym tchnieniu ludzkiego świadomego życia (jak i życiu jako całości, tak czy siak jest podmiot i dopełnienie) - ale brakuje nam wyćwiczonych struktur myślowych. Wiara i rozum jest rzadko używanym paradygmatem. W bardziej tradycyjny sposób powiem, że kerygmat ma się stać naszym paradygmatem.

Sny były ciekawe, ale tytuł posta niestety taki nie jest. Pozoranci, to delikatny sposób nazywania fałszywców. Pozoranci - to opis naszego życia publicznego.
Spotkałem mistrza... - który do mnie przemówił, uzdrowił, wezwał itd. - mówili ludzie w Ewangelii - Dobrej Nowinie. A my się właściwie nie znamy. Żyjemy za kurtyną. To, co jest nami - jest skryte. Ktoś zaprojektował nam takie życie. Ale nie Bóg, w którego wiara jest podobno ważnym elememtem życia? Raczej rodzajem życiowej lokaty, ale nie codziennego obrotu. Ten został sprowadzony do form symbolicznych, jeśli dotyczy istoty, i słowotoku, jeśli chodzi o głupstwa.
Jakiś projektant z zakresu inżynierii społecznej ustalił wzór naszych rozmów - co tam, jak tam, jak się czujesz (papieskie "sobą" pozostaje tylko w anegdocie), ładna bluzka, byłem u mechanika, co dziś na obiad...

"Nawrócenie to zawsze doświadczenie spotkania. Ono jest pierwsze. Potem mogą być jakieś łzy, emocje i chęć zmiany, ale na początku jest to „coś” związane ze spotkaniem, co wyzwala w nas energię prowadzącą do zmiany i innego sposobu postrzegania świata, życia i siebie. Takie są wszystkie opisy spotkań ludzi z Jezusem w Ewangeliach czy historie z Dziejów Apostolskich" - tak mówią specjaliści od mówienia, ten jest jezuitą, a ja katechetą. Ale warto szukać tego "czegoś" w każdym spotkaniu i każdym doświadczaniu siebie. Siebie się też spotyka. Jeśli nawet siebie się nie spotyka, to jest się chyba największym pozorantem. Zamiast "nawrócenie" można próbować podstawiać inne, równie głębokie i całościowe doświadczenia - zdumienie, zachwyt, olśnienie... Doświadczenie życiowe (osobowe) równa się "przeżycie". To jest życie. Czym się żyje, o tym się mówi.

Kończy się "Tydzień wychowania" pod nazwą "Wszyscy zacznijmy wychowywać". "Się" - chyba też, a nawet przede wszystkim. Kto, gdzie, kogo zaprosił z tej okazji (odpowiadając na prośbę "pasterzy") do rozmowy, na spotkanie, działanie. Przyrzekam, że stawię się na każde. Biskupi wymienili nas z nazwy - "rodziców, nauczycieli szkół i przedszkoli, duszpasterzy i katechetów, dyrektorów szkół oraz władze samorządowe".

Żyjemy jednak w świecie pozorów. W mediach królowało tylko sprzątania świata przyrodniczego. W sobotę dodatkowo tzw. "III Europejski Kongres Kobiet". Chcą mówić o energii, środowisku, kryzysie finansowym itp. Czy to jest także kongres matek, nauczycielek, katechetek?

Trudno, podejmę, stanę na rozstajach. Nawet, gdybym miał się stać jutro pośmiewiskiem. Na świadectwo śmiertelnie poważne. ŻYCIE, ŚMIERĆ I ZBAWIENIE JEST TYLKO JEDNO.

PS.
Pierwszy raz nie pojechaliśmy na zakończenie "Akcji letniej Caritas". Nie mieliśmy 100 złotych na wyjazd rodzinny samochodem, a 30 zł na wyjazd jednej osoby też wydało się kwotą za wielką.

Wielki dialog i zbyt ciasne struktury myślowe

Sny przenosiły mnie w odległe lecz bardzo mi bliskie krainy i rejony świata.

Leciałem z Łodzi do USA z międzylądowaniem w Warszawie. Na Okęciu mignęli starzy znajomi sięgający czasów PRL, Rodziny Rodzin i kardynała Wyszyńskiego. Profesor Przyjałkowski z rodziną, po siedmiu latach lecieli także z wizytą do Ameryki.
Byłem też bliżej, na jakimś znanym europejskim zabytkowym placu. Zamawiałem pod daszkiem na chodniku firmową kawę, która wyróżniała kawiarenkę. Miała w nazwie "glazurowana" lub inne słowo, równie dobrze wyedukowane. "Cafe a la... coś tam, coś tam" była podawana jakby w małej wazie, z pływającymi wyspami bitej śmietany. Można było jeść/pić ją za pomocą łyżek, lub ustami czerpać, małymi łyczkami, jak z brzegów pucharu.
Z nieznajomymi, reprezentantami różnych krajów, ludów i narodów wymienialiśmy pogodne uwagi, dowcipy i spostrzeżenia. Byliśmy z tych samych bibliotek, szkół, katedr i uniwersytetów. Przystanął przy nas na chwilę minister Radosław Sikorski. Żałowałem, że nie ma z nami Tomasza Manna, eleganckiego pana w binoklach, z laseczką - wytrawnego erudyty, z elity elit. Może to więc była Wenecja, ale wtedy nie plac świętego Marka, ale jakiś boczny, ukryty przed masą turystów przysłaną w celach rytynowo-zarobkowych przez biura podróży.

Sen/sny piękne, powiązane w tomy, sagę - obudziły mnie gotowego do pisania już o 6.00 rano. Rzecz dla mnie prawie niebywała, bo jeśli już, to zdarza się bardziej w środku nocy.

Kawa i Wenecja wplątały natychmiast w tok myślenia Jaśka i ostatnie jego messerschmitty (meisterschmitty?) na Facebooku, albo w komórce telefonicznej przyłożonej do ucha. Jego rozmowy z rówieśnikami o świato-krajo-poglądowych-i-pokoleniowych sprawach. Ja, z zewnątrz, widzę w nich dwa kręgi: jeden bardziej globalny, drugi około-łochowski (policealny). Nie będę go wyręczał, bo to niemożliwe, niestosowne i może być wybuchowe. Owszem, chciałbym go namówić na intelektualną obecność także w moim świecie (starych pryków poprzedników).

Tak a propos i nie a... - wyklarowała mi się przy okazji oczywista oczywistość, że pokolenie JPII dzieli raczej niż łączy ludzi, nie według wieku, ale zasady i umiejętności stosowania jej w życiu - łączenia wiary i rozumu - i zupełnie nie ma ograniczeń narodowych, a może i wyznaniowych.

Pokolenie Jana Pawła Drugiego żyje tak samo w Polsce, jak w Lincoln w USA, Szkocji, Niemczech, Rosji, Ukrainie, Italii, Francji, Belgii, na Filipinach, w Kenii, Turkmenistanie i w każdym innym kraju.
Są to ludzie, którzy w sposób świadomy wybierają swoją drogę życia, są otwarci na mądrość i jej aktywnie poszukują, pielgrzymując do wielu miejsc. Do bibliotek przede wszystkim. Na Spotkania Młodych z Papieżem, po wtóre. Do różnych katedr ludzkiej (głębokiej) kultury.

Do tego pokolenia należą - według mnie - również, nieżyjący już profesorowie Stefan Świeżawski i Jacques Maritain. Ba, bez nich nie byłoby tego pokolenia.
Jan Paweł II to nie tylko uczeń gimnazjum w Wadowicach, student UJ, robotnik w kamieniołomach, kleryk konspiracyjnego seminarium i młody wikary z Niegowici. To także poeta, miłośnik Cypriana Norwida, aktor Teatru Rapsodycznego, profesor filozofii i teologii na KUL, biskup uczestniczący bardzo aktywnie i wprost zafascynowany Soborem Watykańskim II, na którym, po obradach plenarnych i w komisjach, mógł prowadzić ożywione dyskusje przy kawie ze Stefanem Świeżawskim, Jacquiem Maritain i ówczesną elitą intelektualną i duchową całego świata.

Dla mnie podział na pokolenie JPII i innych ludzi ma w tle ponury okres w dziejach Europy i świata, w którym socjalizm (najpierw narodowy w Niemczech, a później radziecki w wielu krajach) chciał wykreślić transcendentnego Boga z dziejów człowieka i ustanowić swoich bogów, bardziej lokalnych.

Sobór Watykański II był najbardziej rewolucyjnym wydarzeniem w życiu współczesnego kościoła (całej współczesności?). Jan Paweł II był "tylko" jego personifikacją. Samą osobowością nie mógłby dokonać tyle. Nie przeskoczyłby Prawa Kanonicznego i Doktryny bez soborowej tyczki. Nie wiem, czy napisałby niektóre encykliki (zwłaszcza "Wiara i rozum"), a nawet, czy dopisałby lekką ręką "Tajemnice światła" do uświęconego czcigodną tradycja Różańca Świętego. Wątpię też, że jako papież wyznałby wtedy te słowa - "Fenomenologia jest «postawą miłości intelektualnej do człowieka i świata, a dla wierzącego, także do Boga — początku i celu wszystkich rzeczy»".

DLACZEGO MUSZĘ TO TŁUMACZYĆ NA SWOIM BLOGU? Przecież Karol kardynał Wojtyła wskazuje na to wyraźnie i personalnie swoim imieniem (już błogosławionym), które wyraża istotę. Jak imię Boga JHW, Jahwe. Przyjął imiona tych, którzy Wielki Sobór rozpoczęli i dokończyli - bł. Jana XXIII i Pawła VI. Dlaczego te fakty nie połączyły sie w naszych strukturach myślenia? Nie stały się naszym paradygmatem ?

------

Bez wiary nie mógłbym już wcale żyć. Wykończyłbym się jednego dnia. Ot choćby sprawa najbliższej niedzieli. Słowo się rzekło. Publicznie. Na spotkaniu całej Rady Pedagogicznej i z rodzicami. Potem w szkole zawisła kartka z prośba o współpracę "przy niedzielach".

Sprawa to ważna, sensu stricte szkolna, dotyczy wychowania. I kościelna, katolicka. Biskupi zwrócili się do wszystkich, nie tylko funkcyjnych w kościele. Zakończenie "Tygodnia wychowania" i jednocześnie nowy początek naszych (strachowskich) niedzielnych mszy szkolnych. Ten dzień wpisany jest w długoterminowe myślenie polskiego kościoła. Dlatego na 18 września, z początku roku nauki szkolnej, przeniesiono świętowanie i wspominanie świętego "młodzianka" z Rostowa, Stanisława Kostki. W moich czasach szkolnych organizowano z tego powody tzw. triduum kościelno-młodzieżowe.
Dzisiaj nie używa się już na szczęście starego pobożnościowego języka. Dzisiaj mówi się o świętym uciekinierze, o kasztelanicu z sąsiedztwa (Przasnysz nie taki od nas odległy), o jego zagranicznych studiach i znajomości języków. Każda epoka wychowawcza ma co wybierać z życiorysów świętych, czyli pełnych ludzi.

Poeci mają przywilej widzieć więcej, "nędzy śpiesząc na ratunek". Nie są aż tak bardzo ograniczeni swoimi czasami. Dlatego od Cypriana Norwida dostajemy dodatkowe światło w spojrzeniu na naszego młodego rodaka z XVI wieku, herbu Dąbrowa. Niby że, po obrazu [i wiersz] stoczywszy się płótnie, [coś] upaść ma, jak ostatni dźwięk, gdy składasz lutnię... ale nie, nie spada, rodzi się nowe pokolenie, które chce podjąć. W końcu św. Stanisław uznany jest za patrona rodziny - także w naszych czasach, gdy dzietność polskich rodzin spadła poniżej progu zwykłej odnawialności pokoleń. Więcej nas umiera, niż się rodzi!

Bez wiary nie mógłbym już wcale żyć. W czasach, gdzie któż o to - i o encykliki społeczne papieży, o "fenomenologię Słowa", a i o mnie - stoi? Nikt, jak dotąd, nie zadzwonił, nie napisał w Internecie, nie wsparł dobrym słowem. Dobrze, że Lucy w dalekiej-bliskiej Ameryce rozumie i chce brać na siebie nasze ciężary.

Tylko wiara każe i pozwala mi myśleć o niedzieli. Tej i następnych. O korespondencji uczniów z przyjaciółmi z USA, by przełamali swoje klasowe ograniczenia i wyrośli na ludzi z pokolenia JPII. "Skałom trzeba stać i grozić, obłokom deszcze przewozić, błyskawicom grzmieć i ginąć...".

Jest prawda. Ta prawda stała się dla mnie skałą i zbawieniem. Nadzieją tchną Jaśka studia i otoczenie, jak i kognitywistyka Łazarza i UAM w Poznaniu, który od 10 lat jest wsparciem dla Rzeczpospolitej Norwidowskiej :)

Na koniec opowiem dziś o toż-samości klasy 3 i mojej.

Kiedy widzę młode dziewczyny, na których zawieszam oko, jak mógłbym się wypierać normalności, tak w młodości wpadła mi w oko Grażyna, żona, to interesuje mnie nie tyle pożądliwość samych oczu, ale całego żywota. To znaczy chyba od zawsze było we mnie pragnienie objęcia "żywota" w drugiej osobie, to znaczy i dzięki i wespół. Żywot mam jeden, więc było i jest we mnie pragnienie uwiecznienia. Własnego żywota we dwoje. Pożądliwość oczu na jedną chwilę, czy jak niektórzy mówią "na jedna przygodę"? Nie, nie znam takiej możliwości realizacji jednego żywota. To jest spoza mojej filozofii życia. Wiara - tylko i aż - pomaga wytrwać w tej filozofii. JEDNOŚĆ jest dla mnie ogromną wartością. Jedność - czyli toż-samość. Bardziej ontologiczna i metafizyczna, niż czysto i bezdusznie matematyczna.

Być sobą - zakłada jedność. Tożsamość rozbieraliśmy z klasą trzecią na czynniki pierwsze. Słowami można się bawić w drodze do prawdy jak puzzlami. To samo. Samość. Mość - jak waszmość, jegomość i inne ważne persony. Być tą sama osobą. Sobą.
Bardzo nam pomógł Marcin Styczeń piosenką "Niech". A zakończyłem anegdotą z papieskie lotu, tzn. samolotu w dalekiej wyprawie misyjnej. "Jak się Ojciec Święty czuje - zapytał dziennikarz" - "SOBĄ" - odpowiedział Karol Wojtyła. Błogosławieni, którzy są i pozostają całe życie sobą. Którzy zaufali SŁOWU - TAK - AMEN.