Udręki katechety

Papież, zwłaszcza Franciszek, jest katechetą, codziennym kaznodzieją i proboszczem watykańskim. Mówi, różne nowe-stare rzeczy, wielu się to już nie podoba. Jezus też był. Któregoś dnia, tak rozsierdził swoją mową mieszkańców własnej gminy, że “Porwali Go z miejsca, wyrzucili z miasta i wyprowadzili aż na stok góry, na której ich miasto było zbudowane, aby Go strącić. On jednak przeszedłszy pośród nich oddalił się”. Żaden prorok nie jest mile widziany w swojej ojczyźnie.

Nie wiem, jak się czują, czuli Jezus i Papież Franciszek. Jorge Borgolio nam to kiedyś powie, tak wierzę. Jest współcześnie żyjącym, szczerym, otwartym człowiekeim. Próba zrozumienia Jezusa, nie tylko Jego słów i czynów, ale także samopoczucia i Jego samoświadomości, jest wielkim zadaniem apologetyki i fascynującą drogą wiary dla chrześcijanina. Zwłaszcza wiary rozumniej – w duchu encykliki “Wiara i rozum” (Fides et ratio). Zostaliśmy stworzeni jako byty rozumne. Tym odróżniamy się od innych gatunków. Najwyższą miarą człowieka jest obraz i podobieństwo Boga.

Jest prawda. Prawda jest poznawalna. Jest możliwa postawa miłości intelektualnej.

Moje tytułowe udręki wiążą się z pamiątką I Komunii obecnej klasy trzeciej, tzw. Rocznicą, w Zespole Szkół im. Rzeczpospolitej Norwidowskiej i parafii WNMP w Strachówce. Parafia ma swojego gospodarza, księdza proboszcza i rządzi się swoimi prawami. Zajmę się wycinkiem naszego życia, ograniczonym do szkoły publicznej (choć w większości dotyczy to tych samych ludzi).

Moje samopoczucie od piątku – w tym zakresie - jest kiepskie. Ukojeniem była sobota i niedziela, zdominowane radosnym, wspólnotowym przeżywaniem I Komunii, w tej samej parafii (i szkole). Jestem katechetą w obu klasach, komunie i rocznice są co roku. W zeszłym roku I Komunia, a Rocznica w tym, stały się jednak dla mnie (nie tylko) przeżyciem traumatycznym. Dotyczy to jednej klasy w szkole, jej wychowawczyni i kierowanej przez nią grupy rodziców.

Co się działo w zeszłym roku, jest częściowo opisane w krótkich notatkach i artykulikach na stronie www szkoły, w zakładce “Katecheza w szkole podstawowej” (w kolejności: str.5, 4, 3). Jest tam opisana krótko także zeszłoroczna Rocznica, bez wstrząsów, afer i intryg. Bo kto inny był w niej wychowawcą, nie roszczący sobie pretensji i ambicji rządzenia szkołą, parafią, gminą, zza pleców innych. 

Tegoroczna Rocznica zaczyna także obrastać w literaturę. Udręka jest stopniowana. Wiem, co się już zdarzyło – dla mnie, bo nigdy nie poznamy całości działań drugiej strony – nie wiemy oczywiście, co się jeszcze z tego powodu wydarzy. Tudno być optymistą, fakty do tego nie skłaniają.

Temat Roczncy pojawiał sie sporadycznie w ciągu roku, na dwa tygodnie przed ustalonym terminem przystąpiłem/liśmy (myślę o dzieciach) do działania. Zapoznałem ich z proponowanym scenariuszem, dałem czas do namysłu, zapowiedziałem, że rozdam na następnej lekcji, za trzy dni. Jak zapowiedziałem, tak chciałem zrobić. Ciąłem kartki na oczach dzieci, czytałem, dawałem możliwość wyboru. Jawność, przejrzystość, dobrowolność (tam, gdzie jest uzasadniona) jest podstawą mojej katechezy od 31 lat. Są w tym, na pewno: echo duchowości wspólnoty z Taize i własne przekonania religijne, obywatelskie, filozoficzne, światopoglądowe.

Rozdawanie szło jako-tako, aż do momentu, który opisałem już we wcześniejszym tekście. Wtedy piorun raził mnie po raz pierwszy. Dotarło do mnie, że wychowawczyni, “koleżanka z pracy” i tym razem działa za plecami.

Drugim piorunem był gotowy “rocznicowy”scenariusz, jaki nieoczekiwanie przyniosła mi następnego dnia ze szkoły żona DyrKa Grażyna (dostałem też w wersji elektronicznej). Powiedziała, że dostała od księdza. Napisałem do księdza, dzieląc się swoją (nie)wiedzą, i dałem do zrozumienia, że ja już niczego zrobić nie mogę. Że nie tylko nie mam pojęcia, co jest grane, ale również, ile jeszce fal zamętu może nas zalać i pochłonąć, I że tylko ci, którzy piwa nawarzyli, mogą wyjaśnić sytuację dzieciom z całą precyzją – i mam nadzieję – odpowiedzialnością.

Zamęt zaczął obejmować moje dni i noce. Najgorszy przyszedł w poniedziałek, po pięknej I Komunii i pięknym Białym Apelu w szkole. Po południu odbyło się spotkanie przed-rocznicowe w kościele. Nie byłem na nie zaproszony. Chyba muszę powiedzić “Bogu dzięki”, bo cóż można wyjaśniać i ustalać w kościele, w krótkim czasie przed nabożeństwem majowym i mszą Białego Tygodnia, w obecności wszystkich dzieci, rodziców (pewnie w większości też niezorientowanych) itd. Nie jestem przekonany, że ktokolwiek, cokolwiek chciał wyjaśniać. Tym bradziej – szepnąć na początek słowo “przepraszam”. Mnie?! A po co wyjaśniać coś katechecie “siewcy nienawiści”, “zdrajcy dzieci komunijnych” itd.

Zebranie w kościele było zresztą dokończeniem rażenia piorunem (kulistym?), które zaczło się wcześniej na lekcji. Znów miałem szczęście, Grażyna poszła za mnie na zastępstwo, bo wyjechałem na konferencję w Wołominie na temat “Działania wspierające podnoszenie dostępności, jakości i efektywności usług publicznych” (projekt realizuje powiat w partnerstwie z wszystkimi gminami). Grażyna, DyrKa, miała tylko posłuchać, jak dzieci opanowały zadanie, tzn. rozdany im przez katechetę scenariusz rocznicowy, nie mój, wzięty z Internetu, zaktualizowany jedynie przeze mnie. Nie mam własnych celów, od 31 lat służę, jak umiem, “ad maiorem Dei gloriam” i na pożytek w wierze rozumnej powierzonych mojej pracy dzieci i dorosłych.

Choć przez lata przygotowywałem setki różnych liturgi, wiem, że w tej klasie należy unikać własnych sformułowań, własnego języka itd. Bo wszystko zostanie przyjęte z podejrzeniem gry podtekstów. Każdy mierzy innych swoją miarą, czyż nie! Po 31 latach pracy w kościele i dla kościoła, mam wystarczające rozeznanie, by nie dawać do tego okazji.

Grażyna, DyrKa, rozanielona po Białym Apelu, szybko została sprowadzona na ziemię. Dzieci miały kilka scenariuszy, we fragmentach lub całości, nie wiedziały, co mają czytać i recytować. Po mojej czwartkowej lekcji religii, wychowawczyni zebrała od nich moje kartki!

Ile osób razi odłamkami nieodpowiedzialna działalność skrytych lub jawnych, ale nieszczerych liderów lokalnych, na terenie szkoły, parafii, gminy? Wiem jeszcze o jednej, wobec której bardzo mi nieprzyjemnie, bo została wplątana moimi rękami, w obopólnej dobrej wierze i woli, lecz w całkowitej nieświadomości działań konspiracyjnych. Nie znalazłem – przez dzieci - chętnych rodziców do wystąpienia przed zgromadzeniem rocznicowym, ale (więc) z ich, dzieci, inspiracją zaproponowałem to koleżance-nauczycielce-matce. Nie odmówiła, jest odpowiedzialna. Na zebraniu w kościele nadziała się na nieprzyjemną dwuznaczność, ktoś już był wybrany przez “właściwego” i możnego reżysera uroczystości. Chciałbym się zpaść pod ziemię przed Beatą. Choć nie zawiniłem, bardzo przepraszam. (Na co ja bym się nadział, gdybym poszedł nieproszony, trudno przewidzieć).

Zgorszenie rośnie. Zatacza coraz dalsze kręgi. Dzieci w trzeciej klasie też nie są niemowlakami. Całą sytuację należy rozpatrywać nie w kategorii incydentu, sprawy tych i innych osób, sprawy lokalnej, szkolno-parafialnej w małej gminie Strachówka. To jest sprawa między dobrem i złem. To jest też sprawa w Rzeczpospolitej Norwidowskiej. Rzeczpospolita, to rzecz wspólna.

Samopoczucie, powiązane z samoświadomością, jest wielką drogą do prawdy. Jest darem. Zwykle, może w naszej kulturze, lekceważonym?! Bardzo niesłusznie. Człowiek jest jednością. Jesteśmy ciałem uduchowionym lub duchem ucieleśnionym. Co Bóg złączył, człowiek niechaj nie rozdziela. Tym bardziej – nie rozrywa.

Jako homo sapiens nie poprzestajemy na czuciu. Jako homo sapiens jesteśmy zanurzeni w całej rzeczywistości, na miarę naszej wiary i rozumu, i sprawności zmysłów i mózgu. Czy wszyscy to wiemy? Katecheta wie na pewno. Jest prawda. Prawda jest poznawalna (Ewangelia, Sobór Watykański II). Jest możliwa postawa miłości intelektualnej (JPII). Mamy Rok Wiary (i Rozumu), który przynagla nas do dzielenia się życiem, prawdą, wiarą rozumną i do dialogu.

Do czego przynagla nas Rok Wiary (i Rozumu)

Ponieważ szczycimy się tym, że jesteśmy krajem katolickim, to przeważnie wspólnota samorządowa jest w dużym stopniu także tzw. wspólnotą wiary. Jak zostałyby opisane jednak sprawy między nami, nasze sprawy, w tzw. wspólnocie lokalnej, mieszkającej, modlącej się, uczącej i uczącej się, pracującej na roli i nie tylko, gdybyśmy żyli 2 tys. lat temu, a nasza miejscowość nazywała się np. Tessaloniki, Efez itp. Jak potraktowałby zewnętrzny obserwator - i jednocześnie ktoś ważny w wierze rozumnej - naszą sytuację, że niektórzy(?) nie chcą z drugimi rozmawiać, ale uważają się za serce wspólnoty chrześcijańskiej!? Że potajemnie i bezpardonowo wkraczają na pole odpowiedzialności innych osób, na pole katechezy szkolnej i parafialnej katechezy liturgicznej rażąc wspólnotę lokalną na lewo i prawo: uczniów, rodziców, nauczycieli... Zgroza? Zgorszenie (publiczne)? Herezja? Zwłaszcza AD 2013, w Roku Wiary (i Rozumu).

Nie jest miłe, występować jako rzecznik niechcianej prawdy (i wiary rozumnej). Nie robię jednak tego dla siebie. Życie mnie zahartowało. Różne ustroje i władze traktowały mnie, jak chciały. Byłem dla nich wywrotowcem, wrogim elementem, przywódcą młodzieżowej grupy terrorystycznej, dzieciorobem, dewotem, siewcą nienawiści, zdrajcą dzieci komunijnych.

Jestem katechetą Kościoła Katolickiego od 31 lat, powołanym w wojennym stanie przeciwko Solidarności i narodowi. Rok 2012/13 (od października do następnego listopada) został ogłoszony Rokiem Wiary, przez papieża Benedykta, dla uczczenia 50. rocznicy rozpoczęcia Świętego Powszechnego Soboru Watykańskeigo II. Jan Paweł II ogłosił wcześniej (1998) encyklikę “Wiara i rozum”. Bez soboru też mogłoby jej nie być. Sobór dał Ducha Św. kościołowi, nam, tzw. Ludowi Bożemu dał prawa i siłę niesłychaną. Jeśli ktoś zechce je poznać i z nich korzystać dla dobra kościoła i świata (globalnego i lokalnego)! Nazywam więc ten rok Rokiem Wiary i Rozumu i traktuję nie, jako akcję papieża (papieży), biskupów i innych urzędów kościelnych, ale jako żywotną sprawę całego Kościoła-Wspólnoty-Ludu-Bożego. Sprawą ważną dla kultury i cywilizacji człowieka na ziemi. Dlatego, tym bardziej, nie wolno mi milczeć. Milcząc, stajemy się współwinni.

Nasza sprawa, parafialno-szkolna (owoc działań niejawnych, w szkole za plecami innych, w parafii?) nie jest czymś wyjątkowym w Polsce. Rozłamowcy wszystkich wieków nie prowadzą rozmów, unikają ich, jak mogą - dzisiaj także w Internecie, albo ich tam nie ma, albo milczą, albo blokują swoje strony, bądź są - jako anonimy. Niedawno opisana została sprawa we wsi i parafii Górażdże, gdzie chłopcu z porażeniem mózgowym kazano iść oddzielnie do I Komunii, bo łamał szyk dzieciom zdrowym. U nas rozłamowcom przeszkadza stary katecheta. Dzieci tego nie wymyśliły. Wymyślili to ich rodzice, może z pomocą miejscowego nauczyciela, tzn. jacyć liderzy uzurpujący sobie prawo rządzenia innymi, także zakulisowo, w szkołach, parafiach, gminach... Tak się dzieje patologia wśród nas, w Polsce 2013. Nazywam to deprawacją publiczną. Dzieje się ona na różnych terenach (wszystkich?) naszego życia? Chyba tak, bo wyrasta nie na poglądach politycznych, samorządowych, ale na gruncie mentalności Polaków 2013. Jak widać, życie religijne tzw. wspólnot lokalnych staje się łatwym łupem takich ludzi. Dzielenie, podziały jako skutek ich działań – są faktem. Podziały są skutkiem wszechobejmującym,  niezależnie na którym polu działanie się zaczną (szkoła, parafia, gmina...). Powrót do normalności (ortodoksji) jest trudną i długą drogą, nie tylko na scenie globalnej, ale i lokalnej (vide: schizma wschodnia). Często – jak uczy historia - zaczyna się od nadmiaru ambicji. A ten przeważnie wiąże się z wygodnym życiem, stanem posiadania i planami na własną - jeszcze lepszą - przyszłość.

Nie chodzi mi – w tym tekście, ani w proponowanym od dawna przeze mnie wielkim dialogu parafialno-szkolno-gminnym - o wykazywanie błędów, nie chodzi o sąd nad kimkolwiek. Chodzi o obronę wartości, o dojrzewanie we wspólnocie – przez otwartość na prawdę, przez pokorę, przez dialog. Po to, według mnie, mamy Dobrą Nowinę o Królestwie Bożym i Zbawieniu, po to Benedykt XVI ogłosił Rok Wiary, a Jan Paweł II napisał “Wiarę i rozum”. Zostaliśmy stworzeni na obraz i podobieństwo Boga. Jest prawda. Prawda jest poznawalna. Jest możliwa postawa miłości intelektualnej, poznająca rzeczywistość człowieka, świata i Boga w aspektach istotowych i konstytutywnych (nie - powierzchownie, życzeniowo, względnie dowolnie).

PS.

Nie jest przyjemnie być obrońcą dobra, gdy wszyscy inni, odpowiedzialni lub nie, zaangażowani lub nie, rozumiejący lub nie, ale będący częścią naszych wspólnych spraw, na mocy życia na tym terenie (także przecież na mocy chrztu!) milczą.

I ja chętnie bym do nich dołączył. Łatwo znalazłbym wytłumaczenie lub taktykę. A jednak nie mogę. Coś mnie przymusza. ROK WIARY (I ROZUMU). I dodatkowo siwa głowa, nikt nie wie, kiedy odejdzie. Nie wolno mi zabrać prawdy ze sobą.

Majowe radości

Z radością czekam na I Komunię Świętą w Strachówce. Z radością (trochę inną) czekam na rocznicę I Komuni Świętej. Tu, gdzie mieszkam, gdzie pracuję, gdzie jest moja szkoła, dom, parafia, gmina (wspólnota lokalna?).

Radość dzisiejszego dnia, soboty, to radość oczekiwania i sakramentalna konkretyzacja tajemnicy przebaczenia w I Spowiedzi Świętej dzieci z klasy drugiej Zespołu Szkół im. Rzeczpospolitej Norwidowskiej. Radość i przeżywanie wspólnoty w modlitwie, w wierze (rozumnej?). Chcę z nimi być. To takie naturalne. Widzę, mam ich w sobie, przed oczami, sercem, duszą... w całym sobie, w tym – w wierze rozumniej, w ludzkim współ-byciu na ziemi. Także z ich rodzicami, niezależnie od tego, gdzie mieszkają, jakie mają poglądy na sprawy polityczno-samorządowe. W ramach jakiejś wspólnoty lokalnej, wspólnoty życia, pracy, radości i zmartwień, smutków, konfliktów, nieporozumień, przeżyć państwowo-patriotycznych, samorządowych, religijnych, lokalnych....
Mam w sobie ich oczy, twarze, buzie, uśmiechy, gesty, śpiew, taniec, mimikę taką i inną. Przecież tyle godzin spędziliśmy razem na sali lekcyjnej, na uroczystościach szkolnych, parafialnych, gminnych, festynach, wydarzeniach sportowych itd.itp. To takie normalne, naturalne, dopóki lokalni politycy nie zamienią naszego współ-życia w koszmar gry wyborczej, ambicji i intryg.

Jak trudno czasem, zwłaszcza niektórym z nas, zebrać wszystko w całość. “Zbieram wspomnienia po wszystkich marzeniach” (“Całkowanie wspomnień”). Ważna bywa (jest) nawet kolejność wrażeń i łączących je myśli.

Dzisiaj w duchu radosnego oczekiwania wychodziłem z domu. Na dworze pogoda zmienna, ale nie nieprzyjazna. Dzień lekko pochmurny, lekko wigotny. Tymbardziej pachnie ziemia i zieleni się przyroda. Kwitnienie z każdej strony – mieszkamy na wsi. Dobrodziejstwo wioski.

Samochód szybko mknie, niesie mnie widzącego, czującego, myślącego po asfalcie. Pod kościołem już słychać przez głośniki głos księdza. Domyślam się liturgii słowa.

Wchodzę za uczniem i jego mamą. Kościół w miarę pełny. Zajmuję wolne miejsce w ławkach. Recytuję refren psalmu, śpiewam wraz z innymi alleluja. Jesteśmy razem. Uczniowie, rodzice, znajomi, koleżanki z pracy, z samorządu gminnego, bliżsi i dalsi sąsiedzi.

Słuchamy niełatwego, teologicznego kazania. Odmawiamy, recytujemy Ojcze Nasz. Błogosławieństwo kończy liturgię słowa. Dzieci i rodzice ustawiają się przed konfesjonałami, w drugim konfesjonale będzie pomagał ksiądz Fabian, sąsiad z Traw, kolega szkolny siostry, nasz znajomy/przyjaciel z Legionowa.

Przed kościołem grupa ojców i mam ustalają porządek czekających ich jeszcze prac dekoracyjnych, widoczni są lokalni liderzy, można ich rozpoznać po zaangażowaniu, energii słów, gestów, poruszania...

Robię zakupy śniadaniowe, wracam do domu. Z radością? Tak, refleksyjną. Ogarniam wszystko, co widziałem, słyszałem, czułem, pomyślałem, zrozumiałem. Zrozumiałem między innymi to, czego zabrakło we wczorajszym tekście “Samopoczucie – religia –Bóg”. Zabrakło, choć miałem częściowo w notatkach. Że człowiek, to "ciało uduchowione, albo duch ucieleśniony" (JPII, Familiaris consortio, List do rodzin), i że samopoczucie, które buduje się ze wszystkiego, co doświadczamy, przeżywamy jest bardzo wielką ścieżką do Boga. Nie ma bez niego religii. Nasza religijna dusza, dyspozycyjność, to nie tylko prawdy katechizmowe, ujęte w punkty warunki spowiedzi, przepisy liturgiczne itd. To nie tylko nasza wiara i rozum. Nasza religijność, to my. Cały człowiek, ze wszystkim, co otrzymał w dziele twórczym Boga, na Jego obraz i podobienstwo, można powiedzieć, artystyczny osobowy twór nie instytucjonalny :-)

PS.

Mam nadzieję, że przekazłem w tekście to, co dostałem do przekazania. Od Kogoś większego, niż każdy z nas, nawet, niż nasze ulubione religijne formy i zwyczaje. Ja też jestem sługą słowa. Ja tylko czytam rzeczywistość, próbuję czytać obraz Boga i Jego podobieństwo także we mnie, czytam dyktowane, darowane mi fragmenty, prze-życie, prze-życia, zapisuję i fotografuję, świadczę i przekazuję.

Bóg – religia – samopoczucie

Jestem grzesznikiem, ale nie jestem grzecholubny. Jestem Bogolubnym, prawdolubnym, dobro-  piękno- też.

Grzech i zło niszczą piękno itd. Oczywiste. Ale jest dobro, jest prawda, jest piękno, które są większe niż nasz największy grzech i zło. I te – dobro, piękno, prawda - pod ręką, tuż tuż i te, jako Najwyższe, Osobowe, Bóg.

Oczywistości. Ale wychodząc od tych i innych oczywistości, chcę zastanowić się nad zwykłym niezwykłym fenomenem, dostępnym każdemu z nas, prawie codziennie. Nad relacją: Bóg – religia – samopoczucie. Celowo odwołuję się do samopoczucia. Powiedzenie: Bóg – religia – psychologia (człowiek) są zbyt trywialne. Wiadomo, że nie ma religii, bez człowieka. A Bóg bez człowieka byłby Bytem nieznanym. Ale co ma do tego samopoczucie?

Nie raz już chciałem wziąć to pod lupę. “To”, czyli właściwie środek siebie, relacje między ja i resztą bytów, zwłaszcza Ty - Boga (subiektywność - obiektywność?, mój świat wewnętrzny - świat zewnętrzny rozumu i wiary...). Nie znam innego samopoczucia, jak tylko swoje, samopoczucie innych osób jest poznawalne mniej doskonale.

Mogę już napisać: moje samopoczucie, a Bóg i religia. Czy to, co subiektywne może mówić coś o tm, co obiektywne. Co Największe? Subiektywność a Dobro Piękno Prawda? TAK. To mnie frapuje od dawna.

Samopoczucie jest jakby marginalizowane w rozważaniach religijnych na poziomie codziennym, lokalnym. U świętych (mistyków) – nie. Może nawet samopoczucie jest chowane za plecami, wstydliwie, jako nielicujące z wielką religijną domeną. O nie! O, biada nam, jeśli tak jest!

Przykład z wczoraj:

- po czarnej nocy i poranku pojechałem do szkoły, wiedząc, że spotkanie z dziećmi (czemuż także nie z dorosłymi, ależ oczywiście) musi dać dobro, które zajaśnieje czymś większym.

Przykład z dzisiaj:

- też nie najpiękniej, choć dużo jaśniej się budzę, po śnie takim-owakim, wśród innych, były też spowiedź, spotkania, rozmowy duchowo-intelektualne... (jestem zwykłym homo sapiens religiosus). Potem kawa, śniadanie, to, tamto i nagłe dobre samopoczucie. Na pewno w tym nagłym zwrocie był procent od wczorajszego dobra (opisanego w poście "Zachować (ratować) dobro i prawdę"). Po nitce do kłębka, do piękna, dobra, prawd licznych, pięknych i dobrych, wszystko w jasności się zanurza i jak psałterza wiersze i dęby pamięci otaczają mnie. Gdzieś w tej mączce-tworzywie bytu jest (znajduje się) punkt zaczepienia, ten pierwotny punkt zwrotny, ale nie jestem w stanie wyplątać go z całości. Ktoś nadmiernie religijny pójdzie na skróty I powie: Go w Całości, ale nie ja. Ja chcę bardziej pomyśleć, poszukać, zapisać. Adekwatne dać słowo rzeczy, która mnie pochwyciła. Homo sum et... Nawet Piłata zastanowiło dobro i zło w rozsądzaniu sprawy Jezusa, wskazywał poruszony na “Ecce homo” i pytał “A cóż to jest prawda”.

Doświadczenie dzisiejsze inne? Nie zaglądam do Internetu, by dzisiejszość, zwłaszcza ta nasza, zwłaszcza po moim wczorajszym poście opisującym nasze nie-rozsądne sprawy, I to właśnie z posługiwaniem się religią, nie zburzyły spokoju, nie zaciemniły jasności, nie zniszczyły dobra, nie utrudniły kontemplacji prawdy I piękna, które jest, mieszka wśród nas. W Tobie, we mnie, w nas, w nich!

Różne są samopoczucia. Różne miewają powody. Każde moje samopoczucie, dobre i złe, ma swój kontekst najgłębszy. Tak lub owak prowadzi do sprawy Boga, religii i człowieka (czyli i mnie, w istocie).

Samopoczucie może być dobrą (doskonałą) drogą do odnalezienia i odnowienia dobra, prawdy i piękna w nas. Czasem przechodząc etap refleksji nad grzechem i złem. Grzech i zło nie są oderwane od całości, pisanej z małej i wielkiej litery. Jesteśmy transcendencją. Transcendencja jest w nas. I znów, ta z małej i z wielkiej litery (nawet jeśli mamy swoje własne gramatyki i ortografie). My jesteśmy transcendencją – podobieństwem i obrazem transcendentnego Boga. Jesteśmy immanentną transcendencją. Nie możemy od niej uciec (się wyzwolić). Ba, nie jestem w stanie uchwycić jej punktu zaczepienia we mnie, nawet punktu zwrotnego swoich samopoczuć.

Psychologia nie jest w stanie ukonstytuować samej siebie. Bez reszty kultury. Bez całości, która na nas oddziaływuje, nas kształtuje, na nas wpływa tak i owak, wszechogarniająco. Bogu dzięki, jeśli w dialogu rozumnym. Fatalnie, jeśli poprzez filtry i kagańce zamkniętej (chorej) prywatności, które jej intencjonalnie (i nie) nałożymy.

Chwila refleksji nad sobą, nad swoim samopoczuciem, prowadzi homo sapiens (czy tylko h.s. religiosus?) na zielone pastwiska, nad wody spokojne. Stąd mogą ścieżki, ścieżynki, mosty I mostki prowadzić do medytacji, adoracji, kontemplacji. Jeśli zrobimy dalsze kroki, jeśli damy się poprowadzić.

To wszystko było i jest w religii, choć... Choć zdaje się, jakbyśmy w swojej codzienności mniemali, ze to tylko dla specjalistów mnichów, mniszki i w książkach. Otóż, nie. To wszystko jest w Dobrej Nowinie. Tylko – niestety – przykroiliśmy ją w naszej religijnej codzienności do utartych zwyczajów, tradycji itp. Ogólnie – do bezrefleksyjnej dominacji archaiczności (choć ciągle żywej) form, szat, gestów, obrzędów, jakby one były istotą religii. O bezrozumni. O zgrozo XXI wieku. Zgrozo w Roku Wiary (i Rozumu)! Kościele święty coś zrobił z powiewem Ducha Świętego w Świętym Powszechnym Soborze Watykańskim II. Jeśli nasze życie religijne, życie naszych lokalnych wspólnot wiary, zwanych parafiami, nie kręci się wokół nauczania soborowego, w licznych spotkaniach, rozmowach (np. w katechezach dla dorosłych), to słusznie ksiądz Tomasz Halik użył określenia “zdradzona rewolucja” (ze znakiem zapytania).

A co by dzisiaj powiedział święty Augustyn, który już w IV wieku wiedział, że “nie ma wiary bez myślenia”? Zdumiony był także tym, że podziwiamy świat, krajobrazy, osiągnięcia ludzkości, a sami siebie nie znamy, sami siebie nie podziwiamy.

Skierujmy więcej światła do środka, a więcej Światła odbierzemy, niż zainwestujemy. Zachwyćmy się, od czasu do czasu, nawet swoimi samopoczuciami :-)

PS.
Po jakimś czasie, nabywszy większego doświadczenia, trzeba rozszerzyć kwestię o możliwość zwodzenia, o rozeznanie, na ile tradycja, a na ile rozumność natury człowieka, jest fundamentem naszej religijności, o zakres miłosierdzia (np. o auto-miłosierdzie, nie tylko auto-oskarżenia, w związku z bliźnim i Bogiem samym...).

Zachować (ratować) dobro i prawdę

Wyjeżdżałem do szkoły pełny, jak pustak. Masę wolnych przestrzeni do wypełnienia. Co mam im (klasom 0-6) zawieźć? Pustaka? No nie, wiarę. Miłość Boga. Wiarę w Jezusa, który jest Drogą Prawdą i Życiem. Wiarę w Prawdę Piękno Dobro, osobowe, aktywne, wyznaczające ludziom los. Narodom? Kościołowi na pewno. Choć...! Jeśli kościół chce słuchać Ducha Świętego, tak jak naucza Święty Powszechny Sobór Watykański II. Różnie bywa, są lokalne i globalne bunty przeciwko duchowi Wielkiego Soboru. Często o głupstwa, rzeczy zewnętrzne, drugorzędne, formę odprawiania mszy, przyjmowania komunii, przebudowę prezbiterium, nową architekturę, stroje i szmatki (generał jezuitów). U nas także nie ma zgodności, co gorsza, nie ma gotowości do dialogu (np. w formie katechezy dla dorosłych). Jest Rok Wiary ("i Rozumu", dop. mój jk).

Co robić z dziećmi, które za dwa dni przystąpią po raz pierwszy do spowiedzi, a za trzy – do komuni świętej?! Przecież nie temat z podręcznika, ani – co byłoby dużo gorsze – robić sprawdziany, egzaminy. Biskup Antoni Długosz opisał przypadki moczenia się (sikania pod siebie) zestresowanych dzieci przed konfesjonałem. Wierzę, wiem, od 31 lat, że katechezy są dziełem Boga, jeśli zdamy się na Niego i pozwolimy Mu działać. Bóg Żywy. Żywa religia. Katecheza jako świadectwo i świadczenie osobowe o miłości do Prawdy Nieśmiertelnej, większej niż katechizmy i podręczniki. Czy kochający układa sobie plan, co odkryje z prawdy, piękna i dobra kochanej osoby? Że swoją relację osobową, żywą, dynamiczną ułoży w katalog punktów i podpunktów? Czy widzący może opisywać, zanim ujrzy? Słyszący, zanim usłyszy?

Widzę i słyszę, kiedy staję z każdą klasą przed krzyżem. Od 31 lat (choć nie jestem ani doskonały, ani nawet bardzo dobry, ot, zwykły homo sapiens religiosus).

Na pierwszej lekcji, właśnie w klasie komunijnej, wszystko potoczyło się pięknie. Dominowała radość, spontaniczność, nawet elementy entuzjazmu  Minęło 45 minut, podziękowaliśmy modlitwą, śpiewem. Dostałem niesamowite światło. Niesamowite, względem czarnej nocy i poranka. Normalne, mogę rzec, rutynowe, względem tysięcy katechez w trakcie 31-letniej “kariery” katechetycznej :-)

“Zerówkę” jednak musiałem opuścić (przepraszam dzieci i p. Mirkę), szukałem pamięci. Na szczęście tylko komputerowo-cyfrowo-fotograficznej. Były na niej zdjęcia z wczorajszego spotkania z siostra Tadeuszą, misjonarką z Kamerunu. Pamięć się odnalazła.

W klasie czwartej też mi (i im) się upiekło. Odbyła się piękna patriotyczna uroczystość odłożonego 3 Maja. Odłożonego? Ależ skąd. U nas, w gminie, a zwłaszcza dla obywateli Rzeczpospolitej Norwidowskiej duch trzeciomajowy panuje bez końca. Początek miał w pracy i listach z obrad Sejmu Wielkiego Józefa Sobieskiego oraz(!) w powstaniu Solidarności w 1981. Przecież to nie był przypadek. To była koincydencja zamierzona, intencjonalna.

Scenariusz uroczystości był oryginalny, autorstwa Emili, tej od hymnu szkoły (“z naszej ziemi się wywodził... jak być człowiekiem... prawdy szukać w sobie...”).

Dużo dobra jest wokół nas. Gdyby było więcej zła, świat by już nie istniał. Dobro objawia się nam każdego dnia. Bywa jak błyskawica albo babie lato. Jestem pewny, że każdy z nas ma takie poruszenia (dobrem, pięknem, prawdą) codziennie,  ale mało kto je zachowuje. Prawda się daje, dobro i piękno też, ale nie narzuca. Jeśli jej nie przyjmiemy, odejdzie (smutna). Moja nieodmienna rada jest – weź I zapisz. Weź i zjedz, niech się stanie twoją cząstką. Zapisz, utrwal, podziel się.

Możemy być pewni, Ty i ja, my, wy, wszyscy, że zło nie śpi, że zaatakuje  choćby po to, aby wymazać, zatrzeć dobro. Dzieje się ten proces, ten mechanizm, sinusoidalnie. Dzień w dzień, nawet czas w czas, godzina w godzinę. ZAPISZ DOBRO, PRAWDĘ, PROMIEŃ ŚWIATŁA, PIĘKNA ZANIM ULECI, ZANIM ZABIERZE CI JE CIEMNOŚĆ, NAWET W ŚRODKU DNIA.

Po akademii trzeciomajowej (tak się kiedyś mówiło, były jeszcze akademie w Dzień Zwycięstwa - 9 maja, dzień Wojska Polskiego itd.) były dalej normalne lekcje, według planu  Ja poszedłem do klasy trzeciej, “rocznicowej”. W poniedziałek zapowiedziałem, dzisiaj rozdawałem pokrojone porcje scenariusza Rocznicy I Komunii św. Dzieci mogły czytać fragmenty na wielkim ekranie I wybierać według gustu. Z niewielkimi oporami doszliśmy prawie do końca, gdy jedna z uczennic spytała, czy to, co wzięła (dobrowolność, nie stosuję przymusu) ma mówić po tym, co dostała od wychowawczyni. Przetarłem uszy, oczy, pokręciłem głową w lewo-prawo, sprawdzając, czy się nie przesłyszałem. Nie mam mentalności ubeckiej i nie prowadzę śledztw, co, kto robi za moimi plecami. A do tego, po paru minutach od takiej pięknej patriotycznej uroczystości! Kiedy coś zaczęło do mnie docierać, jak z ciężkiego, ponurego żartu, powiedziałem, że jeśli jeszcze ktoś ma jakieś inne “rocznicowe” teksty, rozdane za plecami katechety KK, to niech je odłoży, żeby mu się nie myliły, odda, wyrzuci, zrobi, co chce. Że nie może być tak, że siewca sieje w dzień, a w nocy przychodzi nieprzyjaciel i też coś wsiewa, przeważnie kąkol. Spytałem dzieci, wszak ze wsi, czy znają przypadki, że ktoś obsiewa po kryjomu cudze pole. Zgorszenie. Sianie zamętu. Robienie wody z mózgu, inaczej - domu wariatów. Rozpowiadając potem, że “katecheta opuścił dzieci i nie chce przygotować do I Komunii, rocznicy itd.”. Tak było w zeszłym roku. Choć w zeszłym roku też była rocznica komunii i odbyła się godnie, normalnie, jak od dziesiątków lat. No pasaran.

Na lekcji w klasie pierwszej znów zdarzyło się (jak wielkie?) dobro. Przyszła DyrKa ze swoim ogłoszeniem  roznoszonym po całej szkole. I cóż, że małżonka sakramentalna! Śpiewaliśmy akurat za biskupem Antonim Długoszem “Gdy na morzu wielka burza”. Teledysk z biskupem jest wybrakowany, ma tylko ścieżkę dźwiękową. No to niech pani dyrektor powygłupia się z nami, wiem, że zna gesty do tej piosenki. I było tak: biskup śpiewał, dyrektorka pokazywała gesty do teksty, a katecheta siedział i się przypatrywał (zachowując wszystko w sercu swoim). Wreszcie się ruszył, pobiegł w te pędy po aparat i utrwalił. Zachować (ratować) dobro! I jeszcze jedna myśl, ze mszy na Vademecum (Pójdź za Mną), że myśmy tylko wykonali dzieło, “do którego zostaliśmy przeznaczeni”. Tym bardziej “No pasaran”.

W klasie szóstej spisałem zobowiązanie -

“Uroczyście przyrzekam, że kto spełni trzy warunki:

1. znajdzie ciekawy dla siebie filmik na YouTube z serii 3MC (trzyminutowy katechizm)

2. Udostępni na stronie internetowej, do której ma uprawnienia

3. Zaprezentuje na lekcji i powie co-nie-co, dlaczego, co...

... otrzyma “piątkę” na koniec roku.

Kto zaprezentuje temat filmiku ze zrozumieniem przed klasą (bądź na sali, świetlicy, na jakimś np. Szkolnym Festiwalu Religijnym Roku Wiary (i Rozumu) – dostanie “szóstkę” z religii na koniec roku. AMEN!

Klasie piątej, w dowód uznania, za piękny program 3 Majowy, pozwoliłem wyjść na zewnątrz (outdoor activity), cieszyć się wolnością, świeżymi promieniami Słońca, sobą, młodością, Rzeczpospolitą Norwidowską... Posiedziałem z boku, pomedytowałem, roz-ważając wszystko dobro, które mnie/nas dzisiaj spotkało.

Pamieć życiorysowej i narodowej wiosny (w dniu matury naszych dzieci)

“odmówiono mi zwyczajnego dialogu,

obficie nakarmiono pogardą” (Józef K.)

Majowe noce i dni zawsze już będą miały dla mnie melodię, światło i zapach maja 1981. Melodia, tak wtedy, jak i dzisiaj, płynie z łąk, z drzew, z sadzawek i rozlewisk. Przyrodnicy mówią, że tylko w ciepłe noce i na w miarę czystym ekologicznie terenie. Światło księżyca. Zapach bije od kwitnących roślin i z parującej ziemi.

Wszystkie impulsy chłonąłem z wyostrzoną wrażliwością, wracając po założycielskich zebraniach wiejskich i przesiadując z własnymi myślami na werandzie. Zmysły, rozum, świadomość miałem wyostrzone, jako jeden z warunków solidarnościowego działania i sztuki przetrwania. Rodziła się Polska. Byłem akuszerem. Odbyliśmy, w sumie, z Kazikiem i Jankiem, osiemnaście zebrań założycielskich Nowej Polski. I my dołożyliśmy cegiełkę do fundamentów Nowej Odrodzonej Ojczyzny. Nikt mi tego nie zabierze. Nikt nam tego nie zabierze.

Kto ma o tym mówić (i pisać), jak nie naoczny świadek i uczestnik tamtych wydarzeń, KTÓRE WRACAJĄ Z KAŻDYM MAJEM! Dlaczego w ogóle o tym mówić, pisać, przypominać?! Bo na tym polega ŻYCIE gatunku homo sapiens. Bez pamięci (więc) i tożsamości, tenże wyjątkowy gatunek w całym Kosmosie degraduje się do przysłowiowego homo lupus. Ludzie stają się sobie wilkami. Od szczytów władzy politycznej, po tzw. wspólnoty lokalne, poprzez samorządy, po szkoły, parafie itd. Czym jest wtedy Polska? Czym kościół? Czym wiara i rozum? Jaka rozumność rządzi nami wtedy? Jak racjonalność, jaka logika? Ludzki świat, którego zarys dał Jan Paweł II w Centesimus annus, w Fides et ratio, wali się w gruzy, w kupę rozrzuconych kart.

Piszę 7 maja, bo to takie ważne, takie wyjątkowe, takie majowe, takie polskie, takie chrześcijańskie...
Jestem wybrańcem, byłem przy narodzinach wszystkich naszych dzieci, tuż tuż. Nie potrafiłbym wtedy być gdzie indziej, ale przecież to nie zawsze od chęci zależało. Jestem wybrańcem, Opatrzność mi służyła. Przy narodzinach Olka – nawet w sali porodowej. W MAJU 1981 BYŁEM PRZY PORODZIE ODRODZONEJ POLSKI. Byłem jej akuszerem, jednym z milionów. Nikt mi tego nie odbierze. Nikt nam tego nie odbierze. To jest nasze dobro wspólne, całego narodu. Wszystkich Polaków. Także w gminie.

Może tylko trzy były takie wydarzenia za mojego życia:
- noc z 16 na 17 października 1978
- czternasto-minutowa burza frenetycznych oklasków i śpiewu z głębi serc i dziejów podczas przemówienia Papieża na placu Zwycięstwa w Warszawie w czerwcu 1979
- maj 1981 w gminie Strachówka
Przeżycie po komunii w Kodniu 1983 w kościele pw. Ducha Świętego na terenie rodu Sapiehów było najgłębsze teologicznie, ale narodowo-patriotycznie tamte trzy. “Kodeń” był przeżyciem osobistym i uniwersalnym, Prostoty Boga, tamte trzy były do szpiku kości polskie.

Bez pamięci i tożsamości, Centesimus annus!!! też jest dokumentem napisanym z rocznicowej okazji, życie społeczne rozsypuje się w pustynny piasek.  U nas, potrafię wskazać momenty przełomowe tzw. najnowszej historii. 3 Maja 1981 – wiarę (rozumną), wielkie ideały, wspólnotę, wierność, przyjaźń. 19 czerwca 1994 - zdradę, łamanie przyrzeczeń, prywatę, interes grupowy (bezideowość).

Ziarno fałszu wrzucone w gminną glebę wydaje zatrute owoce. W tej samej spoleczności lokalnej funkcjonują w większym lub mniejszym stopniu dwie gminy, dwie wiary (parafie), dwie szkoły. Hutu i Tutsi? I tabu lub dogmat, by tę prawdę przemilczeć. Trudno jednak milczeć, gdy dochodzi do pogwałcenia wiary i rozumu, w Roku Wiary i Rozumu!

“Niech ja wezmę, że szalony i głupi, a Wy potraficie, a Wy resztę zróbcie” - cytuję swój młodzieńczy wierszyk. Mnie weryfikuje Życie. Nie to, co ktoś wyrwie z kontekstu i pastwi się w komentarzu do mojego bloga. Mnie weryfikuje Życie.

Czuję ogrom upokorzeń i się pod nimi ugiąłem. Wyprostować mogłaby mnie tylko Polska lub Kościół, więc “choć się tak nie stanie miłości mojej” tęskno mi Panie. Nie będę udawał, że jest mi to obojętne. Miał prawo wielki poeta skarżyć się "Cyprian Norwid zasłużył na dwie rzeczy od Społeczeństwa Polskiego: to jest aby oneż społeczeństwo nie było dlań obce i nieprzyjazne"! Mały obywatel JK też ma takie prawo. Zamiast tego nałykałem się upokorzeń:
- jako ojciec rodziny (sytuacja materialna),
- polski patriota (Solidarność RI),
- samorządowiec, prezes OSP (odrzucono bez słowa apel o uczczenie XXX rocznicy Solidarności, wypchnięto z Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej),
- katolik myślący (po 31 latach katechizowania zwany siewcą nienawiści i oskarżany, że zostawił dzieci przed I Komunią, niczym zły pasterz owce),
- człowiek myślący (czego wyrazem jest choćby “Osobny świat”)
- przemilczany, skazany na banicję w swojej kochanej Ojczyźnie i norwidowskiej gminie, persona non grata, dziedzic tradycji rodzinnych (stan materialny)...

Jakiej Polski (i jakiego katolicyzmu) dzisiaj najwięcej wokół nas? Czy tej wolnej, dumnej, świętej jak Sobór Watykański II, otwierającej się na "świat cały", jak w koronce do Miłosierdzia, świadomej siebie i swojej roli w świecie i Europie? Odzyskanej od światowego i rodzimego komunizmu i komunistów? Branej tęczą zachwytu od zarania dziejów? Czy tej wymiędolonej, popeerelowsku nieświadomej, zakompleksiałej z wielu – prawdziwych, choć nierozpoznanych lub wypieranych – powodów? Polski i Polaków wybierających sobie okazje do świętowania? - Jeśli dawne powstania i dawni powstańcy, to tak, jeśli niedawni, ale skuteczni w Swym Dziele, to nie! Jaka?

Wystarczyłoby, zwłaszcza w tak małym środowisku lokalnym (gmina, szkoła, parafia) rozmawiać, w realu lub w Internecie, pokazać swoje myślenie, skąd my, skąd nasz ród... by rozświetlić masę ciemności. By zajaśniała Rzeczpospolita. By wspólnoty stał się cud. I to jest właśnie nasz największy problem. Anty-objawienie. Jak niewiele jest ludzi i jak nie ma prawie pragnących się objawić. Słowo musi się narodzić. Zwłaszcza słowo adekwatne, osobowe, poparte osobowym życiem. Takie słowo nie umiera – śpiewamy w kolędach i w hymnie.

Jest wyjście honorowe dla wszystkich – spotkania, debaty społeczne, oczyszczająca rozmowa (ciąg spotkań i rozmów). Bo w dwu- albo wielo-licowości żyć się nie chce. A na pewno nie da się dobrze wychować następnego pokolenia na prawych ludzi, wielkich obywateli, patriotów lokalnych i narodowych, ludzi Europy i świata.

Pozostałości mentalności klasowej, nieświadomych siebie dziedziców marksistowsko-wyznaczonego ciasnego światopoglądu, ciągle jest więzieniem dla wielu.

Choć nie wydam ciała na cało-spalenie  ani nie ugnie się pode mną gałąź drzewa, to chcę by to był list pożegnalny. Mógłbym wpisać dedykację: “Martwy w społeczeństwie - martwym w królestwie prawdy, na wyrzut sumienia”. Mam nadzieję jednak, że także na ratunek - któremuś z Waszych dzieci, pragnących żyć w prawdzie, z pełną pamięcią i tożsamością, w stanie - osiągalnej przez homo sapiens - samoświadomości, z wiarą i rozumem, nie w białej magii bezrefleksyjnej religijności.

PS.1
Córka Hela, absolwentka Zespołu Szkół im. Rzeczpospolitej Norwidowskiej w Strachówce i LO im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Warszawie wybrała i pisała na temat “Rola autorytetu w społeczeństwie na podstawie "Przedwiośnia". No i w ten niecodzienny maturalny sposób dostałem impuls, aby opublikować tekst pisany w Gwizdałach, gdzie szukałem i znalazłem odpowiednie warunki. Kiedyś już mówiłem, że napisać – to jedno, zdecydować się na opublikowanie w Internecie – to drugie. Czasem trzeba silnych bodźców, by wykonać jedno i drugie.

PS.2
Przypadkiem, plik kartek leżał w samochodzie na tylnym siedzeniu, posłużył mi za podkładkę, zajrzałem, był to tekst modlitwy powszechnej na mszę Vademecum 2013, przeczytałem. Jak znalazł i dzisiaj. Wierzę w każde zapisane tam słowo. I w słowa, w cytatach biblijnych z Nowego Testamentu, i te - w naszych wezwaniach modlitewnych. Słowo musi się narodzić, by przekazało swoją prawdę. Raz narodzone, nie umiera, nie jest wszak z rozkładającej się materii. Agatologia!