Tydzień Wychowania i Niedzielna Msza Szkolna

Zacząłem dzień od czytań z liturgii na dziś na stronie mateusz.pl. Jak ICT sprzyja katolikom i "wszystkim ludziom dobrej woli" (ulubiony zwrot w listach papieży i biskupów)!
ICT - to technika służąca informacyjno/informatycznej komunikacji ludzi. Chyba za mało o tym mówimy i w rezultacie komputery i Internet często zamiast łączyć - dzielą i sieją spustoszenie duchowe.

Czy taki stan rzeczy nie jest wołaniem o nieustanną dyskusję - co (i kto) czemu ma służyć? Jest to pytanie o cele i powołanie człowieka. Czy trzeba dodawać - szczególnie katolika? W tym określeniu już jest 'powszechność i uniwersalność'. Żaden katolik nie może być szczęśliwy inaczej, jak tylko wtedy, gdy jego szczęście jest "procentem od szczęścia Ludzkości" (C.K. Norwid, "Co to jest Ojczyzna").

Jak się okazuje, jestem zwierzęciem kościelnym w większym stopniu niż myślałem. Znów, jak koń artyleryjski, reaguję na trąbkę apelową biskupów. Przed laty usłyszałem ją na odprawie katechetycznej - "zorganizujcie parafialną katechezę liturgiczną". Tak się rozpoczęły w Strachówce "Niedzielne Msze Szkolne".
W tym roku mobilizacja przyszła wraz z listem pasterskim (dusz-pasterskim), który usłyszałem w kościele w Strachówce w ostatnią niedzielę. Tym razem biskupi sugerują możliwość szerszej platformy działania. W liście zwracają się do wszystkich "którym droga jest sprawa wychowania dzieci i młodzieży!" - wymieniając z nazwy "rodziców, nauczycieli [szkół i przedszkoli], duszpasterzy i katechetów, dyrektorów szkół oraz władze samorządowe". Inicjatywa może wyjść od każdego z nich.
Od razu przyszło mi do głowy wspomnienie o naszych niedzielnych mszach szkolnych - bo to się bardzo sprawdziło w poprzednich latach.

Oczami, sercem i duszą, całym sobą, pamięcią i tożsamością, wyobrażam sobie mszę przygotowaną przez wszystkich wymienionych przez polskich biskupów. Ach, cóż to byłby za cud (wychowawczy)! Bardzo możliwy (realny) w Strachówce - Rzeczpospolitej Norwidowskiej. Mamy nawet już dwóch sprzyjających organistów, jednego nauczyciela gitarzystę, rozśpiewane koleżanki nauczycielki chórzystki (także dyrektor GZEASz śpiewa w chórze), bardzo doświadczonego katechetę, chętne babcie, nie mówiąc o rodzicach, wójcie, proboszczu i dyrektorce :)
Cóż nam może stanąć na przeszkodzie? Starosta, wojewoda, minister? Ależ skąd. I oni są z nami i dla nas. Wszyscy zacznijmy wychowywać.

Ileż my możemy dać światu! Polsko, Polsko - chciej być Polską Jana Pawła II i innych świętych, bohaterów i poetów.

Z dzisiejszych czytań i komentarza:

Chrystus podczas swojego życia doczesnego z głośnym wołaniem i płaczem zanosił gorące prośby i błagania.
Wydobądź [mnie] z sieci zastawionej na mnie, bo Ty jesteś moją ucieczką. Ty jesteś moim Bogiem. W Twoim ręku są moje losy, wyrwij mnie z rąk wrogów i prześladowców.
Jakże jest wielka dobroć Twoja, Panie, okazujesz ją tym, którzy uciekają się do Ciebie na oczach ludzi.
Obok krzyża Jezusowego stały: Matka Jego i siostra Matki Jego, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena. Matka Boża, w towarzystwie garstki wierzących, wytrwała przy Jezusie do końca, podczas gdy inni opuścili Go, nie mając odwagi stanąć pod krzyżem.

PS.1
Przed dwudziestu paru laty (utarta forma gramatyczna), co starsi z nas jeszcze pamiętają, władza udawała, że rozmawia z narodem, a naród udawał, że jej słucha. Tak chyba nadal traktujemy listy biskupów (także listy i encykliki JPII). Czy nie mamy odwagi, jak przed 2 tysiącami lat, czy wstydzimy się, nasiąknięci wychowaniem w PRL? Dawniej uczono, że na listy się odpowiada. W 1985 roku młodzież z dekanatu legionowskiego odpisała na List Papieża do Młodych. Szczycimy się tym i szczycić się będziemy (i mam nadzieję, że szczycić się tym będą także nasze dzieci).

PS.2
Zdjęcia są antycypacją niedzielnej radości. Jej patronem jest św. Stanisław Kostka.
Cyprian Norwid zamyślił się, rozmodlił, przed grobem świętego patrona polskiej młodzieży.

Talent religijny

Zrozumiałem wczoraj wieczorem, co to znaczy mieć talent religijny. Męczyłem się przed środowym wydarzeniem, prezentacją Listu Lucy, jak przed premierą. Czuję wielki stres.
I nagle przyszło lekkie odciążenie - będę pracował nad wystąpieniem do końca, z pomocą uczniów. Czemu ulga? Nie wiem sam. Może jest w tym podpowiedź Ducha Świętego "złóż ufność w innych, zaufaj także swoim uczniom"?

I wtedy zrozumiałem na czym m.in. polega ten rzadki talent, który także ja mam. Pozwól Bogu działać w swoich myślach. Bądź wolny od uporu. Niech przelatują jak chmury i obłoki. Łap ich kształty. Pozwól Mu działać i notuj, co ci przynosi z każdą chwilą, która jest (może być) cząstką wieczności. (Jak w wierszu Karola "To przyjaciel"). Bo w tym drobnym doświadczeniu ja tylko siedziałem przed telewizorem, a przyszło niespodzianie rozwiązanie ważnej (dla innych drobnej) sprawy. Tak to działa całe życie. Tak zwane życie. Bo to są chyba różne sprawy - biologicznie i duchowo. Na gruncie biologicznym wyrasta powierzchowna kultura światowej codzienności. Na gruncie duchowym - wyższa kultura, z religią włącznie.

Pojęcie Boga i materii - kiedyś i dziś. Nie tak dawno wierzyliśmy w atomowe kulk. Dzisiaj została z nich mgławica oddziaływań. Tajemnicze siły i pola sił. Pojęcie Boga też się musi zmieniać. To nie Dziadek na Chmurze. Także spór ewolucjonistów i kreacjonistów trąci myszką. Powinien tę myśl rozwinąć w dłuższy artykuł, ale jest zbyt późno.

Dam za to świadectwo o nauczycielce - mojej wychowawczyni. Nie pamiętam żadnej z nią lekcji. Tylko, że była moją nauczycielką i to chyba przez 8 klas. Ale pamiętam ją bardzo wyraźnie, tak, że widzę jej twarz i postać. BO CHODZIŁA W NIEDZIELĘ NA TĘ SAMĄ MSZĘ, CO DUŻA CZĘŚĆ Z NAS, JEJ UCZNIÓW. Miało to dla mnie wielkie znaczenie. Nawet, gdy byłem licealistą, a ona - tylko byłą moją nauczycielką. To jest lekcja do odrobienia przez każdego wychowawcę. W PRL wyrobiono w ludziach inną postawę, że religia to sprawa prywatna, a nawet wstydliwa.

KATECHEZY:

Wszędzie mogę „chapnąć” Pana Boga, dlaczego nie tu, w tej właśnie klasie?
Kl.1 – stoję wyrośnięty, ich dziadek-pradziadek, i uczę modlitwy. Uczę najpierw ciszy i siebie samego. Ich uczę, siebie. W każdej chwili, która jest, spełnia się mój los. Mój sens. Sens w ogóle i sens mojego życia. Czy to ważne gdzie się mieszka, w jakim stanie i jaki wykonuje się (lub nie) zawód? Kwestie społeczne mają wpływ na nas na wiele sposobów, ale na koniec i bardzo ostatecznie...
Kl.5 – dobrze robi katechezie, gdy o coś chodzi konkretnego – nb. list Lucy.
Kl.3 – co robiliście na katechezie? Byliśmy sobą. (przy akompaniamencie „Niech” Marcin Styczeń).

Któregoś dnia wchodziłem do klasy w trakcie wewnętrznego rozważania o sensie. Spojrzałem na krzyż i zaniemówiłem. Zobaczyłem odpowiedź - KRZYŻ. Nie ma większej odpowiedzi w życiu człowieka (a chyba trudno założyć, że jest sens Wszechświata nie związany z ludzkim życiem). Obrońcy krzyża – obrońcami sensu. Sensem jest krzyż.

Ale i inna dopowiedź płynie z katechezy – jak nie mylić słów i liter napisanych na tablicy, kedy jest się uczniem klasy np.3? ? Znać sens całości. Z niego domyślimy się słów liter. Dlatego ich uczę - słuchaj uważnie, gdy czytam cały zapis. Powoli, wyraźnie. Potem - najpierw przeczytaj, potem dopiero pytaj, gdy nadal coś pozostanie niejasne.
Nie ma wiary bez myślenia. Nie ma lekcji bez metodycznego uczenia (zmuszania) do myślenia. W amerykańskiej metodzie z Gonzaga University odpowiedzialne za to było macro guestions (nasze pytania kluczowe) wiążące naukę w szkolnej klasie z realnym życiem.

Taka jest perspektywa współpracy ze Św. Teresą (szkołą, parafią, żywą wspólnotą rodzin) w Lincoln, USA. List Lucy przedstawiłem uczniom klas 5 i 6, nauczycielom i rodzicom. Jutro powieszę na szkolnej stronie www. Kości zostały rzucone. Niech się dzieje wola nieba.

Wydarzenie katechetyczne

Kim jest Bóg? Wielkie pytanie i wielkie są odpowiedzi. Ja złapałem się dzisiaj na prostym stwierdzeniu. Po przeżyciu większości życia szczerze mówię, że żałuję (chyba) każdej chwili nie przeżytej z Bogiem. Nie przeżytej i nie przeżywanej z Bogiem. To się prosto weryfikuje, nie potrzebne są wielkie teorie filozoficzne i teologiczne. Pozostawiając je na boku wyznaję - po prostu - że są to chwile, w których nie wybierałem (i nie wybieram) największego dobra, które jest w moim zasięgu i możliwościach. Proste?

Te zapiski są szczere do bólu i ciągłe. Nie układam ich na potrzeby lokalnych spięć i konfliktów, własnych i czyichś - chwilowych? życiowych? - interesów. Nigdy. Od 58 lat. Wierzę, że im bardziej szczerze uchwycę chwilę, tym bardziej zbliżę się do Boga - tego, z wielkich teorii i tego, z osobistego losu.
Wczoraj byłem wykończony (7 godz. lekcyjnych, upał, nieudany wyjazd do Tłuszcza) - nie zmuszałem się do pisania. Zostały notatki robione "na gorąco".

(Z niedzieli) - O co chodzi w życiu rodzinnym - pytam siebie, obserwując naszą dzisiejszą słoneczną niedzielę. Pogadać, a raczej wymienić parę pół słodko-gorzkich zdań przy tarciu marchewek z Helą (ona tarła, ja gadałem), w bezradnym (bez-wiednym) rozłożeniu ramion na jej pytanie "kiedy Łazarz jedzie do Poznana", na krótkiej rozmowie z Jaśkiem w Glasgow, skoro zadzwonił i pyta, co u nas, jakby nie wiedział, a mnie boli każde sekundo-złotówko-euro, których brak dominuje nad naszym brakiem planów. Nigdzie nie pojedziemy, niczego nie wyremontujemy, nie będziemy marzyć. Byle przeżyć, przetrwać, przespać, przepisać kolejny dzień. Przegadać, ale to rzadziej.

No i jeszcze życie się składa z iluś Bożych Narodzeń, z Wielkich Tygodni przeżywanych razem w kościołach parafialnych, gdzie akurat się jest. Jak się ma parę takich niedziel i ze dwa Wielkie Tygodnie przeczytane razem (od Męki Pańskiej w Niedzielę Palmową poczynając), prześpiewane, przeklęczane, w podniosłym oczekiwaniu i przeżywaniu każdej chwili tych wyjątkowych dni. Wyjątkowe się wtedy staje nasze życie. Ojca, matki, synów, córek...
Wyjątkowe - w zwyczajności. Chodzi mi właśnie o uchwycenie zwyczajności, w jej niepojętej nigdy niezwykłości.

Pogrzeby w zwyczajnej niezwykłości nikogo nie ominą. Ale wcześniej można przeżyć tyyyyle ŻYCIA SAMEGO.
Czasem warto wziąć coś na ząb – tak mówimy, i tak robimy. A wziąć coś pod krótką medytację? Z własnego doświadczenia powiem, że jeszcze bardziej. Bo można czekać na łaskę, co spaść może niespodzianie, ale można po nią sięgnąć i sobie pomóc - medytacją. Oddychaj Bogiem, Józiu, kiedy się tylko da, bo życie jest krótkie.

(Poniedziałek przed wyjazdem do pracy) - To nie jest tylko dzień pracy. To jet Ogród Oliwny katechety. Jak podołać zadaniu, którym nie są rysunki, malowanki, praca w grupach i w pojedynkę itd., ale obecność Boga Żywego?! Wszystkiego można użyć w pracy nauczyciela (katechety) jako pomocy i scenariusza, ale jak pokazać i uobecnić Boga samego? Bo TAKA JEST NASZA WIARA. W żywego, obecnego Boga (katechizmowa wszechobecność). Łatwo powiedzieć i zapisać w dokumentach kościoła. Ale... Jest - przede wszystkim - w osobie nauczającego i nauczanych. Poza tym w stworzonym i odkupionym świecie. "Pokaż to" - jest zadaniem katechetów.

Z pomocą mi przychodzi moja nauka o wspólnocie i o sensie, jako całości i jedności. Wspólnota jest reprezentacją tego Sensu, Całości, Jedności. Dopiero, gdy wejdę z nią (Nim) w kontakt duchowy, mogę zacząć wykonywać swoje zadanie. Wtedy Duch we mnie i przeze mnie rozdaje się (udziela) innym obecnym w tym wydarzeniu katechetycznym.
Wejść w kontakt duchowy - czyli? Stan ducha (cały ja), który nagle przychodzi. Przedziera się przez lęk, drżenie, obawy, słąbość. Ogrójec katechetów. Bądź wola Twoja. Także tu i teraz, w tej klasie.

(Poniedziałek, po powrocie ze szkoły) - Polityka radnej niszczy szkołę. Rozgrywka z posiedzeniem komisji wizytującej szkołę (komisja budżetowa bada i ocenia stan przygotowań do nowego roku szkolnego) przypomina sztuki Gogola. (1)
A dzieje się to w "Tygodniu wychowania" proklamowanym przez biskupów pod tytułem "Wszyscy zacznijmy wychowywać". Tak wyszło, prawda jest obiektywna, radna nie znała planów biskupów i księdza proboszcza (daty odczytania w parafii). "Oliwa sprawiedliwa...".

Wyjeżdżając z dziećmi ze szkoły widziałem samochody komisji. Była 14.50. Nie wiedziałem, co robić - ja, nie członek komisji, ani nie członek dyrekcji wizytowanej szkoły. Ja - mąż dyrektorki, ojciec rodziny. Ja - nauczyciel i katecheta tej szkoły. Także szkoły wielu innych nauczycieli, pracowników, uczniów, w tym także moich dzieci. Szkoły z trudną historią i z jeszcze piękniejszym imieniem. (2) Ja mam jeszcze wieczorem posiedzenie zarządu LGD w Tłuszczu. Miała ze mną jechać Grażyna podpisać umowę.(3) My musimy układać i dopasowywać wszystko z precyzją minutową. (4)

Oczywiście, że nie powinienem wypowiadać się w tych sprawach w pokoju nauczycielskim. Przepraszam. Powinienem ograniczyć się tylko do swojego bloga. Źle, jeśli napięcia przenoszą się między pomieszczeniami i osobami. Przepraszam jeszcze raz. Nie powinienem się wtedy odzywać. Co innego - poważna publiczna dyskusja z zachowaniem równych praw.

Oszustwem jest, że te rozgrywki wielkiej radnej nie paraliżują codzienności szkoły. Tylko pełna szczerość oczyszcza klimat. Inaczej, podobnie jak przed burzą - jest bardzo parno.

(Wtorek, rano) - Strachówka ma piękne karty w swojej historii. Niektóre są już odkryte, inne pewnie jeszcze są do odkrycia. To powinno nas zajmować, zwłaszcza nauczycieli. Poprzez ród Sobieskich Strachówka jest jakoś włączona w wielkie wydarzenia - Victorię Wiedeńską, Konstytucję 3 Maja. Król Jan III Sobieski jest nazywany obrońcą chrześcijańskiej Europy. Cyprian Norwid - późny pra-pra-prawnuk wielkiego króla - został nazwany przez bł. Jana Pawła II jednym z największych chrześcijańskich myślicieli Europy. Poeta przywołuje wydarzenie sprzed wieków, aby zrozumieć czym jest Ojczyzna. "Gdyby zapytał kto [o to właśnie] Jana III idącego pod Wiedeń...?".
Bł. papież Innocenty XI z powodu zwycięstwa pod Wiedniem ogłosił 12 września świętem Imienia Maryi, której zawierzył. Rzeczpospolita Norwidowska jest dziedzicem wielkiej historii i idei.

Wokół tych wydarzeń i ich wymowy (obrona chrześcijaństwa i krzyża) była zbudowana wczorajsza katecheza. Na wielkich postaciach, wydarzeniach i przemyśleniach możemy budować tożsamość naszych uczniów (ale najpierw swoją).
Także ja skorzystałem podczas lekcji. Nauczyłem się nawet rysować Jana III.

Nasza szkołą też ma piękną historię i koncepcję na swoją działalność dydaktyczno-wychowawczą dzisiaj. Pokazywałem na lekcjach filmik z Fb, na którym nasi starsi uczniowie reprezentują Powiat Wołomiński na targach turystycznych. W historycznych srojach, pod własnym sztandarem, recytują przed pałacem w Wilanowie - zbudowanym przez Jana III dla kochanej żony Marysieńki - czym jest dla nich Rzeczpospolita Norwidowska.

"Rzeczpospolita Norwidowska to ziemie, które związane są z osobą Cypriana Norwida i z całym jego dzieciństwem. Na ziemiach tych przebywał Wielki Poeta, który po wyjeździe z kraju bardzo za nimi tęsknił. To idea, która łączy nas w jedną całość." (Sylwia Gałązka)

"Rzeczpospolita Norwidowska to moja mała ojczyzna, która pozwala mi wyrastać na dobrego człowieka" (Rafał Ołdak)

Jak długo uda się bronić wielkich ideałów przed prywatnymi, egoistycznymi planami, które negują wielką historię Strachówki (na niej budowała także Solidarność) i program działalności Zespołu Szkół im Rzeczpospolitej Norwidowskiej wypracowany ciężką i zgodną pracą całego zespołu ludzi, pod kierownictwem dyrektorki!!? Ktoś chce zbudować swoją Strachówkę, swoją szkołę i wszystko swoje! Im dłużej trwa ta paranoja w naszym życiu publicznym, tym straszniejsze wyda owoce.

Niestety historia uczy, że zło okresowo zwycięża. Judasz wziął srebrniki i wydał Jezusa. Krzyż jest sensem dziejów człowieka.
Ja w latach 1990-94 miałem za plecami Kazika Łapkę. On też siadał ze mną przy wspólnym stole, potem zdradził. Dzisiaj radna siedzi z nami przy tym samym stole. Jeszcze jest czas na spotkanie, poważną rozmowę i zawarcie jakiegoś sensownego kompromisu (przecież pierwszym zadaniem radnej musi być praca dla dobra szkoły, w której od tylu lat pracuje, przecież musi jej na tym zależeć!) dla owocnej współpracy całej wspólnoty, zwłaszcza w obliczu pięknej duchowo-intelektualnej korespondencji dzieci i dorosłych ze szkołą i parafią świętej Teresy z Lincoln w Ameryce.

PS.
Jako znak dobrej woli usunąłem zdania nr. 1,2,3,4. Chcę stworzyć dobre warunki do dyskusji i kompromisu. Zwłaszcza wobec wyzwania, którym jest dialog ze szkołą i parafią w USA.

Proste, trudne i rzadkie

Nie chcę już niczego się uczyć. Ani dorabiać kursów angielskiego, ani francuskiego, bądź Bóg wie jakich. Warsztatów? Jeśli muszę, albo powinienem (powinność moralna, bo... coś).
Aczkolwiek jest jedno takie coś, które zawsze by mnie zmobilizowało. Mógłbym nawet słabnącą dłonią wpisać się na kurs, warsztaty, bądź inne formy doskonalenia bytu (bycia), pojmowania bycia (bytu) i udziału w bycie. Takim bytem i samym byciem może być chyba tylko Bóg.

Czuję, że żyję tylko w momencie, w którym uchwytuję (chwytam) dobro, piękno lub prawdę, lub je współtworzę.

Cytowałem bardzo szczere wyznanie Jarosława Iwaszkiewicza, jego późny żal z powodu fundamentalnego braku - "pustka wewnętrzna mnie zmarnowała". Straszne musi być żyć i umierać z tym poczuciem. Na szczęście jest mi to miłosiernie darowane. Dotknąłem sensu, albo raczej sens mnie dotknął. Bo trudno go sobie wymyślić, trzeba przeżyć i zobaczyć.

W tv - jak w każdą normalną niedzielę o godz. 7.00 - w Łagiewnikach widzę i słyszę biskupa Adama Lepę, przez wiele lat speca w episkopacie od mediów. Ładnie, spokojnie mówi. Spod białych rękawów alby wyziera czerwień podszewek i zdobień. Nie lubię w kościele nadmiaru kolorów. Kościół dominikański św. Jakuba w Sandomierzu mi wystarcza. Zbyt łatwo przychodzących słów kazań, też. Wolę na uszy nałożyć słuchawki pełne dźwięków koncertów brandenburskich. Zwłaszcza ich metafizycznych (kto nie lubi meta-, niech będzie kosmicznych) andante i adagio.

Sens mnie wyprzedza i ściga niejako. On jest ze mną, przede mną i we mnie. Pomimo wszystkich lenistw, małości i grzechów. Jak to się dzieje? Pytajcie filozofów i Biblii. Czasem trzeba coś sobie przypomnieć, czasem poczekać. Myślenie pomaga zawsze. Nie wiem jak to jest u pośledzonych, godność mają na pewno tę samą.

Mądrość zbiorowa jest jednym z najlepszych dostępów do sensu. Wiele się zawsze spodziewam po spotkaniach i posiedzeniach poważnych grup. Na przykład Rady Pedagogicznej. Warunkiem zawsze jest wtedy zachowanie zasad dzielenia się sobą (w formie wypowiedzi). Jest to takie proste i takie trudne (rzadkie) zarazem.
Na tej samej ścieżce - o dziwo - spotyka się sens i wspólnota! To kolejne moje zaskakujące odkrycie. Pierwszym było, że we wspólnocie najważniejszy jest dawca (tego, co mamy wspólnego). A teraz - na stare lata - że sens i wspólnota są w pewnym zakresie zamienne.

Myśl ta wróciła podczas mszy w Strachówce. Posiedziałem najpierw przed, w samochodzie. Przede mną, w białym Peugeot'cie, siedział organista - czeka między mszami. Ja siedziałem, bo moja koszula była nie doprasowana według żony, on - bo na chórze jest zimniej. On poszedł służyć do instrumentu, ja - do zakrystii.
Wiszą w niej tablice - "Imię Papieża - Benedykt XVI", "Imię biskupa - Henryk", "Tytuł świątyni - Św. Antoni z Padwy", "Tytuł parafii - Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny". Trzeba znać swoje imię (dobrze znać imię swojej szkoły), kiedy się wchodzi do kościoła. Pamięć i tożsamość jest jak Aleja Najświętszej Marii Panny w Częstochowie. Z daleka widać wieżę i klasztor - wyniosły znak.

Czytania liturgiczne mówią mi dziś o przykazaniach, sile i mocy, które kryją się w błogosławieniu (wielbieniu Boga), o związaniu (uczniów Jezusa) we wspólnotę i o wzajemności.
1) "Złość i gniew są obrzydliwościami... Pamiętaj na przykazania..."
2) "Błogosław, duszo moja, Pana"
3) "Nikt z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie"
4) "Czyż więc i ty nie powinieneś był ulitować się nad swoim współsługą, jak ja ulitowałem się nad tobą?"

Louis Bouyer nauczył mnie medytacyjnego słuchania (czytania) Słowa Bożego - mam szukać tego, co wspólne w dobranych przez kościół fragmentach 1,2,3... Dziś znajduję naukę praktyczną "jak żyć". Bardzo praktyczne wskazania, punkty do etyki codzienności. Teksty są bardzo realistyczne, z krwi i kości. Z ciałem i mięsem. Ale kluczem jest dla mnie "błogosław". Sprawdziłem nieraz w życiu, jak błogosławienie zmienia życiową rzeczywistość. Najbardziej medialnym przykładem jest może zachowanie na odprawach katechetycznych "za księdza proboszcza Józia Schabowskiego". On miał często nerwy na wierzchu, ja, my też. Miałem metodę - chwalenie Boga, wychwalanie, sławienie, błogosławienie - pisząc palcem na piasku, tzn, długopisem na kartce papieru - "np. wychwalam Cię Panie Nieba i ziemi, bo wszystko stworzyłeś i z nami sobie poradzisz, ułożysz plan lekcji, pogodzisz sporne interesy wielu osób itd.itp." W ten sposób potrafiłem bez większego szwanku na duchu przetrwać do końca i być świadkiem kolejnego uciszenia burzy na jeziorze (ks. Józef Burza był poprzednikiem ks.Józefa Schabowskiego).

Nawet teraz, po ponownym wysłuchaniu czytań, nie wiem, dlaczego biskup Lepa teoretyzował. Mówiąc o konfliktach i przebaczeniu w życiu opowiedziałbym konkretne i trudne doświadczenie z tej branży z własnego życia, z własnej gminy, własnej szkoły, własnej parafii. I prosił o światło i modlitwę. Nie ma łatwych rozwiązań, księże biskupie. Tylko w kazaniach.

List biskupów, zamiast kazania, proklamujący "Tydzień wychowania", dał mi w kość. Już się tłumaczę.

Biskupi, za Jezusem, zachęcają do „wspólnoty serc”, które łączą się, aby zgodnie o coś prosić... "wspólnota serc” gwarantuje wysłuchanie modlitwy. Biskupi zapraszają nas wszystkich - tzn. ludzi dobrej woli - do modlitwy o ducha wychowania chrześcijańskiego w Ojczyźnie króla Jana III Sobieskiego, Cypriana Norwida, Jana Pawła II i nas, współczesnych.
Kościół w Polsce proponuje wspólne przeżycie Tygodnia Wychowania pod hasłem „Wszyscy zacznijmy wychowywać”. Od najbliższego poniedziałku do niedzieli, w którą będziemy wspominać św. Stanisława Kostkę, patrona dzieci i młodzieży. Polscy biskupi chcą, aby to była coroczna akcja i by stanowiła impuls do aktywniejszego włączenia się w dzieło wychowania dzieci i młodzieży oraz była okazję do głębszego zastanowienia nad różnymi aspektami bardzo złożonej problematyki wychowawczej.

Wszyscy zacznijmy wychowywać!
"Rodzice nie muszą być zdani tylko na własne siły. Z pomocą przychodzą im szkoła i Kościół. Wielką nadzieję owocnego wychowania daje bowiem możliwość zgodnej współpracy wszystkich tych środowisk. Żyjemy w czasach, gdy polska rodzina, szkoła i Kościół mogą znów mówić jednym głosem. Skorzystajmy z tej szansy!" 

Kościół ma obowiązek i pragnienie, by służyć dziełu wychowania. Pragnie on wspierać wszelkie wysiłki podejmowane przez osoby i instytucje, dla których ważne jest dobro dzieci i młodzieży.

Celem wychowania jest integralny rozwój człowieka. O integralnej wizji człowieka uczy Sobór Watykański II i cały pontyfikat Jana Pawła II. Kościół ujmuje to tak - "Bóg w sercu dziecka – ostatecznym celem wszelkiej pedagogii." Bo choć każda matka i każdy ojciec pragną szczęścia swoich dzieci, to wiemy, że nie jesteśmy w stanie go zagwarantować. Pełne szczęście człowiek może odnaleźć jedynie w Bogu.

Biskupi zwracają się do nas wszystkich w Strachówce, w Rzeczpospolitej Norwidowskiej – do rodziców, nauczycieli, duszpasterzy i katechetów, dyrektorów szkół oraz władz samorządowych – abyśmy włączyli się w inicjatywę Tygodnia Wychowania. Wspólna i zgodna modlitwa może przynieść właściwe owoce w dziele wychowania młodego pokolenia w naszej małej i wielkiej Ojczyźnie. 

Miałem dać dzisiaj księdzu proboszczowi do odczytania w ogłoszeniach zaproszenie na warsztaty w szkole nt. modlitwy rodzinnej. Wymiękłem. Po 16 latach wykluczenia w życiu gminy?! - jestem pełen niepewności. Pomyślałem, że może najpierw zgłoszę pomysł w szkole, na zebraniu z rodzicami. I ot, list biskupów mnie wyprzedził i trochę zawstydził.

Zobaczymy, jak minie ten tydzień w naszej wspólnocie lokalnej. Lucy i polscy biskupi stawiają nas wobec wielkich wyzwań.

Warszawo ma - Jana III, C.Norwida, mojego ojca i Jackowskich, Kapaonów

Patrz, w oku mym łza - śpiewają dzieci z Joszko Brodą. Musiałem włączyć sobie ten śpiew, ten flet, ten smutek. Tak to jest i ja taki jestem. Czasem, gdy nic więcej się we mnie nie telepie, muzyka mnie niesie w świat i w zaświaty. Wzruszeń szukam. Bo czułe oko, gdy je łza ocieni, bywa wielką bramą niebieską.

Można się wtedy poprawić w krześle i stukać, jak dzięcioł w klawiaturę. Ten świat i tamten się łączą w nas.
Życie się obroni. Hela wpadła do domu, posprzątały z Zosią. Marysia z Olkiem biegają, co im nakazałem, skoro będą musieli wziąć udział w jesiennych zawodach szkolnych (i między). Grażyna po dyrektorsku czuwa nad honorem Rzeczpospolitej Norwidowskiej na Jarmarku Kultury w Warszawie. Z naszego domu pojechał jeszcze Andrzej. Z innych też nauczyciel(ki) i uczniowie. Nie wchodzę w szczegóły, w które nie muszę. Wrócą , opowiedzą, pokażą.
Ja mam swoje na karku. Wyzwania wzywające w wieczność za-chwycenia. Jestem bardzo już nie pożyteczny. Jestem zabłąkany. Śpię w myślach i w ciele na stojąco. Nikomu nie salutuję.


Czytam Nowego Szkolara - numer specjalny, złożony na nadanie imienia szkole. Dodrukowali na Warszawę. Reprezentuje pracę w "pocie swego czoła" nauczycieli, uczniów - mieszkańców gminy - i też broni honoru naszej rzeczypospolitej. Zawieźli jeszcze ze sobą foldery "Do kraju tego..." - o Strachówce i Rzeczpospolitej Norwidowskiej. Folder oznakowany jest herbem Urzędu Marszałkowskiego w Warszawie i Starostwa Powiatu Wołomińskiego. Folder jest o pięknie i mądrości poety i naszego wiekopomnego projektu. Mają czego bronić na polach (parkingu) pomiędzy pałacem w Wilanowie (Jan III) a Świątynią Opatrzności (Konstytucja 3 Maja, Jan Twardowski i inni).

Moją pustkę, bądź opuszczenie, łagodzi stan prac na bloggerze, w "Osobnym świecie". Zmobilizowałem się do przepisywania "Roku katechety", notatek z 1988 roku. A i wierszyki zabłąkane tu i tam, ciągle odnajduję. Remanent. Nie lubię przepisywać, ale kocham sens, który jest na przepisywanych kartkach.

Proste, trudne i rzadkie

Nie chcę już niczego się uczyć. Ani dorabiać kursów angielskiego, ani francuskiego, bądź Bóg wie jakich. Warsztatów? Jeśli muszę, albo powinienem (powinność moralna, bo... coś).
Aczkolwiek jest jedno takie coś, które zawsze by mnie zmobilizowało. Mógłbym nawet słabnącą dłonią wpisać się na kurs, warsztaty, bądź inne formy doskonalenia bytu (bycia), pojmowania bycia (bytu) i udziału w bycie. Takim bytem i samym byciem może być chyba tylko Bóg.

Czuję, że żyję tylko w momencie, w którym uchwytuję (chwytam) dobro, piękno lub prawdę, lub je współtworzę.

Cytowałem bardzo szczere wyznanie Jarosława Iwaszkiewicza, jego późny żal z powodu fundamentalnego braku - "pustka wewnętrzna mnie zmarnowała". Straszne musi być żyć i umierać z tym poczuciem. Na szczęście jest mi to miłosiernie darowane. Dotknąłem sensu, albo raczej sens mnie dotknął. Bo trudno go sobie wymyślić, trzeba przeżyć i zobaczyć.

W tv - jak w każdą normalną niedzielę o godz. 7.00 - w Łagiewnikach widzę i słyszę biskupa Adama Lepę, przez wiele lat speca w episkopacie od mediów. Ładnie, spokojnie mówi. Spod białych rękawów alby wyziera czerwień podszewek i zdobień. Nie lubię w kościele nadmiaru kolorów. Kościół dominikański św. Jakuba w Sandomierzu mi wystarcza. Zbyt łatwo przychodzących słów kazań, też. Wolę na uszy nałożyć słuchawki pełne dźwięków koncertów brandenburskich. Zwłaszcza ich metafizycznych (kto nie lubi meta-, niech będzie kosmicznych) andante i adagio.

Sens mnie wyprzedza i ściga niejako. On jest ze mną, przede mną i we mnie. Pomimo wszystkich lenistw, małości i grzechów. Jak to się dzieje? Pytajcie filozofów i Biblii. Czasem trzeba coś sobie przypomnieć, czasem poczekać. Myślenie pomaga zawsze. Nie wiem jak to jest u pośledzonych, godność mają na pewno tę samą.

Mądrość zbiorowa jest jednym z najlepszych dostępów do sensu. Wiele się zawsze spodziewam po spotkaniach i posiedzeniach poważnych grup. Na przykład Rady Pedagogicznej. Warunkiem zawsze jest wtedy zachowanie zasad dzielenia się sobą (w formie wypowiedzi). Jest to takie proste i takie trudne (rzadkie) zarazem.
Na tej samej ścieżce - o dziwo - spotyka się sens i wspólnota! To kolejne moje zaskakujące odkrycie. Pierwszym było, że we wspólnocie najważniejszy jest dawca (tego, co mamy wspólnego). A teraz - na stare lata - że sens i wspólnota są w pewnym zakresie zamienne.

Myśl ta wróciła podczas mszy w Strachówce. Posiedziałem najpierw przed, w samochodzie. Przede mną, w białym Peugeot'cie, siedział organista - czeka między mszami. Ja siedziałem, bo moja koszula była nie doprasowana według żony, on - bo na chórze jest zimniej. On poszedł służyć do instrumentu, ja - do zakrystii.
Wiszą w niej tablice - "Imię Papieża - Benedykt XVI", "Imię biskupa - Henryk", "Tytuł świątyni - Św. Antoni z Padwy", "Tytuł parafii - Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny". Trzeba znać swoje imię (dobrze znać imię swojej szkoły), kiedy się wchodzi do kościoła. Pamięć i tożsamość jest jak Aleja Najświętszej Marii Panny w Częstochowie. Z daleka widać wieżę i klasztor - wyniosły znak.

Czytania liturgiczne mówią mi dziś o przykazaniach, sile i mocy, które kryją się w błogosławieniu (wielbieniu Boga), o związaniu (uczniów Jezusa) we wspólnotę i o wzajemności.
1) "Złość i gniew są obrzydliwościami... Pamiętaj na przykazania..."
2) "Błogosław, duszo moja, Pana"
3) "Nikt z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie"
4) "Czyż więc i ty nie powinieneś był ulitować się nad swoim współsługą, jak ja ulitowałem się nad tobą?"

Louis Bouyer nauczył mnie medytacyjnego słuchania (czytania) Słowa Bożego - mam szukać tego, co wspólne w dobranych przez kościół fragmentach 1,2,3... Dziś znajduję naukę praktyczną "jak żyć". Bardzo praktyczne wskazania, punkty do etyki codzienności. Teksty są bardzo realistyczne, z krwi i kości. Z ciałem i mięsem. Ale kluczem jest dla mnie "błogosław". Sprawdziłem nieraz w życiu, jak błogosławienie zmienia życiową rzeczywistość. Najbardziej medialnym przykładem jest może zachowanie na odprawach katechetycznych "za księdza proboszcza Józia Schabowskiego". On miał często nerwy na wierzchu, ja, my też. Miałem metodę - chwalenie Boga, wychwalanie, sławienie, błogosławienie - pisząc palcem na piasku, tzn, długopisem na kartce papieru - "np. wychwalam Cię Panie Nieba i ziemi, bo wszystko stworzyłeś i z nami sobie poradzisz, ułożysz plan lekcji, pogodzisz sporne interesy wielu osób itd.itp." W ten sposób potrafiłem bez większego szwanku na duchu przetrwać do końca i być świadkiem kolejnego uciszenia burzy na jeziorze (ks. Józef Burza był poprzednikiem ks.Józefa Schabowskiego).

Nawet teraz, po ponownym wysłuchaniu czytań, nie wiem, dlaczego biskup Lepa teoretyzował. Mówiąc o konfliktach i przebaczeniu w życiu opowiedziałbym konkretne i trudne doświadczenie z tej branży z własnego życia, z własnej gminy, własnej szkoły, własnej parafii. I prosił o światło i modlitwę. Nie ma łatwych rozwiązań, księże biskupie. Tylko w kazaniach.

List biskupów, zamiast kazania, proklamujący "Tydzień wychowania", dał mi w kość. Już się tłumaczę.

Biskupi, za Jezusem, zachęcają do „wspólnoty serc”, które łączą się, aby zgodnie o coś prosić... "wspólnota serc” gwarantuje wysłuchanie modlitwy. Biskupi zapraszają nas wszystkich - tzn. ludzi dobrej woli - do modlitwy o ducha wychowania chrześcijańskiego w Ojczyźnie króla Jana III Sobieskiego, Cypriana Norwida, Jana Pawła II i nas, współczesnych.
Kościół w Polsce proponuje wspólne przeżycie Tygodnia Wychowania pod hasłem „Wszyscy zacznijmy wychowywać”. Od najbliższego poniedziałku do niedzieli, w którą będziemy wspominać św. Stanisława Kostkę, patrona dzieci i młodzieży. Polscy biskupi chcą, aby to była coroczna akcja i by stanowiła impuls do aktywniejszego włączenia się w dzieło wychowania dzieci i młodzieży oraz była okazję do głębszego zastanowienia nad różnymi aspektami bardzo złożonej problematyki wychowawczej.

Wszyscy zacznijmy wychowywać!
"Rodzice nie muszą być zdani tylko na własne siły. Z pomocą przychodzą im szkoła i Kościół. Wielką nadzieję owocnego wychowania daje bowiem możliwość zgodnej współpracy wszystkich tych środowisk. Żyjemy w czasach, gdy polska rodzina, szkoła i Kościół mogą znów mówić jednym głosem. Skorzystajmy z tej szansy!" 

Kościół ma obowiązek i pragnienie, by służyć dziełu wychowania. Pragnie on wspierać wszelkie wysiłki podejmowane przez osoby i instytucje, dla których ważne jest dobro dzieci i młodzieży.

Celem wychowania jest integralny rozwój człowieka. O integralnej wizji człowieka uczy Sobór Watykański II i cały pontyfikat Jana Pawła II. Kościół ujmuje to tak - "Bóg w sercu dziecka – ostatecznym celem wszelkiej pedagogii." Bo choć każda matka i każdy ojciec pragną szczęścia swoich dzieci, to wiemy, że nie jesteśmy w stanie go zagwarantować. Pełne szczęście człowiek może odnaleźć jedynie w Bogu.

Biskupi zwracają się do nas wszystkich w Strachówce, w Rzeczpospolitej Norwidowskiej – do rodziców, nauczycieli, duszpasterzy i katechetów, dyrektorów szkół oraz władz samorządowych – abyśmy włączyli się w inicjatywę Tygodnia Wychowania. Wspólna i zgodna modlitwa może przynieść właściwe owoce w dziele wychowania młodego pokolenia w naszej małej i wielkiej Ojczyźnie. 

Miałem dać dzisiaj księdzu proboszczowi do odczytania w ogłoszeniach zaproszenie na warsztaty w szkole nt. modlitwy rodzinnej. Wymiękłem. Po 16 latach wykluczenia w życiu gminy?! - jestem pełen niepewności. Pomyślałem, że może najpierw zgłoszę pomysł w szkole, na zebraniu z rodzicami. I ot, list biskupów mnie wyprzedził i trochę zawstydził.

Zobaczymy, jak minie ten tydzień w naszej wspólnocie lokalnej. Lucy i polscy biskupi stawiają nas wobec wielkich wyzwań.

Sierpniowo-wrześniowe rekolekcje

Kot(ek) mnie obudził po 6.00, jakoś się przecisnął przez szparę uchylnego okna. Na wszelki wypadek wyprosiłem go na dwór, nim dobrał się do naszych śniadaniowych zapasów, które są wszem dostępne, dopóki nam nie wymienią zareklamowanej lodówki.
Wcale serio muszę powiedzieć, że firma zawiadomiła nas o tej radosnej decyzji (po reklamacji od reklamacji) na pięknym rynku w Opatowie, pod restauracyjnym daszkiem "Żmigrodu", w kwiatach, przed obiadem, na pamiętnym i bardzo skutecznym wyjeździe szkoleniowo-integracyjnym (tylko malutka nasza cząstka jest jeszcze do reklamacji).

Kot rozpoczął mój dzień. Lucy przysłała list - lecz to nie jest początek, to sam środek opowieści. Samo sedno. REWELACJA - REVELATION. Po kościelnemu - objawienie. Apokalipsa w dosłownym znaczeniu, jako mądrość dana z wysoka, w obrazach, zapowiadająca zdarzenia przyszłe, powiązane ściśle z rozumieniem "czasów ostatecznych".

Ponad godzinę straciłem na odrobienie zaległości w korespondencji z CLIL, a to ze względu na bałagan w mojej poczcie elektronicznej. A potem niespodziewanie odkryłem w TVP1 "Panny z Wilka", film Andrzeja Wajdy z 1979. Ma on dla mnie pewne znaczenie i utkwił w pamięci. Sporą część obejrzałem kolejny raz. Są w nim dobre dialogi, sceny, ale przede wszystkim klimat dworu z czasów II RP. To jest mi zawsze bliskie i rozglądam się z uwagą i lekką nostalgią. Taki klimat towarzyszył dziwnym trafem naszym (moim i siostrom) wakacjom.

Dom w Annopolu został co prawda zbudowany w 1908 roku, ale rozkwitł w pełni w II RP. Tamten "Annopol", "Panny z Wilka", "Nad Niemnem" i "Noce i dnie" tchną duchem ziemiańskich dworków. Z tym, że Annopol został wybudowany tylko na letnie pobyty.
Odnajduję w filmowych scenografiach takie same piece kaflowe, okna z krzyżowym (boskim) trójpodziałem, drzwi okazałe, rezydencjonalne, lampy stojące i wiszące, barometry, kredensy, meble, zastawy i sztućce, fotele z wikliny, parasolki, suknie, oprawy książek i albumów. U nas, niestety, złodzieje dokonali dewastacji starej przedwojennej epoki. Gdyby nie to, żylibyśmy jak w muzeum.

Pozostał klimat, wspomnienia i wyobraźnia. No i Matka Boża w Ogrodzie, o której zapominają scenarzyści tamtych dzieł (poprawność polityczna?!). Kiedy w Pannach z Wilka oficer tańczy z Tunią (a jakże, kochałem się w niej i Olbrychski podpadł wtedy u mnie, że tak ją potraktował) - to widzę "wuja Kazia", który był ideałem dla pokolenia mojego ojca. Dziś żyje wśród nas, jako dąb pamięci.

W Annopolskim dworze także był fortepian, bo domownicy byli oczytani, osłuchani, mieli potrzeby duchowe, religijne i artystyczne. Uzewnętrzniali je. Pisali sobie nawzajem wiersze, rysowali laurki. Dawali dęby i sosny na budowę i remonty okolicznych kościołów i ludzi w potrzebie.

Dzisiaj łatwo deklaruje się sentymenty do tamtej epoki, ale nawet nie sięga do posiadanych zasobów, całkiem dostępnych, pod ręką. Po komunizmie bardzo często nie potrafimy scalić w jedno własnych wizji świata i własnego życia. Żyjemy pokawałkowani (sektorowo, resortowo, kompetencyjnie). Scalenie powinno się zaczynać na najgłębszym osobowym poziomie. "Nasz ukochany" zostawił nam skuteczną pomoc - "Wiara i rozum", "Centesimus annus" itd.

Cytowany film przyniósł mi powody do refleksji. Jeśli chodzi o II RP - jestem usatysfakcjonowany. Jeśli chodzi o całościowy przekaz artystyczny - nie. Dawno odrzuciłem kategorię "przemijania życia", jako najtrafniej oddającą los człowieka. Zdecydowanie przeciwstawiam jej kategorię "wypełnienia, dokonania się". Główni bohaterowie zanurzają się łatwo i dość chętnie we wspomnienia... i nie wyciągają z nich wniosków. Miłostki z młodości powinny ich więcej nauczyć. Pytanie krzyczało z ekranu - co scala dzisiaj wasze życie? Gdzie jest wasza jedność? Jak wykorzystujecie swoją "pamięć i tożsamość"? Szkoda, że Andrzej Wajda oddając hołd ukochanemu autorowi, wklejając go nawet w końcową scenę, nie uhonorował go jakimś cytatem z ostatnich refleksyjnych (duchowo poszukujących, a nawet lekko wyznających) wierszy, lub z pamiętnika - "Dlaczego moją indywidualność muszę uważać za zmarnowaną? Dlatego, że dla mnie nie ma nic naprawdę ważnego. (…) Po prostu pustka wewnętrzna mnie zmarnowała. Jakiś brak siły (moralnej?), jakiś brak doskonałości (wewnętrznej?) są jak pęknięcia na krysztale moich dzieł. Jak w dniu jubileuszu, tak i dziś mam żałosne uczucie, że nic nie napisałem".
Ja postawiłbym jednak w filmowym ogrodzie przy dworze jakąś ładną Matkę Bożą.

Wyciągnąłbym też inne wnioski z młodzieńczych miłostek i "urzeczywistnionych" stosunków. Kto się roztrwonił (m.in. seksualnie), potrzebuje re-collectio, zebrać się na nowo. Bez pokuty się nie da. Ale nawet najsroższa pokuta jest warta odnalezionej jedności. Bez jedności wieczność jest niemożliwa.

Jarosław Iwaszkiewicz znalazł się w dedykacji jednego z moich wierszyków, wraz z Erichem Frommem i Mironem Białoszewskim. Zbliżyła ich data śmierci - Iwaszkiewicz 2 marca 1980, Białoszewski 17 czerwca 1983, Fromm 18 marca 1980. Też byli dla mnie ważni. Moja młodość szukała i czytała intensywnie. Pamiętam swój ostatni, dość buńczuczny, wers - "dobrze, podejmę, stanę na rozstajach". Dzięki nieoczekiwanemu repertuarowi dzisiejszej telewizji podejmuję wyzwanie jeszcze raz. Do wierszyków dopiszę nowe (znalazłem w papierzyskach) i zacząłem przepisywać "Rok katechety", notatki pisane przed 24 laty w przerwach, tzn. między katechizowanymi grupami legionowskiej młodzieży.